Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1188 trên 1.483
Nhiều mẹ sau sinh rỉ tai nhau uống nước lá mít để gọi sữa về dồi dào, tuy nhiên y học hiện đại khẳng định chưa có bằng chứng nào chứng minh lá mít kích thích tạo sữa. Tác dụng nếu có chủ yếu đến từ việc bổ sung nước ấm, giải tỏa tâm lý và phản xạ bú mút tự nhiên của trẻ.
Nhỏ nước cốt tỏi tươi vào mũi trị viêm mũi dị ứng là mẹo dân gian nguy hại, có thể gây bỏng hóa chất độ 2 và hoại tử niêm mạc do các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ đậm đặc. Người bệnh tuyệt đối không làm theo để tránh hủy hoại đường thở.
Tuyệt đối không nên uống thuốc tây chung với nước mã đề vì lượng chất nhầy dồi dào trong thảo dược này sẽ hút nước, tạo màng gel bao bọc lấy dược chất. Hiện tượng này cản trở sự phân rã và làm giảm đáng kể khả năng hấp thu thuốc vào cơ thể.
Dùng mè đất nhám phơi khô đúng cách thường giúp bảo toàn và tối ưu khả năng chiết xuất các hợp chất chống oxy hóa như polyphenol và flavonoid tốt hơn so với cây tươi. Để giữ trọn vẹn dược tính kháng khuẩn và kháng viêm, thảo dược nên được phơi trong bóng râm thoáng mát thay vì phơi dưới nắng gắt.
Nhiều người có thói quen hái lá mã đề tươi giã nát đắp lên vết thương hở để tiêu sưng, cầm máu. Tuy nhiên, hành động này tiềm ẩn rủi ro nhiễm trùng rất cao do vi khuẩn, nấm mốc trên lá tươi chưa qua xử lý vô trùng, hoàn toàn khác với các chiết xuất thảo mộc chuẩn hóa đã được y học kiểm chứng.
Quả la hán pha nước ấm là thức uống lý tưởng giúp làm dịu cảm giác ngứa rát họng cho người đái tháo đường. Hoạt chất ngọt tự nhiên mogroside trong quả mang lại vị ngọt đậm đà nhưng không làm tăng đường huyết, đồng thời hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin và chống oxy hóa.
Uống cà phê khi đang đau họng sẽ làm chậm tốc độ hồi phục do hoạt chất caffeine có tác dụng lợi tiểu nhẹ gây mất nước và làm khô rát lớp niêm mạc hầu họng. Thức uống này còn dễ kích hoạt trào ngược axit dạ dày, khiến tổn thương viêm nhiễm thêm trầm trọng và kéo dài dai dẳng.
Viêm mũi thai kỳ thường chỉ gây ngạt tắc mũi và tự biến mất sau sinh 2 tuần, trong khi viêm mũi dị ứng đi kèm hắt hơi, ngứa mũi mắt kéo dài. Để đảm bảo an toàn cho thai nhi, mẹ bầu nên ưu tiên các biện pháp kiểm soát không dùng thuốc như rửa nước muối sinh lý, dùng miếng dán cánh mũi và chỉnh tư thế nằm.
Người bị đau họng nên ăn cháo ấm nhẹ (khoảng 35–40 độ C) hoặc cháo nguội vừa phải, tuyệt đối tránh ăn cháo quá nóng. Nhiệt độ ấm dịu giúp làm mềm thức ăn, hỗ trợ phản xạ nuốt dễ dàng và ngăn ngừa tổn thương bỏng nhiệt, phù nề vùng niêm mạc hầu họng.
Phụ nữ mang thai không nên dùng cây mè đất nhám. Loại thảo mộc này tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung gây sảy thai hoặc sinh non, đồng thời chưa từng có dữ liệu khoa học chứng minh an toàn trong thai kỳ. Thai phụ cần đi khám bác sĩ thay vì tự ý dùng thuốc dân gian.
Cây mè đất nhám mọc hoang ven đường thường được nhiều người tự hái để làm thuốc thanh nhiệt, nhưng thói quen này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc kim loại nặng nghiêm trọng. Thực vật mọc tại vùng đất ô nhiễm có khả năng hấp thụ và tích lũy lượng lớn chì, niken, cadmium, gây tổn hại khôn lường cho sức khỏe người dùng.
Nhiều người có thói quen hái lá mã tiên thảo giã nát đắp lên vết thương hở để cầm máu và kháng viêm. Dù chiết xuất từ loài cây này có hoạt tính sinh học tốt trong phòng thí nghiệm, việc đắp lá tươi chưa tiệt trùng lên da rách lại tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng, hoại tử mô và nhiễm trùng huyết.
Nhiều người có thói quen pha nước muối thật mặn để súc họng vì nghĩ rằng sẽ diệt khuẩn tốt hơn, nhưng điều này dễ làm bỏng rát và tổn thương niêm mạc. Nồng độ chuẩn an toàn nhất cho họng là dung dịch đẳng trương 0,9%, tương đương 9 gram muối hòa tan trong 1 lít nước ấm.
Uống nước lá mã đề thay nước lọc hàng ngày có thể gây hại nghiêm trọng cho thận. Do mã đề có tính chất lợi tiểu mạnh, việc lạm dụng sẽ gây mất nước tế bào, rối loạn cân bằng điện giải natri và kali, từ đó ép thận làm việc quá tải và làm suy giảm chức năng thận.
Uống nước mã đề để thanh nhiệt là thói quen dân gian phổ biến, nhưng lại là mối nguy khôn lường với phụ nữ mang thai. Dược liệu này có đặc tính kích thích co bóp cơ tử cung, làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non, đặc biệt trong 3 tháng đầu, đòi hỏi thai phụ phải tuyệt đối thận trọng.
Người bị viêm mũi dị ứng không cần kiêng sữa bò và các chế phẩm từ sữa nếu không bị dị ứng đạm sữa. Bằng chứng khoa học khẳng định sữa không làm tăng thể tích dịch nhầy hô hấp hay gây nghẹt mũi; cảm giác đặc quánh ở họng sau uống chỉ là hiệu ứng kết cấu bề mặt tạm thời.
Người có tiền sử dị ứng mủ cao su tự nhiên hoàn toàn có nguy cơ sốc phản vệ nguy hiểm tính mạng khi ăn quả mít. Tình trạng này bắt nguồn từ hội chứng trái cây - mủ cao su, khi hệ miễn dịch nhầm lẫn các protein tương đồng trong mít với kháng nguyên cao su.
Cây mè đất nhám thực sự sở hữu hoạt tính kháng viêm và giảm đau đã được ghi nhận trong các thử nghiệm tiền lâm sàng nhờ ức chế các chất gây viêm và prostaglandin. Dù vậy, hiệu quả này chưa được kiểm chứng đầy đủ trên người nên không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Xông hơi mũi họng bằng nước ấm và tinh dầu giúp làm loãng đờm và dễ thở, nhưng dùng nước quá nóng có thể gây bỏng sâu đường thở và phù nắp thanh thiệt nguy hiểm. Để an toàn, chỉ nên dùng nước ấm từ 40–45 độ C, giữ khoảng cách tối thiểu 25–30 cm và không trùm kín mặt.
Cỏ roi ngựa truyền thống (mã tiên thảo) và cỏ roi ngựa chanh tuy cùng họ thực vật nhưng có thành phần và công dụng hoàn toàn khác nhau. Mã tiên thảo đắng, giàu chất xơ và phenolic giúp kháng khuẩn ngoài da, trong khi cỏ roi ngựa chanh thơm mát, giàu verbascoside và tinh dầu giúp thư giãn thần kinh, hỗ trợ tiêu hóa.
