Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1209 trên 1.483
Nhiều người dùng rễ cam thảo với hy vọng giảm căng thẳng và kiệt sức, nhưng khoa học cho thấy hoạt chất trong cam thảo ức chế enzyme 11beta-HSD2 phân giải cortisol. Điều này khiến cortisol tích tụ, dễ gây giữ muối, hạ kali và tăng huyết áp nguy hiểm thay vì phục hồi năng lượng lành mạnh.
Đeo kính áp tròng liên tục hơn 8 tiếng làm cản trở oxy đến giác mạc, gây ứ đọng khí cacbonic dẫn đến toan hóa mô đệm và phù nề biểu mô. Đồng thời, kính làm mất ổn định màng phim nước mắt, gia tăng ma sát bề mặt nhãn cầu và đẩy nhanh nguy cơ tổn thương giác mạc mạn tính.
Tập thể dục nhịp điệu giúp kích thích tăng tiết nước mắt và cải thiện độ ổn định của màng phim nước mắt. Nhiều nghiên cứu khoa học ghi nhận hoạt động vận động vừa sức giúp giảm chất chỉ điểm stress oxy hóa, tăng thể tích nước mắt và hỗ trợ làm dịu triệu chứng khô mắt hiệu quả.
Nhiều người có thói quen đánh răng ngay sau khi ăn đồ chua nhằm làm sạch khoang miệng, nhưng thói quen này thực chất lại làm men răng mòn nhanh hơn. Khi axit thực phẩm làm mềm bề mặt men, lực chải cơ học sẽ dễ dàng gạt bỏ lớp khoáng chất quý giá.
Canh lá giang chứa hàm lượng axit tự nhiên cao, có thể phản ứng hóa học mạnh mẽ với nồi nhôm hoặc kim loại kém chất lượng, làm hòa tan lượng lớn ion nhôm cùng các kim loại nặng độc hại như chì, cadmium vào thức ăn, gây nguy cơ ngộ độc mãn tính cho người sử dụng.
Nhờ chứa các axit hữu cơ tự nhiên và nhóm polyphenol chống oxy hóa, lá giang giúp kích thích môi trường dạ dày hoạt hóa enzym tiêu hóa chất đạm, thúc đẩy làm rỗng thức ăn và giảm bớt tình trạng đầy trướng bụng hiệu quả sau các bữa ăn nhiều dầu mỡ.
Nghiên cứu khoa học xác nhận các hợp chất xanthone trong cây lành ngạnh nam có khả năng ức chế mạnh enzyme tiêu hóa tinh bột alpha-glucosidase trong ống nghiệm, giúp làm chậm quá trình hấp thu đường. Dù vậy, trà lành ngạnh chỉ mang tính chất hỗ trợ sinh hoạt, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Kính râm hoạt động như tấm khiên bảo vệ mắt kép: tạo rào cản vật lý ngăn luồng gió đối lưu làm bốc hơi màng phim nước mắt, đồng thời hấp thụ bức xạ cực tím UVA và UVB độc hại. Chọn kính dáng ôm sát đạt chuẩn lọc quang học giúp giảm kích ứng khô rát và ngăn ngừa tổn thương nhãn cầu lâu dài.
Ở người mắc bệnh lý tuyến giáp, sự tích tụ mô sau hốc mắt đẩy nhãn cầu lồi ra trước kết hợp cùng hiện tượng co rút mi làm khe mi mở rộng bất thường. Diện tích bề mặt tiếp xúc tăng lên khiến màng nước mắt bốc hơi nhanh chóng, dẫn đến khô mắt kéo dài và tổn thương giác mạc nghiêm trọng.
Viên uống lutein và zeaxanthin có thể cải thiện tình trạng khô mắt, ổn định màng phim nước mắt và bảo vệ tế bào hoàng điểm trước ánh sáng xanh. Dù vậy, nghiên cứu lâm sàng chỉ ra sản phẩm không giúp giảm cảm giác mỏi mắt chủ quan nếu người dùng duy trì thói quen nhìn màn hình liên tục không nghỉ ngơi.
Các hợp chất xanthone trong vỏ thân và cành lá cây lành ngạnh nam đã được chứng minh có khả năng ức chế mạnh phản ứng tạo nitric oxide gây viêm trên tế bào thực nghiệm. Dù vậy, các bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức nghiên cứu phòng thí nghiệm, chưa thể thay thế thuốc điều trị viêm trên người.
Người có huyết áp không ổn định không nên tự ý dùng long nha thảo để điều hòa huyết áp. Dù chứa nhiều chất chống oxy hóa và có tác dụng hỗ trợ bảo vệ cơ tim trên mô hình động vật, long nha thảo chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn nguy cơ làm chậm nhịp tim hoặc tương tác bất lợi.
Nước muối sinh lý NaCl 0.9% chỉ có tác dụng rửa trôi bụi bẩn, không chứa chất dưỡng ẩm. Thói quen nhỏ nước muối hàng ngày nhiều lần để trị khô mắt là một hiểu lầm tai hại, bởi dung dịch này làm loãng lớp mỡ bảo vệ và cuốn trôi màng phim nước mắt tự nhiên, khiến mắt bay hơi nước nhanh hơn và khô rát nặng thêm.
Long nha thảo từ lâu đã được y học cổ truyền dùng hỗ trợ giảm chảy máu, viêm loét đường tiêu hóa nhờ chứa tanin và các hợp chất thực vật có đặc tính thu liễm. Dù vậy, người bị xuất huyết tiêu hóa cần được cấp cứu y tế khẩn cấp, không được tự ý dùng nước lá thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa.
Uống trà hoa cúc buổi tối hỗ trợ da phục hồi gián tiếp bằng cách làm dịu hệ thần kinh qua thụ thể GABA, cải thiện chất lượng giấc ngủ sâu và cung cấp flavonoid chống oxy hóa. Tuy nhiên, trà không thể thay thế kem dưỡng ẩm hay các bước chăm sóc da trực tiếp.
Dùng gel tra mắt ban đêm mang lại lợi thế vượt trội so với nước mắt nhân tạo dạng lỏng nhờ độ nhớt cao, giúp bám dính lâu và duy trì độ ẩm bền bỉ suốt giấc ngủ. Nhờ đó, mắt giảm ma sát, hạn chế tổn thương biểu mô và tránh được tình trạng khô rát khi thức dậy.
Nhiều người truyền tai nhau dùng nước long nha thảo để rửa vết thương nhằm giúp vết rách nhanh khô miệng. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc tự nấu nước lá tại nhà không đảm bảo vô trùng, dễ đưa thêm vi khuẩn vào mô hở, gây nhiễm trùng hoặc viêm da tiếp xúc khiến tổn thương loét rộng hơn.
Người bệnh gout không cần kiêng tuyệt đối các món nấu cùng lá giang vì vị chua từ axit hữu cơ thực vật không làm tăng axit uric máu. Vấn đề thực sự nằm ở các loại thịt đỏ, nội tạng hoặc hải sản giàu purine thường được nấu kèm, dễ làm toan hóa nước tiểu và cản trở đào thải urat.
Nhiều người thường đắp túi trà hoa cúc để làm dịu mắt kích ứng, nhưng giới chuyên gia khuyến cáo đây là thói quen nguy hiểm. Dù hoa cúc chứa flavonoid chống viêm quý giá, túi trà tự chế chứa nhiều tạp khuẩn và phấn hoa dễ gây viêm kết mạc dị ứng, nhiễm trùng và phù nề mi mắt.
Nhiều thai phụ có thói quen uống trà cam thảo để thanh nhiệt, trị ốm nghén mà không biết rằng hoạt chất trong loại thảo dược này có thể gây hại lớn. Bằng chứng khoa học cho thấy cam thảo làm tăng nguy cơ sinh non, tăng huyết áp ở mẹ và gây tổn thương sự phát triển thần kinh của trẻ.
