Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1199 trên 1.483
Nước nấu từ cây lưỡi rắn trắng chứa các hoạt chất thực vật như quercetin, axit ursolic và beta-sitosterol, mang lại khả năng hỗ trợ ức chế phản ứng viêm và cản trở màng sinh học của vi khuẩn. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ có tác dụng hỗ trợ làm dịu da sưng đỏ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị nhiễm trùng.
Bạch hoa xà thiệt thảo chứa các hoạt chất flavonoid có tiềm năng kháng viêm thông qua ức chế tín hiệu NF-kappaB và MAPK trên tế bào miễn dịch. Tuy nhiên, người bị viêm đại tràng không nên tự ý dùng thảo mộc thô thay thế thuốc điều trị chính quy do chưa đủ bằng chứng lâm sàng.
Ăn thực dưỡng Ohsawa gạo lứt muối mè không giúp phục hồi miễn dịch cho người suy kiệt mà còn gây nguy cơ thiếu hụt protein, vitamin B12 và năng lượng. Bằng chứng khoa học cho thấy chế độ ăn nghèo vi chất này làm suy giảm miễn dịch, teo cơ và gia tăng mức độ tổn thương thể chất lẫn tinh thần.
Cảm cúm thông thường do virus gây ra, trong khi kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn. Tự ý dùng kháng sinh không giúp bệnh thuyên giảm hay ngăn ngừa bội nhiễm, mà còn tàn phá hệ khuẩn có lợi và làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh nguy hiểm.
Nồng độ vitamin D thấp làm suy yếu phản xạ bảo vệ của hệ miễn dịch, làm tăng đáng kể nguy cơ viêm đường hô hấp cấp. Khi được bổ sung đều đặn hàng ngày, nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp có thể giảm tới 35% đến 52%, đặc biệt ở người có nồng độ ban đầu thiếu hụt.
Xông hơi toàn thân bằng nồi lá thảo dược khi đang sốt cao là thói quen dân gian rất nguy hiểm. Việc trùm kín xông hơi làm ức chế cơ chế thoát nhiệt tự nhiên của cơ thể, gây mất nước cấp tính, tụt huyết áp và gia tăng nguy cơ sốc nhiệt đe dọa tính mạng.
Uống nước cam ngay sau khi uống thuốc cảm có thể làm giảm đáng kể khả năng hấp thu của một số loại thuốc kháng histamin như fexofenadine qua việc ức chế kênh vận chuyển OATP ở ruột, hoặc làm tăng nồng độ thuốc nguy hiểm do ức chế enzym chuyển hóa. Người bệnh chỉ nên uống thuốc với nước lọc.
Nha đam là món giải nhiệt quen thuộc, nhưng phụ nữ mang thai không nên ăn chè nha đam hay uống nước lô hội. Các dữ liệu y khoa xác nhận chiết xuất lô hội đường uống có thể kích thích tử cung co bóp, gây đau bụng quặn thắt và tiềm ẩn nguy cơ sảy thai nguy hiểm.
Tự chế biến nha đam tươi tại nhà nếu không loại bỏ triệt để phần nhựa vàng có thể gây ngộ độc nặng cho cơ thể. Lớp mủ này chứa hàm lượng cao aloin và anthraquinone mang độc tính kích thích ruột dữ dội, đã được y văn ghi nhận là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới nhiều ca viêm gan cấp và tổn thương thận.
Nhiều người tận dụng dăm bào, mạt cưa gỗ lát hoa làm chất đốt hoặc nghiền làm nhang thắp vì hương thơm tự nhiên. Tuy nhiên, nghiên cứu khoa học cho thấy bụi và khói từ các loại gỗ cứng nhiệt đới có thể kích hoạt viêm mũi dị ứng, co thắt phế quản và gây tổn hại chức năng phổi.
Nhiều người sau khi khỏi cúm hoặc nhiễm virus vẫn phải đối mặt với tình trạng kiệt sức kéo dài, uể oải và thiếu tập trung. Bổ sung các vi chất chống oxy hóa như vitamin C, coenzyme Q10 kết hợp cùng vitamin nhóm B và vitamin D giúp hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, cải thiện rõ rệt cảm giác mệt mỏi sau nhiễm trùng.
Uống nước lạc tiên thay nước lọc hàng ngày là thói quen có hại cho sức khỏe. Lạm dụng thảo dược này kéo dài khiến hệ thần kinh bị ức chế liên tục, dễ gây mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày, suy giảm tập trung và rối loạn tiêu hóa; người dân chỉ nên dùng theo đợt ngắn với liều lượng vừa phải.
Cơn ho và nghẹt mũi do cảm lạnh thường dữ dội hơn vào ban đêm do nhịp sinh học tự nhiên làm hạ thấp hormone kháng viêm cortisol, giảm epinephrine gây co hẹp đường thở, kết hợp với tư thế nằm làm tăng ứ trệ mạch máu và dịch nhầy ở khoang mũi.
Tiêu thụ nhiều đường và đồ ngọt làm đường huyết tăng vọt, kích hoạt các rối loạn chuyển hóa làm ức chế khả năng di chuyển, bẫy bắt và thực bào của bạch cầu trung tính. Tình trạng này khiến hệ miễn dịch suy yếu tạm thời, tạo điều kiện cho virus cảm cúm và vi khuẩn xâm nhập, phát triển mạnh mẽ hơn.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng khẳng định uống mật ong nguyên chất hoặc pha nước ấm giúp giảm tần suất và độ khó chịu của cơn ho đêm ở trẻ cảm lạnh trên 1 tuổi hiệu quả hơn thuốc ho dextromethorphan, diphenhydramine hay carbocysteine, giúp trẻ và cha mẹ ngủ ngon hơn.
Đông trùng hạ thảo chứa hoạt chất cordycepin giúp điều hòa hoạt động của đại thực bào khi tiếp xúc với độc tố vi khuẩn. Thay vì kích thích phản ứng viêm mất kiểm soát, dược liệu này hỗ trợ tế bào miễn dịch phản ứng cân bằng thông qua việc ức chế các con đường truyền tín hiệu gây viêm, giảm tiết độc tố tế bào và bảo vệ mô lành.
Kinh nghiệm dân gian dùng vỏ cây lát hoa cầm tiêu chảy bắt nguồn từ hàm lượng tannin dồi dào, giúp kết tủa protein tạo lớp màng se niêm mạc ruột và giảm co thắt cơ trơn. Tuy nhiên, việc sử dụng cần thận trọng để tránh giữ lại độc tố khi nhiễm khuẩn đường ruột nặng.
Uống nha đam chưa được chứng minh giúp giảm đau bụng hay đầy hơi ở người mắc hội chứng ruột kích thích thể táo bón. Dù các phân tích tổng hợp ghi nhận lợi ích ngắn hạn nói chung, thử nghiệm lớn cho thấy nha đam không vượt trội hơn giả dược và chỉ hỗ trợ giảm đau ở nhóm thể tiêu chảy.
Nhiều người tin rằng đắp nha đam tươi trực tiếp lên mặt sẽ giúp làm dịu và trị mụn cấp tốc. Tuy nhiên, đây là thói quen lợi bất cập hại vì nhựa vàng chưa tinh chế trong lá nha đam chứa độc tố dễ gây viêm da tiếp xúc, ngứa rát và khiến tình trạng mụn viêm bùng phát nặng nề hơn.
Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng xác lập liều dùng tối đa mỗi ngày của bạch hoa xà thiệt thảo ở người. Dữ liệu thực nghiệm ghi nhận liều chiết xuất 200 mg/kg mỗi ngày ở động vật, nhưng người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng liều cao do nguy cơ tương tác thuốc và tình trạng dược liệu giả mạo phổ biến.
