Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
82 bài, trang 1 trên 5
Bà bầu hoàn toàn có thể ăn miến, nhưng nếu ăn miến đơn thuần mà thiếu rau xanh và chất đạm, nguy cơ tăng đường huyết và đái tháo đường thai kỳ sẽ tăng cao. Để bảo vệ mẹ và thai nhi, cần phối hợp miến cùng thịt nạc, đậu phụ và nhiều chất xơ nhằm làm chậm tốc độ hấp thu tinh bột.
Người mắc bệnh gút không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối đậu phụ và các thực phẩm từ đậu nành. Các nghiên cứu khoa học cho thấy purine nguồn gốc thực vật không làm tăng nguy cơ bùng phát cơn gút cấp nghiêm trọng như thịt đỏ hay hải sản, thậm chí việc tiêu thụ các loại đậu còn liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh gút.
Chế độ ăn DASH hạ huyết áp không đòi hỏi thực phẩm nhập khẩu đắt tiền. Người Việt hoàn toàn có thể thay thế sữa ít béo hay quả hạch phương Tây bằng đậu phụ, đỗ xanh, đậu đen, mè và rau quả quen thuộc ngoài chợ, vừa tiết kiệm vừa giữ trọn tỷ lệ khoáng chất tối ưu cho tim mạch.
Người có u xơ tử cung không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối đậu phụ. Phytoestrogen thực vật trong đậu phụ có hoạt tính sinh học yếu và an toàn khi dùng ở mức vừa phải, chỉ lượng tiêu thụ isoflavone rất cao hoặc tiếp xúc liều đậm đặc từ sớm mới làm tăng nguy cơ phát triển khối u.
Đậu phụ chứa nguồn đạm thực vật chất lượng cao với độ tiêu hóa vượt trội so với hạt đậu nành nguyên bản. Để nạp đủ các axit amin thiết yếu khi thay thế thịt, bạn chỉ cần phối hợp đậu phụ cùng các loại ngũ cốc như gạo, mì hoặc yến mạch trong bữa ăn hàng ngày.
Nhiều người e ngại ăn đậu phụ vì sợ tích tụ oxalate gây sỏi thận, nhưng các phân tích dinh dưỡng cho thấy phần lớn đậu phụ thuộc nhóm thực phẩm ít oxalate. Tuy nhiên, người có cơ địa hấp thu oxalate cao, chế độ ăn thiếu hụt canxi hoặc từng tái phát sỏi canxi oxalate vẫn cần lưu ý cách sử dụng hợp lý.
Chao vượt trội hơn đậu phụ tươi nhờ quá trình vi sinh vật lên men bẻ gãy đạm thành các chuỗi peptide và axit amin dễ tiêu hóa. Tuy nhiên, hàm lượng muối rất cao dùng để bảo quản chao có thể trở thành gánh nặng lớn cho người huyết áp cao, đòi hỏi sự thận trọng khi dùng.
Ăn đậu phụ hằng ngày có thể hỗ trợ giảm nhẹ cholesterol toàn phần và mỡ máu "xấu" LDL từ 3% đến 6% khi dùng thay thế đạm động vật. Lợi ích bảo vệ tim mạch của món ăn này đến từ đạm thực vật, hợp chất isoflavone và việc cắt giảm chất béo bão hòa từ thịt.
Người bị tăng acid uric máu không cần kiêng hoàn toàn đậu phụ. Bằng chứng khoa học mới cho thấy các sản phẩm từ đậu nành như đậu phụ không làm tăng acid uric hay kích hoạt cơn gút như đạm thịt đỏ, thậm chí còn cung cấp nguồn protein thực vật an toàn và chất lượng cho người bệnh.
Đậu nành lên men (natto, tempeh) vượt trội hơn đậu phụ thường ở khả năng làm giảm phytate, giải phóng khoáng chất và bổ sung vi chất đặc thù như vitamin K2 hay enzym nattokinase. Tuy nhiên, đậu nành không lên men vẫn giữ nguyên giá trị phòng ngừa bệnh mạn tính, không nhất thiết phải thay thế hoàn toàn.
Đậu phụ làm bằng thạch cao giàu khoáng chất canxi và có kết cấu cứng chắc, thích hợp cho các món chiên xào. Ngược lại, đậu phụ làm từ đường nho mềm mướt, giữ nước tốt, giúp protein dễ tiêu hóa và hấp thu nhanh hơn trong đường ruột. Tùy nhu cầu sức khỏe, bạn có thể chọn loại phù hợp.
Nhiều người lo sợ thạch cao thực phẩm (canxi sunfat) dùng làm đông đậu phụ sẽ tích tụ gây sỏi thận. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy canxi sunfat cùng lượng phytate dồi dào trong đậu phụ giúp liên kết với oxalat tại ruột, từ đó làm giảm nguy cơ hình thành sỏi thận canxi oxalat.
Phụ gia canxi sunfat (E516) dùng làm đông đậu phụ được các cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế xếp vào nhóm an toàn mức cao với ngưỡng chấp nhận hằng ngày "không xác định" (not specified). Khi dùng E516 tinh khiết chuẩn thực phẩm, người tiêu dùng không phải lo ngại độc tính hay nguy cơ quá liều canxi qua bữa ăn.
Không nên dùng thịt cóc bồi bổ cho người lớn tuổi ốm dậy vì nguy cơ nhiễm độc nội tạng cực kỳ nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng người có bệnh nền. Nguồn đạm từ thịt trắng, cá, trứng và đậu phụ an toàn, dễ hấp thu và phù hợp hơn nhiều.
Người mắc hội chứng ruột kích thích không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối đậu nành. Quy trình nén ép tách bỏ nước whey khi làm đậu phụ cứng giúp loại bỏ phần lớn carbohydrate chuỗi ngắn gây đầy hơi, biến món ăn này thành lựa chọn an toàn hơn nhiều so với sữa đậu nành nguyên chất.
Kiêng sữa để tránh đau bụng, đầy hơi do hội chứng ruột kích thích rất dễ đẩy cơ thể vào tình trạng thiếu hụt canxi. Bổ sung mè đen, đậu phụ chứa sulfat canxi, cá nhỏ ăn cả xương hoặc sữa không lactose là giải pháp an toàn giúp bảo vệ hệ xương mà không kích ứng tiêu hóa.
Nghiên cứu lâm sàng khẳng định ăn đậu phụ không làm tăng đáng kể nồng độ axit uric máu ở bệnh nhân gút do quá trình chế biến đã loại bỏ phần lớn purine hòa tan. Người bệnh có thể yên tâm bổ sung đậu phụ luộc hoặc hấp vào bữa ăn để thay thế đạm động vật.
Quan niệm rau bina nấu cùng đậu phụ gây sỏi thận là sai lầm khoa học. Canxi trong đậu phụ liên kết oxalate của rau bina ngay tại ruột non, tạo kết tủa không tan đào thải qua phân, giúp giảm bài tiết oxalate qua nước tiểu và ngăn ngừa nguy cơ tạo sỏi thận.
Đậu phụ chế biến bằng nồi chiên không dầu không làm mất canxi và giữ trọn vẹn giá trị đạm thực vật. Luồng khí nóng làm biến tính protein tạo vỏ giòn bên ngoài nhưng không cản trở hấp thu nếu không nướng cháy khét, đồng thời giúp giảm tới 90% lượng mỡ so với chiên dầu thông thường.
Đậu phụ bìa an toàn trong chế độ low-FODMAP nhờ quá trình đông tụ và ép tách nước giúp loại bỏ phần lớn carbohydrate hòa tan gây đầy hơi, trong khi sữa đậu nành vẫn giữ nguyên các phân tử oligosaccharide khó tiêu.
