Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1203 trên 1.483
Uống rượu bia mức độ nặng làm suy giảm khả năng sản sinh kháng thể của vắc xin do cồn gây độc tế bào miễn dịch và ức chế các gen đáp ứng bảo vệ. Mặc dù uống lượng nhỏ có thể ít gây ảnh hưởng, việc kiêng cồn quanh thời điểm tiêm chủng vẫn là biện pháp tối ưu nhất.
Các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận những chủng lợi khuẩn như *Lactobacillus rhamnosus* GG và các dòng thuộc chi *Bifidobacterium* giúp hỗ trợ rút ngắn thời gian mắc bệnh, giảm triệu chứng sốt và đường hô hấp, thay vì ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ lây nhiễm ban đầu.
Bổ sung selen có thể giúp giảm nồng độ kháng thể tự miễn anti-TPO ở một số người trưởng thành nhờ cơ chế giảm stress oxy hóa tại mô tuyến giáp. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện chưa đồng nhất và chưa chứng minh được khả năng phục hồi hoàn toàn chức năng giáp.
Khi so sánh dựa trên các bằng chứng khoa học thực nghiệm, lá trầu không sở hữu hoạt tính sát khuẩn và kháng nấm ngoài da vượt trội hoàn toàn so với lá lốt. Nhờ chứa hàm lượng cao các hợp chất phenol như chavicol và eugenol, trầu không có khả năng ức chế mạnh tụ cầu vàng, diệt nấm da và phá hủy màng sinh học vi khuẩn.
Tẩy và nhuộm tóc liên tục chủ yếu làm tổn thương lớp biểu bì khiến thân tóc gãy giòn, chứ không làm mất nang tóc từ gốc. Tuy nhiên, nếu hóa chất gây viêm da tiếp xúc dị ứng hoặc kích ứng nặng tại da đầu, chân tóc có thể bị suy yếu và rụng từ gốc.
Nhiều người lầm tưởng nhai lá thảo mộc tự nhiên như lá khát là thói quen vô hại giúp tỉnh táo, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy loại cây này chứa độc tính cao với gan. Thói quen sử dụng lá khát thường xuyên có thể kích hoạt stress oxy hóa, khởi phát phản ứng giống viêm gan tự miễn, dẫn tới suy gan cấp hoặc tổn thương gan mạn tính khó phục hồi.
Nhiều người tin rằng ăn nhiều cà rốt sẽ chữa khỏi mờ mắt và giảm mệt mỏi cho mắt. Tuy nhiên, khoa học chứng minh beta-carotene trong cà rốt chỉ hỗ trợ thị lực trong bóng tối và phòng thiếu hụt vitamin A, hoàn toàn không thể làm giảm độ cận, viễn hay đảo ngược tật khúc xạ của mắt.
Duy trì nồng độ kẽm bình thường trong máu giúp người lớn tuổi giảm nguy cơ mắc viêm phổi, rút ngắn thời gian bệnh và giảm dùng kháng sinh. Tuy nhiên, việc bổ sung chỉ thực sự hữu ích ở người có nguy cơ thiếu hụt vi chất, không thể thay thế điều trị y khoa và cần dùng đúng liều an toàn.
Uống nước lá lành ngạnh thay hoàn toàn nước lọc hàng ngày có thể dẫn tới nguy cơ tụt huyết áp quá mức do tác dụng giãn mạch kéo dài. Tình trạng này khiến hệ mạch máu suy giảm khả năng co bóp tự nhiên, gây hoa mắt, choáng váng và nguy hiểm cho người huyết áp thấp.
Vò nát lá giang trước khi nấu giúp phá vỡ màng tế bào, giải phóng tối đa axit hữu cơ tạo vị chua thanh và tăng hòa tan chất chống oxy hóa phenolic vào nước canh. Đổi lại, thao tác này cùng nhiệt độ nấu sôi làm vitamin C hao hụt đáng kể.
Lá khát gây suy giảm nồng độ nội tiết tố testosterone, làm teo các tế bào sản xuất hormone và nuôi dưỡng tinh trùng trong tinh hoàn. Hoạt chất chính cathinone trực tiếp làm giảm mật độ, ức chế độ di động và phá vỡ cấu trúc chất nhiễm sắc tinh trùng, dẫn đến rối loạn cương dương và tăng nguy cơ vô sinh nam.
Đắp lá lát hoa giã nát lên vết thương hở là mẹo dân gian nguy hại, không có tác dụng cầm máu đặc hiệu mà làm tăng vọt nguy cơ nhiễm trùng và uốn ván. Bã lá đóng vai trò dị vật mang theo vi khuẩn, bụi bẩn, khiến vết thương dễ hoại tử và để lại sẹo xấu.
Cho trẻ ngậm bình sữa khi ngủ khiến đường lactose ứ đọng quanh thân răng suốt đêm. Trong khi đó, lượng nước bọt tiết ra giảm tự nhiên lúc ngủ làm mất khả năng tự rửa trôi và trung hòa axit, tạo điều kiện cho vi khuẩn phá hủy men răng và gây sâu răng sớm nghiêm trọng.
Chỉ sau một đêm thiếu ngủ hoặc làm việc ca đêm, màng phim nước mắt của bạn có thể bị mất ổn định nghiêm trọng, thời gian vỡ nước mắt rút ngắn và gây kích ứng giác mạc. Hiểu rõ cơ chế này giúp bạn chủ động bảo vệ độ ẩm cho đôi mắt và phòng ngừa khô mắt hiệu quả.
Chỉ sau một đêm mất ngủ hoặc thiếu ngủ một phần, số lượng và hoạt tính của tế bào tiêu diệt tự nhiên (NK) cùng khả năng sản sinh cytokine thiết yếu có thể sụt giảm rõ rệt. Tình trạng này khiến tuyến phòng thủ đầu tiên của hệ miễn dịch tạm thời suy yếu trước các nguy cơ nhiễm bệnh.
Ăn sữa chua mỗi ngày giúp củng cố hệ miễn dịch niêm mạc ruột (GALT) nhờ cung cấp men vi sinh kích thích sản xuất kháng thể IgA, gia tăng tế bào tiêu diệt tự nhiên và phục hồi hàng rào biểu mô. Đây là giải pháp dinh dưỡng đơn giản giúp giảm viêm và nâng cao sức đề kháng tự nhiên của cơ thể.
Uống nước sắc thảo dược giàu tannin như vỏ cây lát hoa cùng lúc với thuốc tây có thể gây phản ứng kết tủa, cản trở sự hòa tan và làm giảm nghiêm trọng khả năng hấp thu của thuốc tại đường ruột non, dẫn đến nguy cơ thất bại điều trị. Người bệnh nên uống thuốc bằng nước lọc và giãn cách thảo dược ít nhất 2 giờ.
Viên ngậm lợi khuẩn chứa chủng *Streptococcus salivarius* K12 và M18 có khả năng giảm vi khuẩn sâu răng và mùi hôi miệng hiệu quả. Tuy nhiên, khả năng định cư lâu dài của chúng còn hạn chế, đòi hỏi việc duy trì thói quen bổ sung kết hợp vệ sinh cơ học thay vì kỳ vọng hiệu quả vĩnh viễn.
Nước cam giúp bù nước và cung cấp năng lượng cho người bị sốt, nhưng không có tác dụng hạ thân nhiệt hay kháng viêm tức thì. Do tính axit tự nhiên có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày nhạy cảm và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn, người bệnh cần pha loãng, không uống khi đói và đảm bảo vệ sinh cẩn thận.
Nhịn ăn gián đoạn kích hoạt cơ chế tự thực bào (autophagy) và tái cấu trúc biểu hiện tế bào bạch cầu, giúp loại bỏ các thành phần hư hỏng và giảm phản ứng viêm toàn thân. Tuy nhiên, hiệu quả tái tạo phụ thuộc vào cơ chế tế bào khỏe mạnh và cần được áp dụng thận trọng.
