Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1189 trên 1.483
Mít non và hạt mít vượt trội hơn mít chín về khả năng nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột nhờ giàu chất xơ hòa tan, pectin và prebiotic tự nhiên. Ngược lại, mít chín chứa nhiều đường đơn và giảm bớt lượng carbohydrate phức hợp khó tiêu cần thiết cho các lợi khuẩn đại tràng.
Nhiều người e ngại enzyme bromelain và tính axit trong dứa (thơm) có thể làm vết loét ở họng thêm trầm trọng. Khoa học chứng minh chiết xuất dứa có khả năng hỗ trợ kháng viêm và làm lành niêm mạc, song việc ăn dứa tươi trực tiếp khi họng đang viêm có thể gây xót rát cơ học tại chỗ.
Mè đất nhám đun nước tắm không thể trị dứt điểm viêm da cơ địa vì đây là bệnh mạn tính liên quan đến gen và hàng rào bảo vệ da. Dù chứa hoạt chất kháng viêm và kháng khuẩn trong ống nghiệm, việc tự tắm nước lá không chuẩn hóa còn tiềm ẩn nguy cơ kích ứng và bội nhiễm vi khuẩn.
Quan niệm dân gian cho rằng ăn thịt gà làm ho nhiều và lâu khỏi là thiếu căn cứ khoa học. Các nghiên cứu cho thấy thịt gà nấu thành súp hoặc cháo ấm giúp ức chế phản ứng viêm, làm loãng dịch đờm và hỗ trợ rút ngắn thời gian mắc bệnh đường hô hấp nếu chế biến mềm, bỏ da và ít dầu mỡ.
Uống rượu bia khi đang đau họng không giúp sát khuẩn như nhiều người lầm tưởng mà gây tác hại kép: cồn hút nước làm khô rát bề mặt niêm mạc, kích thích giãn mao mạch gây sưng phù nề nặng hơn và làm suy yếu hàng rào miễn dịch tại chỗ, khiến bệnh lâu lành.
Đau họng nhưng không sốt, không ho thường bắt nguồn từ không khí khô, dị ứng thời tiết hoặc trào ngược dạ dày thực quản làm kích ứng niêm mạc. Tình trạng này hầu hết không cần dùng kháng sinh, người bệnh chỉ cần làm ẩm vòm họng và điều chỉnh thói quen sinh hoạt để niêm mạc tự phục hồi.
Cả lá mã đề tươi và khô đều giúp thanh nhiệt tốt, nhưng nghiên cứu cho thấy chiết xuất nước từ lá tươi có ưu thế hơn trong việc hỗ trợ hồi phục tế bào biểu mô, trong khi lá khô lại vượt trội về độ tiện lợi và bảo quản lâu dài.
Hạt mã đề vượt trội hơn hẳn lá trong việc trị táo bón nhờ chứa lượng lớn chất nhầy arabinoxylan có khả năng hút nước, trương nở tạo khối gel làm mềm phân. Ngược lại, lá mã đề chủ yếu chứa pectin kháng viêm và có thể làm giảm nhu động ruột, không phù hợp để nhuận tràng.
Bệnh nhân đang hóa trị tuyệt đối không nên tự ý uống bạch hoa xà thiệt thảo. Nghiên cứu dược lý chứng minh thảo dược này có thể kích thích mạnh enzym gan CYP3A4, đẩy nhanh tốc độ phân hủy thuốc ung thư và làm giảm nghiêm trọng hiệu lực hóa trị.
Ăn ngải cứu xào hay uống nước sắc đều giữ được những dược tính riêng chứ không có cách nào vượt trội hoàn toàn. Nước sắc giúp thu hồi tối đa các polyphenol và flavonoid chống oxy hóa tan trong nước, trong khi món xào với chút dầu mỡ lại giúp cơ thể hấp thu hiệu quả các sắc tố carotenoid kỵ nước.
Hiện tượng ăn mít gây "nóng trong" và nổi mụn thực chất bắt nguồn từ lượng đường tự nhiên làm tăng insulin và yếu tố tăng trưởng IGF-1, kích thích tuyến bã nhờn da mặt tiết nhiều dầu và gây viêm nang lông chứ không phải do mít mang tính nhiệt theo quan niệm dân gian.
Uống nước mè đất nhám hàng ngày để thải độc gan chưa được chứng minh là an toàn. Dù dịch chiết cây cho thấy tiềm năng bảo vệ gan trên chuột cống, nhưng nghiên cứu độc tính tế bào ghi nhận rủi ro nhất định và hiện chưa có dữ liệu về ngưỡng liều an toàn dài hạn trên người.
Thở bằng miệng khi ngủ làm bay hơi lớp nước bọt bảo vệ, khiến niêm mạc hầu họng khô rát và gây đau họng khi thức giấc. Tình trạng này thường bắt nguồn từ tắc nghẽn mũi hoặc ngưng thở khi ngủ, có thể khắc phục bằng cách làm ẩm không khí, vệ sinh mũi và điều trị dứt điểm nguyên nhân gây nghẹt thở.
Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy nước kiềm tự nhiên pH 8,8 có khả năng làm bất hoạt vĩnh viễn enzyme pepsin – thủ phạm chính gây viêm rát họng do dịch vị trào ngược. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ làm dịu niêm mạc tại chỗ, không thể thay thế thuốc điều trị hay giải quyết nguyên nhân gốc rễ của bệnh trào ngược.
Nhiều người có thói quen cố nhịn ho khan khi ngứa họng vì sợ gây phiền hà, nhưng hành vi nén chặt thanh môn trong khi cơ hô hấp co bóp sẽ làm tăng vọt áp lực nội lồng ngực, gây nguy cơ rách vách phế nang và nhiều biến chứng nguy hiểm cho phổi.
Nhờ chứa hàm lượng ellagitannin dồi dào, quả mâm xôi đen giúp phục hồi các enzyme chống oxy hóa nội sinh và ức chế tín hiệu gây viêm tại niêm mạc dạ dày. Bổ sung loại quả mọng này đúng cách mang lại giải pháp tự nhiên hỗ trợ bảo vệ dạ dày trước nguy cơ viêm loét do cồn và các gốc tự do.
Nước củ cải trắng nấu chín giúp bổ sung độ ẩm ấm và các hợp chất thực vật tự nhiên như glucosinolate, hỗ trợ làm dịu cảm giác khô rát họng tạm thời. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp chăm sóc nhẹ tại nhà, không thể thay thế thuốc điều trị hay chữa dứt điểm viêm nhiễm đường hô hấp.
Uống nước mã đề vào buổi tối trước khi đi ngủ là sai lầm phổ biến khiến bàng quang bị kích thích quá mức, gây tiểu đêm và gián đoạn giấc ngủ. Do đặc tính lợi tiểu mạnh, loại thảo dược này cần được sử dụng vào ban ngày để phát huy công dụng giải nhiệt mà không làm suy giảm chất lượng cuộc sống.
Người đang dùng thuốc chống đông máu, đặc biệt là thuốc kháng vitamin K, không nên ăn quá nhiều mâm xôi đen cùng lúc. Sự thay đổi đột ngột lượng vitamin K và salicylate tự nhiên trong quả có thể gây dao động chỉ số đông máu, làm giảm hiệu quả điều trị hoặc tăng nguy cơ xuất huyết.
Nhiều người băn khoăn nên súc họng trước hay sau khi đánh răng để sạch khuẩn tốt nhất. Các bằng chứng khoa học cho thấy bạn nên đánh răng trước để phá vỡ màng bám cơ học, sau đó súc họng nhằm cuốn trôi vi khuẩn và giúp dung dịch sát khuẩn tiếp cận niêm mạc sâu hơn.
