Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1129 trên 1.483
Đang uống kháng sinh không nên tự ý dùng chung với quảng hoắc hương. Dù thảo dược này giúp giảm buồn nôn, tiêu chảy và bảo vệ niêm mạc ruột, các hoạt chất mạnh trong cây có thể can thiệp vào hàng rào ruột, điều biến miễn dịch và làm thay đổi khả năng hấp thu cũng như tác dụng của thuốc.
Thói quen uống trà sữa hay nước ngọt mỗi ngày đưa lượng lớn đường fructose dạng lỏng vào thẳng gan, kích thích gan tự tổng hợp chất béo mới đồng thời ức chế khả năng đốt mỡ. Các nghiên cứu cho thấy cắt giảm đồ uống chứa đường bổ sung là bước thiết yếu để ngăn ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu.
Sau khi bị tiêu chảy, uống nước lọc hay nước ngọt đều không phải cách phục hồi tốt nhất. Các nghiên cứu khoa học khẳng định dung dịch bù nước và điện giải đường uống (Oresol) với tỷ lệ đường glucose và muối natri cân bằng mới là chìa khóa giúp niêm mạc ruột hấp thu nước nhanh chóng, an toàn và ngăn ngừa biến chứng.
Xông tinh dầu hoắc hương giúp làm dịu hệ thần kinh, giảm nhịp tim do lo âu và hỗ trợ cải thiện tình trạng mất ngủ. Nhờ hoạt chất chính patchoulol cùng các hợp chất tự nhiên, mùi hương trầm ấm này giúp giảm căng thẳng hiệu quả khi dùng đúng cách.
Uống nhiều trà sữa và đồ uống có đường trước cũng như trong khi mang thai làm tăng nguy cơ tiểu đường thai kỳ, tăng cân quá mức ở mẹ và gây bất thường cân nặng thai nhi. Tuy nhiên, nếu sử dụng ở mức độ vừa phải trên nền thai kỳ khỏe mạnh, thức uống này có thể không gây rối loạn đường huyết rõ rệt.
Thêm bột quế vào tách cà phê sáng giúp bổ sung dồi dào hợp chất chống oxy hóa và làm giảm đỉnh đường huyết sau các bữa ăn giàu tinh bột. Tuy nhiên, thức uống này không thể ngăn chặn stress oxy hóa nếu bạn ăn sáng quá nhiều dầu mỡ và cần duy trì đều đặn nhiều tuần mới phát huy tác dụng tối ưu.
Quả mâm xôi chứa lượng lớn hợp chất ellagitannin và anthocyanin ít bị hấp thu ở ruột non mà đi thẳng xuống đại tràng. Tại đây, chúng làm thay đổi tích cực hệ vi sinh vật đường ruột và được lợi khuẩn chuyển hóa thành urolithin cùng các axit phenolic giúp chống viêm, chống oxy hóa toàn thân.
Trong lá trà chứa các hợp chất polyphenol bền nhiệt như tannin và caffeine có khả năng phản ứng với vitamin B1, biến vi chất này thành dạng cơ thể không thể hấp thu. Người đang thiếu vitamin B1 nếu uống nhiều trà ngay trong bữa ăn sẽ làm tình trạng thiếu chất nặng thêm, nhưng có thể khắc phục bằng cách uống trà cách xa bữa ăn.
Lá hoắc hương khô thường được nấu nước uống giải cảm, kích thích tiêu hóa, nhưng dùng sai dạng chế phẩm có thể gây hại. Các nghiên cứu cho thấy dịch chiết nước và cồn khá an toàn trên thực nghiệm, song tinh dầu đậm đặc lại có độc tính tế bào cao và dễ gây kích ứng da, mắt cùng đường hô hấp.
Quế là gia vị giàu chất chống oxy hóa nhưng không phải loại nào cũng an toàn khi dùng hàng ngày. Các nghiên cứu cho thấy quế Cassia phổ biến trên thị trường chứa hàm lượng cao chất độc coumarin gây hại cho gan, trong khi quế Ceylon chứa cực ít độc tố này và an toàn hơn cho sức khỏe.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không được dùng vị thuốc từ cây qua lâu, đặc biệt là rễ củ (thiên hoa phấn). Dược liệu này chứa protein trichosanthin gây hoại tử tế bào nhau thai, làm sụt giảm nhanh hormone dưỡng thai, kích thích co bóp tử cung dẫn đến sảy thai ở cả giai đoạn sớm và giữa thai kỳ.
Thói quen để chai nước nhựa trong ô tô dưới trời nắng gắt có thể khiến kim loại nặng antimon và các hợp chất brom từ vỏ nhựa ngấm vào nước. Các nghiên cứu cho thấy chỉ sau 24 giờ ở mức nhiệt 50 độ C, nồng độ chất độc hại thôi nhiễm đã có thể vượt ngưỡng an toàn quốc tế.
Thói quen pha hàng thìa bột quế uống mỗi ngày để kiểm soát đường huyết có thể khiến cơ thể nạp quá mức hoạt chất coumarin gây hại cho gan. Rủi ro này chủ yếu nằm ở giống quế Cassia phổ biến khi dùng liều cao kéo dài, trong khi việc nêm nếm lượng nhỏ hoặc chọn quế Ceylon vẫn đảm bảo an toàn.
Trà xanh chứa bộ đôi hoạt chất catechin và caffeine có khả năng thúc đẩy quá trình oxy hóa chất béo trong và sau khi vận động. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy thức uống này không phải phép màu đốt mỡ tức thì mà hiệu quả phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng, thời gian duy trì và cường độ tập luyện của mỗi người.
Nhiều người e ngại trái cây đông lạnh đã mất hết dưỡng chất quý giá. Thực tế, các nghiên cứu khoa học cho thấy quá trình cấp đông chỉ ảnh hưởng rất nhẹ đến tổng lượng polyphenol trong quả mâm xôi, đồng thời giúp duy trì khả năng chống oxy hóa suốt một năm lưu trữ.
Nhiều người có thói quen hái lá hoắc hương tươi nấu nước uống hàng ngày như một loại trà thanh nhiệt, mát gan. Tuy nhiên, đây là thảo dược có tính ấm, chuyên dùng để trị cảm và hỗ trợ tiêu hóa. Việc lạm dụng uống dài ngày khi không có bệnh có thể gây nóng trong, hao tổn tân dịch và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Quan sát màu nước tiểu là cách đơn giản, không tốn kém để nhận biết cơ thể đang đủ hay thiếu nước. Các nghiên cứu khoa học khẳng định bảng màu nước tiểu có độ chính xác cao khi đối chiếu với xét nghiệm chuyên sâu, nhưng người dùng cần biết rõ ngưỡng cảnh báo và những giới hạn khi tự quan sát bằng mắt thường.
Rau củ quả, cháo hay súp có thể cung cấp từ 20% đến gần 50% tổng lượng nước hàng ngày và giúp cơ thể giữ nước tốt hơn nhờ các dưỡng chất đi kèm. Tuy nhiên, thực phẩm chỉ thay thế được một phần chứ không thể thay hoàn toàn nước lọc để tránh nguy cơ mất nước sinh lý.
Người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản nên hạn chế uống trà xanh đậm đặc. Nghiên cứu khoa học cho thấy caffeine trong trà làm giảm áp lực cơ thắt thực quản dưới, khiến chiếc van ngăn cách dạ dày và thực quản bị lỏng lẻo, từ đó làm tăng đáng kể số đợt axit trào ngược lên gây nóng rát.
Thói quen vội vàng uống nước khi đang bị sặc để "trôi" thức ăn thực chất rất nguy hiểm. Khi ho sặc, nắp thanh quản và thanh môn đang mở để tống dị vật ra ngoài; việc cố nuốt nước lúc này dễ khiến chất lỏng tràn thẳng vào khí quản và phổi, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn đường thở và suy hô hấp.
