Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 361 trên 548
Tầm soát máu gót chân sau 24 giờ đầu đời là phương pháp tối ưu giúp phát hiện sớm suy giáp bẩm sinh – bệnh lý diễn tiến âm thầm ở trẻ sơ sinh. Can thiệp điều trị kịp thời giúp chuẩn hóa chức năng tuyến giáp, bảo vệ hệ thần kinh và ngăn ngừa di chứng chậm phát triển trí tuệ vĩnh viễn.
Nhiều người truyền tai nhau uống trà dừa cạn giúp an thần và chữa mất ngủ, nhưng khoa học cho thấy đây là ngộ nhận nguy hiểm. Hoạt chất ajmalicine trong dừa cạn thực chất ức chế dẫn truyền thần kinh - cơ ngoại biên chứ không mang lại giấc ngủ sinh lý, đồng thời thảo dược này tiềm ẩn nhiều độc tính nghiêm trọng cho sức khỏe.
Nhiều người tin rằng uống chiết xuất cúc tím (Echinacea) ngay khi vừa chớm hắt hơi sẽ giúp rút ngắn ngày ốm. Dù thảo dược này hỗ trợ ức chế phản ứng tiền viêm và giảm nhẹ triệu chứng nếu dùng loại chuẩn hóa, các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn cho thấy cúc tím không rút ngắn đáng kể thời gian mắc cảm lạnh.
Run tay và bồn chồn lo âu ở người cường giáp xuất phát từ tình trạng dư thừa hormone giáp, làm kích thích quá mức các thụ thể beta-adrenergic của hệ thần kinh giao cảm. Hiện tượng này khiến cơ thể luôn trong trạng thái căng thẳng cao độ, dễ bị chẩn đoán nhầm thành rối loạn lo âu tâm lý thông thường.
Uống viên sắt suốt nhiều tháng nhưng chỉ số máu vẫn dẫm chân tại chỗ có thể bắt nguồn từ vi khuẩn HP ẩn náu trong dạ dày. Loại vi khuẩn này không chỉ trực tiếp tranh giành sắt để sinh trưởng mà còn làm tổn thương niêm mạc, cản trở dạ dày hấp thu sắt từ thuốc uống và thức ăn.
Nước dừa là thức uống giàu kali, có thể khiến người bệnh thận mạn tính đối mặt với nguy cơ tăng kali máu cấp tính do suy giảm khả năng bài tiết. Tình trạng này làm khởi phát các rối loạn nhịp tim nguy hiểm, yếu liệt cơ và làm tăng tỷ lệ tử vong nếu không được kiểm soát kịp thời.
Người đang uống thuốc điều trị tiểu đường không nên tự ý dùng thêm cây dừa cạn dưới bất kỳ hình thức nào. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất dừa cạn hạ đường huyết rất mạnh, thậm chí ngang ngửa hoặc vượt một số tân dược, nên việc kết hợp dễ gây hạ đường huyết quá mức và tiềm ẩn độc tính.
Uống nước dừa vào tối muộn dễ gây căng trướng dạ dày và kích thích tiểu đêm do nạp thể tích dịch lỏng lớn cùng khoáng chất kali, clorua. Điều chỉnh lượng nước nạp hợp lý và uống cách giờ ngủ 2-3 tiếng giúp bảo vệ tiêu hóa và giấc ngủ sâu.
Bệnh Basedow đẩy tốc độ chuyển hóa lên rất cao, khiến cơ thể đốt cháy cả mỡ và cơ dẫn đến sụt cân nhanh chóng dù người bệnh ăn nhiều. Để phục hồi thể trạng mà không gây hại chuyển hóa, người bệnh cần bổ sung khẩu phần giàu calo, tăng cường đạm nhưng phải cắt giảm dần khi hormone ổn định.
Nhiều người mắc bệnh suy giáp thường lo sợ và cắt bỏ hoàn toàn bắp cải, súp lơ hay củ cải khỏi bữa ăn vì ngại chất goitrogen cản trở hấp thu i-ốt. Tuy nhiên, các nghiên cứu trên người cho thấy ăn rau họ cải ở mức độ vừa phải không làm suy giảm hormone tuyến giáp nếu cơ thể được cung cấp đủ i-ốt.
Việc sử dụng muối i-ốt cho người bệnh tuyến giáp phụ thuộc chặt chẽ vào từng bệnh cảnh cụ thể: người suy giáp do thiếu vi chất cần dùng đều đặn để phục hồi tổng hợp hormone, trong khi người mắc cường giáp phải kiểm soát nghiêm ngặt nhằm tránh làm bùng phát cơn nhiễm độc giáp nguy hiểm.
Chiết xuất từ cây dã quỳ (*Tithonia diversifolia*) cho thấy khả năng ức chế ký sinh trùng sốt rét và điều hòa miễn dịch trên mô hình thí nghiệm. Tuy nhiên, do chứa hoạt chất có độc tính tế bào và chưa qua thử nghiệm lâm sàng, người dân tuyệt đối không tự ý dùng dã quỳ thay thế phác đồ điều trị sốt rét.
Uống cà phê cùng lúc hoặc trong vòng một giờ sau khi dùng thuốc tuyến giáp levothyroxine dạng viên nén sẽ làm thuốc bị giữ lại trong lòng ruột, giảm đáng kể lượng thuốc hấp thu vào máu. Để đảm bảo hiệu quả điều trị, người bệnh cần uống thuốc khi bụng đói, cách xa cữ cà phê sáng ít nhất 30-60 phút.
Thiếu hụt kẽm làm suy giảm hoạt tính chuyển đổi hormone T4 thành T3 hoạt tính tại gan và các mô ngoại vi, đồng thời ảnh hưởng đến cấu trúc thụ thể hormone giáp. Tuy nhiên, việc bổ sung dư thừa kẽm cũng có thể gây ức chế enzyme deiodinase, đòi hỏi sự cân bằng vi chất hợp lý.
Rong kinh kéo dài khiến cơ thể thất thoát một lượng sắt lớn qua máu kinh nguyệt, nhanh chóng dẫn đến cạn kiệt kho dự trữ ferritin và gây thiếu máu mệt mỏi triền miên. Việc điều chỉnh thực đơn giàu sắt heme từ thịt đỏ, kết hợp nguồn sắt thực vật cùng vitamin C và can thiệp y tế đúng thời điểm là chìa khóa giúp phụ nữ bù đắp hiệu quả lượng vi chất đã mất.
Người bị suy giáp ăn nhiều cá biển không an toàn nếu lạm dụng quá mức, do nguy cơ dư thừa i-ốt gây rối loạn thêm chức năng giáp và tích tụ thủy ngân. Tuy nhiên, ăn điều độ 1-2 bữa cá biển mỗi tuần lại rất tốt, giúp cung cấp omega-3 và khoáng chất hỗ trợ cân bằng chuyển hóa tim mạch.
Dâu gai và dâu tằm là hai loài cây khác nhau cùng họ Dâu tằm, khác biệt rõ về hình thái lẫn hoạt chất sinh học. Trong khi dâu tằm giàu rutin, kuwanon và oxyresveratrol, dâu gai lại đặc trưng bởi flavonoid eriodictyol glucoside và phức hợp dẫn xuất parishin chống oxy hóa mạnh.
Trẻ biếng ăn, chậm lớn kéo dài có thể là biểu hiện của tình trạng thiếu sắt, làm rối loạn hormone thèm ăn ghrelin, cản trở phát triển thể chất và làm chậm dẫn truyền thần kinh. Can thiệp đúng nguyên nhân giúp trẻ phục hồi cảm giác đói tự nhiên và tăng trưởng khỏe mạnh.
Vỏ và hạt cây dương hòe tuyệt đối không được tự ý sắc uống vì chứa độc chất tự nhiên robin và phasin thuộc nhóm toxalbumin. Độc tố này có khả năng ức chế tổng hợp protein, gây chết tế bào, dẫn tới nôn mửa dữ dội, rối loạn nhịp tim và tổn thương mô nghiêm trọng nếu nuốt phải.
Dù nghiên cứu trên động vật cho thấy hoạt chất trong cây dã quỳ có khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày và chống viêm mạnh mẽ, các chuyên gia cảnh báo người bệnh không nên tự ý sắc lá dã quỳ uống vì chưa có liều lượng an toàn trên người và tiềm ẩn nguy cơ kích ứng.
