Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
35 bài, trang 2 trên 2
Chiết xuất thực vật chi mận/đào (*Prunus*) chứng minh khả năng ức chế mạnh hai enzyme phân hủy collagen và elastin, giúp giảm nếp nhăn trên mô hình thực nghiệm khi ứng dụng công nghệ nano. Tuy nhiên, người dùng không nên tự chế mặt nạ tại nhà mà cần chọn sản phẩm bào chế chuẩn hóa kết hợp chống nắng kỹ lưỡng.
Quả mận gai tươi rất chát do chứa hàm lượng cao tannin ngưng tụ và polyphenol tự nhiên. Nghiên cứu khoa học cho thấy cấp đông là phương pháp tốt nhất giúp làm dịu vị chát và giữ trọn hoạt chất chống oxy hóa, trong khi đun nấu vượt quá 60 độ C sẽ phá hủy các flavonoid quý như rutin và quercetin.
Chiết xuất mận gai giàu hoạt chất anthocyanin và polyphenol được khoa học ghi nhận có khả năng ức chế peroxy hóa lipid và bảo vệ tế bào nội mô mạch máu trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Dù vậy, thảo dược này không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu và cần được sử dụng đúng cách.
Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ không nên tự ý dùng siro mận gai bồi bổ sức khỏe. Quả mận gai giàu chất chống oxy hóa nhưng dạng chế biến nhiệt có chứa sản phẩm phụ phản ứng Maillard, chưa đủ bằng chứng khoa học chứng minh an toàn tuyệt đối cho thai nhi và trẻ nhỏ.
Hiện tượng nổi mụn sau khi ăn mận không bắt nguồn từ "nhiệt" hay "nóng trong" theo quan niệm dân gian. Bản chất của vấn đề đến từ việc dung nạp carbohydrate quá mức làm tăng vọt tải lượng đường huyết, kích thích insulin tiết bã nhờn, kết hợp cùng thói quen vệ sinh tay và thực phẩm chưa đúng cách.
Nhờ chứa hàm lượng lớn sorbitol và chất xơ tự nhiên, mận khô được chứng minh lâm sàng có khả năng làm mềm phân và cải thiện táo bón hiệu quả hơn cả psyllium. Áp dụng liều lượng chuẩn từ 80 đến 100 gram mỗi ngày giúp kích thích tiêu hóa an toàn mà không làm tăng đột ngột đường huyết.
Nhiều phụ huynh tin dùng nước sắc lá mận để tắm trị rôm sảy cho trẻ. Dù nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận dịch chiết lá chi Mận có tính kháng khuẩn và giảm viêm, nhưng việc tự nấu nước tắm lại tiềm ẩn nguy cơ gây độc tế bào da và kích ứng nghiêm trọng.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất mận mơ (*Prunus mume*) có hoạt tính ức chế vi khuẩn khoang miệng và giảm các chất trung gian gây viêm. Tuy nhiên, ô mai ngậm ho chỉ hỗ trợ làm dịu rát họng tạm thời nhờ kích thích tiết nước bọt, không thể thay thế thuốc điều trị nhiễm trùng hô hấp.
Ăn mận khô hàng ngày giúp phụ nữ sau mãn kinh ngăn ngừa loãng xương nhờ hàm lượng polyphenol dồi dào kết hợp cùng kali và vitamin K. Các hoạt chất sinh học này hỗ trợ giảm tốc độ chu chuyển xương, ức chế quá trình tiêu xương và duy trì mật độ khoáng xương hiệu quả.
Nhai vỡ hạt mận có thể dẫn tới ngộ độc cyanide nguy hiểm do hợp chất amygdalin trong nhân hạt bị thủy phân khi tiếp xúc với enzyme và hệ vi khuẩn đường ruột. Việc tiêu thụ trực tiếp nhân hạt tiềm ẩn rủi ro ngừng hô hấp tế bào, đặc biệt nguy hại đối với trẻ nhỏ.
Người già bị táo bón kéo dài nên ưu tiên bổ sung chất xơ hòa tan như psyllium hoặc mận khô thay vì chất xơ không hòa tan thô cứng. Ở người cao tuổi có nhu động ruột yếu, chất xơ hòa tan giúp giữ nước làm mềm phân, trong khi quá nhiều xơ thô dễ gây chướng bụng và tắc ruột.
Trẻ mới tập ăn dặm rất dễ bị táo bón do hệ ruột đang chuyển đổi từ sữa sang thức ăn đặc. Cha mẹ hoàn toàn có thể khắc phục tình trạng này bằng cách duy trì bú mẹ hoặc chọn đúng sữa, bổ sung lượng chất xơ cân đối và tận dụng nước ép táo, mận, lê theo hướng dẫn khoa học.
Ăn từ 5-6 quả mận khô (khoảng 50g) mỗi ngày có thể giúp phụ nữ sau mãn kinh ngăn chặn mất xương và cải thiện mật độ khoáng chất xương. Nhờ giàu polyphenol, kali và vitamin K, loại quả này ức chế hiệu quả các dấu ấn tiêu xương tự nhiên.
Mận khô cung cấp chất xơ, sorbitol và hợp chất phenolic giúp làm mềm phân, tăng tần suất đi tiêu ở người táo bón nhẹ đến trung bình. Nhiều thử nghiệm cho thấy ăn khoảng 100 g mận khô mỗi ngày mang lại hiệu quả tương đương hoặc nhỉnh hơn chất xơ hòa tan psyllium, nhưng ăn nhiều có thể gây đầy hơi, trào ngược.
Nước ép mận và nước ép táo thường được dùng như giải pháp tự nhiên đầu tay giúp làm mềm phân ở trẻ sơ sinh bị táo bón. Tuy nhiên, hàm lượng đường sorbitol và tỉ lệ fructose cao trong các loại quả này có thể gây kém hấp thu, làm trẻ đầy bụng, quấy khóc nếu dùng không đúng cách.
