Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1060 trên 1.483
Các chất tạo ngọt nhân tạo như aspartame và sucralose thường được quảng bá là lựa chọn thay thế đường lành mạnh. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu khoa học gần đây cảnh báo chúng có thể làm biến đổi thảm vi sinh vật, giảm tính đa dạng vi khuẩn ruột và gián tiếp gây rối loạn khả năng dung nạp đường.
Sô-cô-la đen có tỷ lệ ca cao từ 70% trở lên là lựa chọn tối ưu cho hệ tim mạch. Tỷ lệ này cung cấp lượng chất chống oxy hóa flavanol dồi dào giúp cải thiện chức năng mạch máu và huyết áp, đồng thời hạn chế tối đa lượng đường bổ sung gây hại.
Ăn nhiều đồ ngọt khiến đường huyết tăng cao mạn tính, làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ và teo hồi hải mã ở người cao tuổi. Chế độ ăn nhiều carbohydrate tinh chế gây viêm thần kinh, giảm tính mềm dẻo của nơ-ron và đẩy nhanh tốc độ suy giảm trí nhớ, đặc biệt ở người có tiền sử đột quỵ hoặc đái tháo đường.
Súc miệng bằng nước lọc ngay sau khi ăn đồ ngọt giúp cuốn trôi bớt đường tự do và làm loãng axit trong khoang miệng. Tuy nhiên, bạn không nên vội vã đánh răng ngay lúc này mà cần trì hoãn việc chải răng để nước bọt kịp tái khoáng hóa, bảo vệ men răng khỏi bị mài mòn.
Khi chiên rán ở nhiệt độ cao, mỡ heo bền nhiệt và ít bị oxy hóa hơn nhiều loại dầu thực vật giàu chất béo không bão hòa đa. Tuy nhiên, việc tái sử dụng dầu mỡ nhiều lần đều làm biến tính chất béo, gây hại cho hệ vi sinh đường ruột và làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.
Thịt heo chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói làm tăng nguy cơ tổn thương và ung thư đại trực tràng do sự kết hợp giữa muối nitrit, sắt heme và mỡ thúc đẩy hình thành hợp chất N-nitroso gây hại tế bào. Hiểu rõ cơ chế giúp người tiêu dùng chủ động điều chỉnh khẩu phần an toàn.
Rượu đường như erythritol và xylitol ăn nhiều dễ gây đầy hơi, tiêu chảy do chúng kém hấp thu tại ruột non, làm tăng áp suất thẩm thấu kéo nước vào lòng ruột và bị vi khuẩn đại tràng lên men sinh khí. Nắm rõ ngưỡng dung nạp giúp bạn dùng chất tạo ngọt an toàn mà không lo rối loạn tiêu hóa.
Nước ép trái cây tươi chứa lượng đường tự do và fructose cao tương đương nước ngọt có gas, có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường và gan nhiễm mỡ nếu lạm dụng mỗi ngày. Dù vậy, nhờ giữ lại vitamin và chất chống oxy hóa, nước ép vẫn lành mạnh hơn đồ uống công nghiệp nếu uống có chừng mực.
Người bị mỡ máu cao không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối các món chiên xào, nhưng cần hạn chế tần suất dưới 1-2 lần mỗi tuần và tránh chiên ngập dầu. Việc kiểm soát cách chế biến, không tái sử dụng dầu ăn và ăn nhiều rau củ giúp kiểm soát mỡ máu an toàn mà không làm mất cân bằng dinh dưỡng.
Trẻ dưới 2 tuổi được khuyến cáo không nêm đường bổ sung vào đồ ăn dặm do hệ tiêu hóa non nớt chưa cần đường tự do, việc tiếp xúc sớm dễ bóp méo vị giác, tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch và làm hỏng men răng sữa của trẻ.
Người bị mỡ máu cao hoàn toàn có thể ăn thịt heo nạc với lượng vừa phải khoảng 70 - 100 g mỗi bữa, tối đa khoảng 170 g/ngày trong một chế độ ăn ít chất béo bão hòa. Miễn là lọc sạch mỡ nhìn thấy và chế biến ít dầu mỡ, thịt heo nạc không làm tăng mỡ máu xấu.
Dùng thảo quyết minh dài ngày ở liều cao tiềm ẩn rủi ro gây độc cho gan và thận do sự tích tụ các dẫn xuất anthraquinone. Người dùng không nên uống thay nước lọc liên tục mà cần kiểm soát liều lượng, sao vàng kỹ và dùng ngắt quãng để bảo vệ các cơ quan nội tạng.
Thay đường cát bằng mật ong giúp làm chậm tốc độ tăng đường huyết sau ăn và hỗ trợ kiểm soát hormone thèm ăn ghrelin, PYY. Tuy nhiên, mật ong chứa tới 80% đường và lượng calo đậm đặc, không giúp giảm cân nếu dùng thiếu kiểm soát.
Nhiều người tìm đến đồ ngọt để xoa dịu căng thẳng, nhưng khoa học chứng minh việc tiêu thụ nhiều đường tinh luyện làm gia tăng phản ứng viêm toàn thân và viêm thần kinh, từ đó làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển rối loạn trầm cảm về lâu dài.
Ăn thịt heo cùng tỏi tươi giúp allicin trong tỏi kết hợp với vitamin B1 trong thịt tạo thành allithiamine. Đây là dẫn xuất tan trong chất béo giúp cơ thể hấp thu vitamin B1 dễ dàng hơn, nâng cao sinh khả dụng và duy trì năng lượng bền bỉ cho tế bào.
Nhiều người tin rằng đường nâu bổ dưỡng hơn đường trắng nhờ chứa nhiều khoáng chất vi lượng. Tuy nhiên, sự khác biệt dinh dưỡng giữa hai loại đường này rất nhỏ, lượng khoáng chất trong đường nâu không đáng kể và nguy cơ chuyển hóa do năng lượng rỗng của chúng hoàn toàn tương đương nhau.
Đường ẩn thường xuyên xuất hiện trong các thực phẩm mặn như nước sốt, xúc xích, bánh mì và đồ hộp nhằm tăng hương vị. Để bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng cần chủ động đọc bảng dinh dưỡng, nhận diện các tên gọi thay thế của đường và kiểm tra tỷ lệ nguyên liệu thay vì chỉ dựa vào vị giác.
Đường thốt nốt chứa một số khoáng chất tự nhiên và ít gây hại men răng hơn đường tinh luyện, nhưng bản chất vẫn là carbohydrate tạo ngọt nhanh. Người tiền tiểu đường nếu lạm dụng vẫn đối mặt với nguy cơ tăng vọt đường huyết, gia tăng kháng insulin và thúc đẩy bệnh tiến triển nặng hơn.
Giấy thấm dầu chỉ lấy đi lớp màng chất béo tự do đọng ngoài vỏ món ăn, hoàn toàn không hút được lượng mỡ lớn đã thẩm thấu sâu vào mạng lưới lỗ xốp bên trong thực phẩm qua quá trình chiên ngập dầu.
Ăn quá nhiều lẩu cay chứa tiêu Tứ Xuyên có thể gây mất vị giác tạm thời do hoạt chất hydroxy-alpha-sanshool và capsaicin làm trơ hóa các đầu dây thần kinh cảm giác. Việc tiếp xúc dồn dập với chất cay nồng còn kích ứng niêm mạc miệng, thúc đẩy phản ứng viêm và làm xáo trộn chu kỳ sống của tế bào nụ vị giác.
