Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1132 trên 1.483
Các hoạt chất chống oxy hóa catechin trong trà xanh có khả năng vượt qua hàng rào sinh học để tiến vào võng mạc, giúp bảo vệ tế bào mắt trước nguy cơ thoái hóa trên thực nghiệm. Tuy nhiên, việc lạm dụng chiết xuất trà xanh liều cao lại gây phản ứng ngược làm tăng tổn thương oxy hóa tại mắt.
Sau buổi tập nặng, uống nước lọc đến khi hết khát chưa thể giúp cơ thể phục hồi hoàn toàn lượng dịch đã mất. Các nghiên cứu cho thấy cơ thể cần từ 4 đến 6 giờ, với lượng dịch nạp vào bằng 125% đến 150% lượng mồ hôi thất thoát kèm theo chất điện giải natri để tái lập cân bằng nước.
Uống nước khoáng có ga nguyên bản ít gây hại men răng, với mức độ ăn mòn thấp hơn khoảng 100 lần so với nước ngọt. Tuy nhiên, nếu dùng nước có ga pha hương vị trái cây hoặc nước tự bơm ga nồng độ cao thay nước lọc hàng ngày, tính axit sẽ làm mòn men răng không thể phục hồi.
Chỉ cần cơ thể mất đi 1-2% lượng nước, não bộ đã bắt đầu chịu ảnh hưởng rõ rệt. Tình trạng mất nước nhẹ không chỉ gây đau đầu, mệt mỏi, lo âu mà còn làm giảm sự tập trung, làm chậm trí nhớ ngắn hạn và suy giảm khả năng ra quyết định trong công việc hằng ngày.
Thiếu nước khiến quá trình lọc và bài tiết axit uric qua nước tiểu bị đình trệ, làm nồng độ chất này trong máu tăng cao và dễ kết tủa thành tinh thể sắc nhọn tại khớp. Các nghiên cứu khẳng định giảm đào thải qua thận là nguyên nhân hàng đầu gây tăng axit uric máu và khởi phát cơn gút cấp.
Nước chanh ấm không thể trực tiếp "tẩy rửa" độc tố thay cho cơ chế tự làm sạch tự nhiên của gan. Tuy nhiên, các hợp chất chống oxy hóa dồi dào trong quả chanh được chứng minh có khả năng hỗ trợ giảm viêm, hạn chế tổn thương và thúc đẩy quá trình phục hồi tế bào gan khi sử dụng đúng cách.
Dù củ qua lâu (thiên hoa phấn) từng được dùng trong các bài thuốc Đông Á trị chứng ho dữ dội, các nghiên cứu hiện đại lại chỉ ra hoạt chất trichosanthin trong dược liệu này là một protein có độc tính tế bào cao và gây sẩy thai mạnh. Người bệnh không nên tự ý sắc uống trị ho đờm tại nhà.
Hoạt chất trichosanthin chiết xuất từ qua lâu có khả năng bất hoạt bộ máy tổng hợp protein và kích hoạt cơ chế tự hủy ở nhiều dòng tế bào ung thư cũng như tế bào nhiễm virus. Tuy nhiên, các bằng chứng này mới dừng ở mức độ phòng thí nghiệm và mô hình chuột, chưa thể thay thế thuốc điều trị.
Súc miệng bằng nước trà xanh sau bữa ăn thực sự giúp giảm nguy cơ sâu răng nhờ các hoạt chất polyphenol, catechin và tannin. Nhiều thử nghiệm lâm sàng chứng minh dung dịch trà xanh ức chế mạnh mẽ vi khuẩn gây sâu răng Streptococcus mutans trong mảng bám và nước bọt, đạt hiệu quả tương đương một số nước súc miệng chuyên dụng.
Dữ liệu khoa học cho thấy quả chín và vỏ quả qua lâu là hai bộ phận có tác dụng trực tiếp giúp bảo vệ cơ tim, cải thiện vi tuần hoàn và hỗ trợ trị đau thắt ngực. Trong khi đó, rễ và ruột quả giàu axit amin, đường đa nhưng chưa có bằng chứng đối chiếu trực tiếp về hiệu quả cắt cơn đau thắt ngực.
Cho trẻ uống chung trà xanh giải nhiệt là thói quen của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, các nghiên cứu cảnh báo caffeine và hoạt chất liều cao trong trà xanh có thể gây kích thích thần kinh, bồn chồn, thậm chí co giật ở trẻ nhỏ, dù dạng chiết xuất đã tách caffeine bước đầu cho thấy an toàn.
Quy tắc uống 2 lít nước mỗi ngày không áp dụng chung cho tất cả mọi người. Các nghiên cứu y khoa cho thấy nhu cầu chất lỏng thực tế phụ thuộc vào cân nặng, tuổi tác và vận động, trung bình cần khoảng 30-40 ml cho mỗi kg trọng lượng cơ thể.
Nước đun sôi để nguội tích trữ nhiều ngày không còn đảm bảo an toàn do rất dễ tái nhiễm vi khuẩn từ dụng cụ chứa, cách múc nước và sự hình thành màng nhầy vi sinh trong bình. Các nghiên cứu cho thấy nước lưu trữ quá 3 ngày hoặc bảo quản trong bình miệng rộng, không đậy kín có nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột cao.
Lựu giàu chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe nhưng chứa các hợp chất có thể ức chế enzyme chuyển hóa thuốc tại gan và ruột. Người đang dùng thuốc mỡ máu, huyết áp hoặc chống đông máu không nên uống nước ép lựu cùng lúc với thuốc để tránh nguy cơ làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu.
Nhiều người có thói quen nấu nước rễ qua lâu (thiên hoa phấn) uống thay trà mỗi ngày để thanh nhiệt. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy dược liệu rễ qua lâu trên thị trường rất dễ bị nhầm lẫn giống loài, việc tự ý uống dài ngày không rõ liều lượng có thể gây quá tải và tích tụ độc tính cho gan, thận.
Thiên hoa phấn và quả qua lâu chứa hàng trăm hợp chất sinh học, trong đó có các chất mang hoạt tính đối kháng canxi và chống kết tập tiểu cầu. Việc tự ý kết hợp dược liệu này với thuốc điều trị tăng huyết áp, tim mạch có thể dẫn đến tương tác thuốc khó lường.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn phô mai nhưng cần chọn sản phẩm công nghiệp làm từ sữa đã tiệt trùng và đóng gói nguyên vẹn. Để phòng ngừa ngộ độc khuẩn Listeria gây sảy thai hoặc nhiễm trùng sơ sinh, mẹ bầu cần tránh tuyệt đối phô mai sữa thô, phô mai mềm và phô mai cắt lẻ tại quầy.
Trà xanh giàu hoạt chất catechin được chứng minh giúp giảm mỡ gan và hỗ trợ hạ men gan ở người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu. Tuy nhiên, thức uống này không làm giảm men gan ở người khỏe mạnh, thậm chí việc lạm dụng viên uống chiết xuất trà xanh liều cao còn tiềm ẩn nguy cơ gây tăng men gan ngược trở lại.
Người đang uống thuốc chống đông máu warfarin không bắt buộc phải kiêng tuyệt đối trà xanh, nhưng cần tránh uống lượng quá lớn hoặc thay đổi thói quen uống trà đột ngột. Vitamin K tự nhiên trong lá trà có thể đối kháng với thuốc, làm giảm hiệu quả phòng ngừa cục máu đông nếu tiêu thụ mất kiểm soát.
Ngâm túi lọc trà bằng nhựa trong nước nóng có thể giải phóng từ hàng백 đến hàng tỷ hạt vi nhựa và nhựa nano vào đồ uống. Tuy nhiên, người dùng có thể giảm tới 94% lượng vi nhựa thôi nhiễm chỉ bằng thao tác tráng túi lọc với nước nguội trước khi pha.
