Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1133 trên 1.483
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy phụ nữ mang thai uống khoảng 237 ml nước ép lựu nguyên chất mỗi ngày trong giai đoạn giữa và cuối thai kỳ là an toàn. Nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa polyphenol dồi dào, thức uống này giúp giảm căng thẳng oxy hóa ở nhau thai và bước đầu cho thấy tiềm năng bảo vệ não bộ thai nhi.
Người bị sỏi thận không bắt buộc phải kiêng tuyệt đối trà xanh nhưng cần tránh uống trà pha quá đậm đặc. Dù lá trà chứa oxalate, các chất chống oxy hóa mạnh trong trà xanh lại giúp bảo vệ tế bào thận và ngăn kết tinh sỏi nếu bạn pha loãng, uống lượng vừa phải kèm đủ nước lọc.
Nhiều người lo ngại việc vừa ăn vừa uống nước hoặc húp canh sẽ làm loãng axit dạ dày, gây khó tiêu. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học khẳng định dạ dày có cơ chế phân tách chất lỏng rất nhanh, giúp việc uống lượng nước vừa phải trong bữa ăn không làm ảnh hưởng đến dịch vị hay quá trình tiêu hóa.
Dù chứa hoạt chất polyphenol giúp tăng độ nhạy insulin trên thực nghiệm, việc uống trà xanh ở người có nguy cơ hoặc mắc tiểu đường tuýp 2 chưa chứng minh được khả năng làm giảm đường huyết lúc đói hay chỉ số HbA1c. Thậm chí, thói quen uống trà quá đặc lâu năm còn liên quan đến suy giảm tiết insulin.
Nhiều thai phụ truyền tai nhau dùng các bài thuốc từ thảo dược và hoa phù dung để thanh nhiệt, an thai vì nghĩ nguyên liệu tự nhiên luôn lành tính. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cảnh báo nhiều thảo dược có thể kích thích co bóp tử cung, đồng thời chiết xuất thuộc chi Phù dung tiềm ẩn nguy cơ gây độc tế bào và tổn thương gen cho thai nhi.
Dược liệu qua lâu và thiên hoa phấn được dùng phổ biến, nhưng các hoạt chất điều trị đều tiềm ẩn nguy cơ gây dị ứng và sốc phản vệ không phụ thuộc liều lượng. Nhận biết sớm triệu chứng phát ban, khó thở, tim đập nhanh và tụt huyết áp trong vài phút đến vài giờ đầu giúp cấp cứu kịp thời.
Nước kiềm được quảng cáo rầm rộ với công dụng trung hòa axit dư thừa và ngừa bách bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cho thấy độ pH máu luôn được cơ thể giữ ổn định nghiêm ngặt và nước kiềm không mang lại lợi ích vượt trội so với nước khoáng thông thường ở người khỏe mạnh.
Nước lá trà tươi và trà xanh sao khô đều là thức uống quen thuộc, nhưng không ít người bị xót ruột, cồn cào sau khi thưởng thức. Các nghiên cứu khoa học cho thấy quá trình sao sấy bằng nhiệt và lưu trữ giúp biến đổi cấu trúc tannin cùng catechin tự do, giúp trà khô pha loãng êm dịu với dạ dày hơn lá tươi.
Lá và hoa phượng tím chứa nhiều hợp chất flavonoid có khả năng ức chế các enzyme gây viêm và dọn dẹp gốc tự do mạnh mẽ trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo hoạt chất của cây có thể gây độc tế bào ở nồng độ cao, người dân không nên tự ý hái đun nước uống trị bệnh.
Vỏ quả lựu thường bị vứt bỏ nhưng lại là vị thuốc cầm tiêu chảy quen thuộc trong dân gian. Các nghiên cứu hiện đại xác nhận vỏ lựu rất giàu polyphenol và tannin, có khả năng ức chế nhiều vi khuẩn và ký sinh trùng gây bệnh đường ruột, song người dùng cần biết giới hạn an toàn khi áp dụng.
Trào lưu nhặt hoa phượng tím pha trà thanh nhiệt đang tiềm ẩn nhiều rủi ro do thiếu bằng chứng an toàn trên người. Dù giàu chất chống oxy hóa trong ống nghiệm, loài cây này chứa các hoạt chất có thể gây độc tế bào ở nồng độ cao, chưa rõ ngưỡng an toàn cho gan và thận.
Chiết xuất polysaccharide từ lan phi điệp kép cho thấy khả năng chống oxy hóa, bảo vệ nguyên bào sợi và tế bào sừng trước tác hại của tia UV trong các thử nghiệm phòng thí nghiệm. Dù mở ra triển vọng lớn cho ngành mỹ phẩm chống lão hóa, thảo dược này vẫn cần thêm nghiên cứu trên người và không thể thay thế kem chống nắng.
Hoạt chất EGCG trong trà xanh có khả năng ức chế vi khuẩn gây mụn, giảm tiết bã nhờn và kháng viêm. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ chứng minh hiệu quả khi thoa chế phẩm chiết xuất chuẩn hóa lưu lại trên da từ 6 đến 8 tuần, còn rửa mặt bằng nước trà tươi tự nấu khó đạt nồng độ điều trị.
Dù vỏ và lá phượng tím chứa hoạt chất tannin cùng khả năng kháng khuẩn trong ống nghiệm, hiện chưa có nghiên cứu nào chứng minh độ an toàn và hiệu quả trị tiêu chảy trên người. Việc tự ý sắc vỏ cây uống tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc tế bào và làm chậm trễ quá trình bù nước thiết yếu.
Bổ sung lựu vào thực đơn giúp người lớn tuổi bảo vệ tế bào thần kinh và ổn định trí nhớ thị giác. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy uống khoảng 236,5 mL nước ép lựu mỗi ngày cung cấp lượng lớn polyphenol, giúp tăng hoạt động não bộ và làm chậm suy giảm nhận thức theo tuổi tác.
Vị chua tự nhiên của lựu khiến nhiều người e ngại uống nước ép này lúc đói sẽ gây xót ruột và hại dạ dày. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong quả lựu không làm tăng axit dịch vị mà còn kích thích tiết chất nhầy bảo vệ niêm mạc chống lại tác nhân gây loét.
Khảo sát thực tế cho thấy tới 65% mẫu trà xanh thông thường có chứa dư lượng thuốc trừ sâu. Dù đa số nằm trong ngưỡng an toàn, sự hình thành các chất chuyển hóa có độc tính cao và khả năng hòa tan mạnh vào nước nóng khiến việc chọn trà hữu cơ trở thành giải pháp đáng cân nhắc.
Thay thế hoàn toàn nước lọc bằng trà xanh cả ngày có thể khiến cơ thể nạp quá mức caffeine và hoạt chất EGCG. Thói quen này không giúp thanh lọc cơ thể tốt hơn mà ngược lại còn gây kích ứng thần kinh, mất ngủ, lợi tiểu gây mất nước, làm giảm vi chất folate trong máu, tăng men gan và làm mất tác dụng của nhiều loại thuốc điều trị.
Uống trà xanh đều đặn có thể giúp giảm nhẹ nồng độ cholesterol toàn phần và cholesterol xấu LDL trong máu từ 2% đến 5%. Nhờ hoạt chất EGCG ức chế hấp thu chất béo tại ruột và tăng số lượng thụ thể dọn dẹp mỡ ở gan, thức uống này hỗ trợ dự phòng tim mạch hiệu quả nhưng không thay thế được thuốc điều trị.
Thường bị vứt bỏ khi ăn hoặc ép nước, hạt lựu thực chất chứa tới 20% lượng dầu giàu axit béo omega-5 quý hiếm. Các nghiên cứu cho thấy dầu hạt lựu giúp tăng tổng hợp collagen, củng cố lớp sừng, kháng viêm và phục hồi biểu bì hư tổn, hỗ trợ chống nhăn hiệu quả khi dùng đúng cách.
