Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1185 trên 1.483
Nhiều người có thói quen xì mũi thật mạnh sau khi dùng bình bóp rửa mũi nhằm tống sạch nước thừa, nhưng thao tác này có thể đẩy ngược dòng nước kèm dịch nhầy chứa vi khuẩn vào vòi nhĩ. Hậu quả là làm tăng áp lực hòm nhĩ, gây tổn thương niêm mạc và dẫn tới viêm tai giữa.
Khẩu trang y tế cản phấn hoa tốt hơn hẳn khẩu trang vải nhờ màng lọc đa lớp giữ được hạt trên 3 micromet, trong khi phấn hoa thường lớn hơn 5 micromet. Khẩu trang vải có mắt dệt thưa nên khó ngăn dị nguyên. Đeo khẩu trang y tế đúng cách giúp giảm đáng kể các triệu chứng dị ứng đường hô hấp.
Người bệnh đái tháo đường ăn nhiều múi măng cụt tươi có thể làm tăng đường huyết do lượng đường tự nhiên trong quả. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy các hợp chất xanthone và polyphenol chiết xuất từ vỏ măng cụt lại có tiềm năng ức chế enzym tiêu hóa tinh bột và cải thiện độ nhạy insulin.
Mướp hương thanh mát, dễ tiêu và an toàn cho sức khỏe đường tiêu hóa. Tuy nhiên, do chứa hàm lượng nước lớn, ăn quá nhiều mướp sát giờ ngủ có thể làm căng tức bàng quang gây tiểu đêm hoặc đầy bụng nhẹ ở người đường ruột nhạy cảm.
Quercetin có nhiều trong hành tây và táo là một flavonoid tự nhiên có khả năng ổn định tế bào mast, ức chế giải phóng histamine và giảm biểu hiện thụ thể H1. Hoạt chất này giúp hỗ trợ giảm triệu chứng dị ứng mũi, nhưng việc bổ sung từ thực phẩm mang tính hỗ trợ lâu dài chứ không thể thay thế thuốc điều trị đợt cấp.
Căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ làm xáo trộn hệ miễn dịch thông qua hormone cortisol và chuyển dịch cân bằng Th1/Th2, khiến niêm mạc mũi tăng nhạy cảm và dễ bùng phát viêm mũi dị ứng dữ dội hơn.
Nhựa thân mướp hương được khoa học chứng minh chứa các hoạt chất giúp kích thích sản sinh collagen, sợi đàn hồi elastin và bảo vệ tế bào da người trước tác hại của tia UVA trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, người dùng cần thận trọng khi sử dụng dịch tươi trực tiếp để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn hay kích ứng.
Viêm mũi dị ứng không được kiểm soát tốt làm tăng nguy cơ phát triển hen suyễn do mũi và phổi tạo thành một hệ thống liên tục theo khái niệm "một đường thở, một bệnh lý". Quá trình viêm mạn tính và tăng phản ứng quá mức tại niêm mạc mũi có thể kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, trực tiếp gây tổn thương và co thắt đường thở dưới.
Chiết xuất mướp hương cho thấy tiềm năng ức chế enzyme tiêu hóa đường và cải thiện đề kháng insulin trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường chỉ nên dùng như thực phẩm hỗ trợ bữa ăn, không thể dùng thay thế thuốc chỉ định.
Nhựa cây mùi tây chứa hợp chất furocoumarin có khả năng hấp thụ tia cực tím từ ánh nắng mặt trời, gây liên kết phá hủy DNA tế bào biểu bì. Phản ứng quang độc tính này khiến làn da nhanh chóng bị viêm đỏ, đau rát dữ dội, nổi bọng nước và để lại các vết thâm kéo dài.
Nước sắc lá tía tô chứa axit rosmarinic cùng các flavonoid có khả năng ức chế phản ứng viêm và giảm giải phóng histamine trong các thử nghiệm khoa học. Dù vậy, thức uống này chỉ đóng vai trò hỗ trợ tự nhiên, không thể thay thế các thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh viêm mũi dị ứng.
Bổ sung vitamin D giúp hỗ trợ giảm tần suất hắt hơi, nghẹt mũi và cải thiện triệu chứng viêm mũi dị ứng, đặc biệt ở người có nồng độ vi chất này trong máu thấp. Tuy nhiên, đây là liệu pháp bổ trợ miễn dịch dài hạn, không thay thế hoàn toàn các thuốc điều trị đặc hiệu.
Khói nhang chứa lượng bụi mịn PM2.5 đậm đặc cùng các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, gây tổn thương biểu mô hô hấp, gia tăng căng thẳng oxy hóa và mẫn cảm hóa đường thở. Đây chính là tác nhân kích hoạt các cơn hắt hơi, ngứa mũi và làm bùng phát viêm mũi dị ứng trong không gian kín.
Mướp hương xuất hiện vị đắng bất thường tuyệt đối không nên ăn vì có nguy cơ ngộ độc cấp tính do tích tụ lượng lớn cucurbitacin. Độc tố này không bị phân hủy bởi nhiệt độ nấu nướng, có thể gây nôn ra máu, tiêu chảy xuất huyết và tụt huyết áp nguy kịch.
Khi cổ họng đang khô rát, nước ép lê tốt hơn hẳn nước ép cần tây nhờ độ axit thấp, hàm lượng nước lên tới 88,18% giúp cấp ẩm niêm mạc êm dịu và chứa arbutin hỗ trợ giảm viêm, trong khi cần tây dễ gây kích ứng họng và có nguy cơ tương tác thuốc.
Nước và khí clo tại hồ bơi có thể kích ứng niêm mạc, làm bùng phát triệu chứng ngứa, nghẹt mũi ở người viêm mũi dị ứng. Hiểu rõ cơ chế tác động và áp dụng các biện pháp bảo vệ phù hợp sẽ giúp người bệnh thoải mái bơi lội mà không lo kích ứng đường thở.
Triệu chứng viêm mũi dị ứng có xu hướng thuyên giảm khi về già chủ yếu do quá trình lão hóa miễn dịch tự nhiên (immunosenescence). Tuyến ức teo dần làm suy giảm tế bào T, đồng thời tế bào B giảm sản xuất kháng thể IgE đặc hiệu, khiến phản ứng viêm trước dị nguyên không còn dữ dội như thời trẻ.
Mè đất nhám (*Leucas aspera*) là cây thuốc quen thuộc nhưng rất dễ bị nhầm với các loài cùng chi. Do mỗi loài chứa các hoạt chất, ancaloit và độc tính tế bào khác nhau, sự nhầm lẫn này có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, ngộ độc hoặc làm mất hiệu quả điều trị.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh chiết xuất hay tinh dầu mè đất nhám có khả năng ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn HP dạ dày. Dù loài cây này có tác dụng kìm một số vi khuẩn đường ruột khác và giảm đau, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị chuẩn.
Phụ nữ mang thai được khuyên hạn chế ăn nhiều rau mùi tây do loại rau này chứa các hoạt chất như apiol và myristicin trong tinh dầu. Khi tiêu thụ lượng lớn hoặc dùng tinh dầu đậm đặc, các hoạt chất này có thể gây co bóp tử cung, xuất huyết âm đạo và tăng nguy cơ sảy thai nguy hiểm.
