Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1037 trên 1.483
Tổn thương niêm mạc ruột do các bệnh lý như viêm ruột (IBD) cản trở quá trình hấp thu chất béo, khiến cơ thể không thể dung nạp đủ vitamin D tan trong dầu dù chế độ ăn không thiếu hụt. Tình trạng này kéo theo nguy cơ suy giảm mật độ xương và khiến các phản ứng viêm dễ bùng phát nặng hơn.
Người bệnh tiểu đường tuýp 2 ăn trứng mỗi ngày có thể đối mặt với nguy cơ gia tăng biến chứng tim mạch và đột quỵ. Mặc dù trứng giàu dưỡng chất, tình trạng kháng insulin khiến cơ thể khó tự điều hòa cholesterol, đòi hỏi người bệnh phải kiểm soát số lượng và cách chế biến để bảo vệ tim mạch an toàn.
Không có quy tắc cứng nhắc buộc phải uống vitamin C vào buổi sáng hay tối. Nghiên cứu khoa học cho thấy chia nhỏ lượng dùng giữa sáng và tối cùng bữa ăn giúp tăng sinh khả dụng, duy trì nồng độ chống oxy hóa ổn định trong máu, đồng thời giảm thiểu tối đa kích ứng dạ dày và tránh ảnh hưởng giấc ngủ.
Thiếu hụt vitamin D có mối liên hệ mật thiết với sự khởi phát và mức độ nghiêm trọng của bệnh viêm khớp dạng thấp cùng nhiều rối loạn tự miễn khác. Đóng vai trò như một hormone steroid điều hòa miễn dịch, vitamin D giúp duy trì khả năng dung nạp của cơ thể, kiềm chế các phản ứng tự miễn quá mức và làm giảm tổn thương mô.
Hiện tượng đổ mồ hôi trộm và rụng tóc vành khăn ở trẻ nhỏ không thể khẳng định chắc chắn là dấu hiệu còi xương do thiếu vitamin D. Bằng chứng khoa học cho thấy rụng tóc chỉ đi kèm với các dạng còi xương kháng vitamin D do đột biến gen cực kỳ hiếm gặp, chứ không đại diện cho tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng thông thường.
Hoạt chất FR900359 tách chiết từ cây trọng đũa đang thu hút sự chú ý của giới y khoa nhờ khả năng ức chế chọn lọc protein Gq và chặn dòng canxi, từ đó làm giãn cơ trơn phế quản hiệu quả. Dù mở ra hy vọng mới cho điều trị hen suyễn, nghiên cứu hiện mới ở giai đoạn thực nghiệm và tiềm ẩn độc tính nếu tự ý dùng.
Người đang dùng thuốc chống đông máu không nên uống trà lá trúc đen khi chưa có chỉ định y khoa. Dịch chiết trúc đen chứa các hoạt chất giãn mạch và ảnh hưởng fibrinogen; việc kết hợp thêm các tác nhân can thiệp mạch trên nền thuốc chống đông làm tăng đáng kể nguy cơ xuất huyết nặng và xuất huyết nội sọ nguy hiểm.
Chiên rán cá ở nhiệt độ cao không làm phân hủy hết vitamin D. Nghiên cứu cho thấy phương pháp này vẫn giữ lại khoảng 80-85% hàm lượng vitamin D, tuy nhiên việc cắt nhỏ cá hoặc đun nấu quá lâu có thể làm tăng lượng thất thoát do vi chất tan vào dầu ăn.
Nhiều người tập gym thường bỏ lòng đỏ trứng vì sợ béo, nhưng khoa học chứng minh việc ăn nguyên quả giúp kích thích tổng hợp protein cơ bắp sau tập mạnh hơn hẳn so với chỉ dùng lòng trắng. Dưỡng chất trong lòng đỏ đóng vai trò then chốt kích hoạt tín hiệu đồng hóa phát triển mô cơ.
Người bị dị ứng trứng gà không thể tự ý ăn trứng cút để thay thế vì tỷ lệ phản ứng chéo giữa hai loại trứng này rất cao, có thể lên tới gần 70% trên xét nghiệm da và hơn 40% trong thử nghiệm ăn thực tế. Việc thay thế sai lầm này tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dị ứng cấp tính, thậm chí đe dọa tính mạng.
Uống phải sữa đậu nành nấu thủ công chưa sôi kỹ có thể dẫn đến ngộ độc tiêu hóa cấp tính như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy. Thủ phạm chính là các hợp chất kháng dinh dưỡng tự nhiên chưa bị nhiệt phân hủy hoàn toàn, điển hình là chất ức chế trypsin cản trở tiêu hóa đạm và saponin gây kích ứng đường ruột.
Người hút thuốc lá đối mặt với tình trạng stress oxy hóa nghiêm trọng từ khói thuốc, dẫn đến sự suy kiệt nhanh chóng các chất chống oxy hóa trong cơ thể. Do vitamin C liên tục bị tiêu hao để trung hòa gốc tự do và tái tạo vitamin E, người hút thuốc luôn cần nạp lượng vitamin C cao hơn để duy trì mức vi chất cần thiết.
Uống vitamin C ngay khi vừa chớm cảm cúm không giúp bạn khỏi bệnh tức thì như nhiều người lầm tưởng. Các nghiên cứu cho thấy việc bổ sung cấp tốc này không rút ngắn rõ rệt tổng thời gian ốm, nhưng có thể hỗ trợ làm giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng nặng trong đợt bệnh.
Uống kèm vitamin K2 khi bổ sung vitamin D3 không phải là bắt buộc đối với tất cả mọi người, nhưng là sự kết hợp có lợi giúp kích hoạt các protein dẫn canxi vào xương và hạn chế vôi hóa mạch máu. Người có bệnh lý nền cần thận trọng tham khảo bác sĩ trước khi dùng phối hợp.
Hạt trắc bách cùng các thảo dược an thần giúp người già ngủ ngon hơn nhờ cơ chế tác động lên thụ thể GABAA, kích thích dòng ion chloride và cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh ức chế. Bằng chứng thực nghiệm cho thấy thảo dược giúp rút ngắn thời gian vào giấc, kéo dài giấc ngủ NREM nhưng cần được sử dụng thận trọng.
Quả đỏ của cây trọng đũa cảnh (*Ardisia crenata*) tuyệt đối không ăn được. Các nghiên cứu chỉ ra quả và các bộ phận của cây chứa saponin triterpene và dẫn xuất benzoquinone có hoạt tính độc tế bào, dễ gây bỏng rát họng, nôn mửa và ngộ độc tiêu hóa cấp tính, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ.
Tự ý sắc rễ cây trọng đũa uống dài ngày có thể gây quá tải bài tiết, làm tăng men gan cùng các chỉ số urea và creatinine trong máu, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm chức năng thận nghiêm trọng do thảo dược chứa nhiều hoạt chất phức tạp chưa được kiểm chứng đầy đủ về an toàn lâm sàng.
Nhiều người tin rằng trứng cút lộn bổ dưỡng gấp nhiều lần trứng cút thường, nhưng sự thật khoa học cho thấy quá trình ấp phôi chỉ chuyển hóa và tiêu hao các dưỡng chất sẵn có chứ không tự sinh thêm vi chất thần kỳ.
Vitamin D dạng xịt khoang miệng không vượt trội hơn viên nang truyền thống ở người khỏe mạnh bình thường. Tuy nhiên, nhờ cơ chế thẩm thấu trực tiếp qua niêm mạc má vào máu và bỏ qua hệ tiêu hóa, dạng xịt là giải pháp tối ưu cho người mắc hội chứng kém hấp thu hoặc viêm ruột mạn tính.
Vitamin D có thể hỗ trợ làm giảm mức độ nghiêm trọng ở một số trường hợp viêm da cơ địa, đặc biệt khi dùng phối hợp thuốc bôi chuẩn. Tuy nhiên, vi chất này không phải thuốc chữa khỏi dứt điểm, không giúp trẻ sơ sinh hết chàm và tiềm ẩn rủi ro nếu tự ý dùng liều cao.
