Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1200 trên 1.483
Súc miệng bằng nước muối ấm từ 3 đến 4 lần mỗi ngày là biện pháp đơn giản, có cơ sở khoa học giúp giảm phù nề, kìm hãm virus và làm dịu cơn đau rát họng do cảm lạnh. Nồng độ muối phù hợp nhất dao động từ 0,9% đến 1,5%, tránh pha quá mặn gây tổn hại niêm mạc.
Bát cháo hành tía tô nóng hổi là món ăn giải cảm quen thuộc trong mỗi gia đình Việt. Dù nghiên cứu cho thấy tinh dầu tía tô chứa hoạt chất có khả năng kháng khuẩn, ức chế độc tố và làm dịu thần kinh, nhưng hiệu quả thực tế khi ăn cháo chủ yếu đến từ việc bù nước, giữ ấm và thư giãn cơ thể.
Ăn quá nhiều lá lốt trong ngày dễ gây cảm giác nóng trong, cồn cào và nhiệt miệng do lượng lớn tinh dầu cay nồng cùng các alkaloid họ Hồ tiêu kích ứng niêm mạc khoang miệng và tạo áp lực chuyển hóa lên gan. Việc sử dụng điều độ là chìa khóa để tận hưởng trọn vẹn lợi ích ẩm thực mà không lo bốc hỏa.
Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy hoạt chất phycocyanin và polysaccharide trong tảo xoắn Spirulina có khả năng kích thích tế bào miễn dịch, làm tăng nồng độ kháng thể bảo vệ IgA ở niêm mạc và ức chế kháng thể dị ứng IgE. Tuy nhiên, tác dụng này có giới hạn sinh học và đòi hỏi cách chế biến đúng để không làm biến tính hoạt chất.
Phần thịt nha đam tinh khiết an toàn cho hệ tiêu hóa và gan khi dùng tối đa khoảng 57–100 mL mỗi lần, ngày hai lần (tổng 114–200 mL/ngày) trong thời gian liên tục từ 4 đến tối đa 60 ngày. Tuyệt đối phải gọt sạch vỏ xanh và rửa hết mủ vàng để tránh ngộ độc.
Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu polyphenol và dầu ô liu được chứng minh giúp làm giảm đáng kể chỉ số viêm CRP và các cytokine gây hại trong máu. Việc duy trì nhiều rau xanh, trái cây tươi và cá béo giúp điều hòa hệ miễn dịch và bảo vệ sức khỏe tim mạch hiệu quả.
Người cao tuổi ăn thiếu đạm có nguy cơ cao suy giảm miễn dịch và dễ bị biến chứng nặng khi mắc cúm mùa. Thiếu protein làm suy yếu tế bào lympho, đại thực bào và cản trở sản xuất kháng thể, khiến cơ thể già yếu mất khả năng chống đỡ virus hiệu quả.
Cả uống và súc miệng bằng nước trà xanh đều giúp giảm nguy cơ nhiễm cúm nhờ hợp chất catechin, nhưng súc miệng mang lại lợi thế ngăn chặn virus bám dính tại chỗ ở hầu họng, trong khi uống hỗ trợ kích hoạt hệ miễn dịch toàn thân.
Tuyệt đối không nên uống thêm nước sắc lạc tiên khi đang dùng thuốc ngủ Tây y. Dược chất tự nhiên trong lạc tiên có khả năng hiệp đồng làm tăng tác dụng an thần của thuốc tổng hợp, dẫn đến nguy cơ ức chế hệ thần kinh trung ương quá mức, gây suy giảm hô hấp, ngưng thở khi ngủ, tụt huyết áp và thậm chí nguy hiểm tới tính mạng.
Ngậm viên kẽm gluconate hoặc kẽm axetat trong vòng 24 giờ đầu kể từ khi ngứa họng có thể giúp rút ngắn thời gian bị cảm lạnh khoảng 3 đến 4 ngày. Hiệu quả này đạt được khi dùng liều khoảng 80-92 mg kẽm mỗi ngày, nhưng người bệnh có thể gặp tác dụng phụ như buồn nôn và vị khó chịu.
Khi bị cảm cúm trong 3 tháng đầu thai kỳ, mẹ bầu cần duy trì chế độ ăn lỏng, dễ tiêu, uống nhiều nước ấm và tuyệt đối không tự ý dùng thảo mộc hay thuốc điều trị. Giữ vững dinh dưỡng khoa học kết hợp theo dõi y tế giúp bảo vệ toàn diện sức khỏe của cả mẹ và bé.
Axit béo alpha-linolenic (ALA) trong hạt óc chó và thực vật điều hòa phản ứng viêm nhờ cạnh tranh với axit arachidonic, ức chế tổng hợp prostaglandin gây viêm và tạo ra các oxylipin bảo vệ tế bào, dù tỷ lệ chuyển đổi thành EPA và DHA trong cơ thể người còn khiêm tốn.
Uống vitamin C sủi hàng ngày không giúp người bình thường ngăn ngừa cảm cúm mà chỉ hỗ trợ rút ngắn nhẹ thời gian mắc bệnh. Lạm dụng liều cao trên 2.000 mg mỗi ngày không tăng thêm lợi ích, lại tiềm ẩn nguy cơ rối loạn tiêu hóa và áp lực đào thải qua thận.
Uống nước lá lốt chữa bệnh gút là mẹo dân gian phổ biến nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ axit uric ở người. Dù các cây cùng chi chứa hoạt chất ức chế enzyme xanthine oxidase trên động vật, nước lá lốt không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nha đam chứa các hợp chất giúp giảm đường huyết nhưng lớp nhựa vỏ lại có tác dụng nhuận tràng mạnh gây mất kali. Việc dùng chung nha đam với thuốc hạ đường huyết hoặc thuốc lợi tiểu có thể dẫn đến tương tác nguy hiểm, gây tụt đường huyết đột ngột hoặc hạ kali máu nghiêm trọng đe dọa tính mạng.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy bạch hoa xà thiệt thảo chứa hoạt chất giúp ức chế tăng sinh và kích hoạt cơ chế tự sát (apoptosis) của tế bào ung thư. Dù giàu tiềm năng khoa học, thảo dược này chưa thể thay thế phác đồ điều trị y khoa chính thống trên người.
Nhiều người tin nước hầm xương giúp tăng vọt đề kháng. Dù giàu axit amin và khoáng chất hỗ trợ niêm mạc ruột, phục hồi mô, nước hầm xương không phải thần dược chữa bệnh mà chỉ là thực phẩm bổ trợ dinh dưỡng lành mạnh.
Bạch hoa xà thiệt thảo (cỏ lưỡi rắn trắng) chứa nhiều hoạt chất sinh học quý giúp làm dịu phản ứng viêm tại đại thực bào, giảm tiết các cytokine gây hại như TNF-alpha và IL-6, đồng thời hỗ trợ tăng cường tế bào lympho T thông qua trục tín hiệu IL-2 nhằm nâng cao khả năng phòng vệ của cơ thể.
Thở bằng miệng khi ngủ khiến luồng không khí làm khô lớp nước bọt bảo vệ, tạo điều kiện cho vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh và làm tăng gấp 3 lần nguy cơ hôi miệng buổi sáng; tuy nhiên mối liên hệ trực tiếp với bệnh sâu răng vẫn còn nhiều bằng chứng trái ngược nhau.
Nhiều người có thói quen uống ngay viên sủi vitamin C khi vừa hắt hơi, sổ mũi với hy vọng dứt cơn cảm lạnh. Tuy nhiên, các tổng quan y khoa cho thấy việc dùng vitamin C sau khi đã phát bệnh hầu như không giúp rút ngắn đáng kể thời gian ốm.
