Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.171 bài, trang 237 trên 1.459
Rau diếp dại chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa và flavonoid được ghi nhận trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật và mô hình dược lý. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ nghiên cứu trên người chứng minh rau diếp dại có tác dụng hạ đường huyết, người bệnh tuyệt đối không dùng thay thế thuốc điều trị.
Nhiều thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên cho thấy chiết xuất thylakoid từ rau chân vịt có khả năng làm chậm quá trình tiêu hóa chất béo, giúp tăng tiết hormone no và giảm cảm giác thèm ăn ngắn hạn. Dù vậy, người dùng vẫn cần kết hợp chế độ ăn kiểm soát calo và tập luyện để đạt hiệu quả giảm cân bền vững.
Nhiều người bệnh đái tháo đường tự ý dùng thêm quế rừng để hỗ trợ hạ đường huyết. Tuy nhiên, việc phối hợp thảo dược này cùng metformin hay insulin có thể gây tương tác nguy hiểm, dẫn đến hạ đường huyết quá mức và rối loạn chuyển hóa thuốc đe dọa tính mạng.
Người đang dùng thuốc chống đông Warfarin không cần kiêng tuyệt đối rau chân vịt. Dù chứa hàm lượng vitamin K cao có thể làm giảm hiệu quả chống đông, bạn vẫn có thể ăn an toàn với khẩu phần dưới 100 gram mỗi ngày, miễn là duy trì lượng ăn đều đặn và không thay đổi đột ngột.
Rau chân vịt là nguồn thực phẩm giàu folate tự nhiên, dưỡng chất đóng vai trò sống còn trong phân chia tế bào thai nhi và ngăn ngừa dị tật ống thần kinh. Tuy nhiên, chỉ ăn rau chân vịt thường không đủ nhu cầu khuyến nghị cho thai kỳ; mẹ bầu cần kết hợp bổ sung theo chỉ định y tế và chế biến đúng cách.
Bột quế là gia vị quen thuộc nhưng dùng quá nhiều có thể gây hại cho gan do chứa coumarin. Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA), mức dung nạp an toàn là 0,1 mg coumarin/kg thể trọng mỗi ngày. Với quế Cassia giàu coumarin như quế Việt Nam, người trưởng thành chỉ nên dùng lượng rất nhỏ mỗi ngày.
Quế nhóm Cassia (như quế Thanh Hóa) chứa hàm lượng coumarin tự nhiên cao hơn đáng kể so với quế Ceylon. Coumarin là chất có nguy cơ gây độc cho gan khi sử dụng liều cao kéo dài, có thể khiến người dùng vượt ngưỡng an toàn hằng ngày nếu lạm dụng dưới dạng bột, trà hoặc viên uống bổ sung.
Người có tiền sử sỏi thận canxi oxalat nên hạn chế ăn lượng lớn rau chân vịt. Loại rau này chứa hàm lượng oxalat rất cao, có thể làm tăng bài tiết oxalat niệu và tăng nguy cơ tái phát sỏi ở người nhạy cảm, đặc biệt khi chế độ ăn thiếu hụt canxi.
Quế Rành (quế Cassia) chứa hàm lượng coumarin đáng kể, một hợp chất có khả năng gây độc cho gan nếu lạm dụng. Để bảo vệ gan, ngưỡng an toàn tối đa cho người lớn nặng 60 kg chỉ khoảng 0,5 đến dưới 1 thìa cà phê bột quế mỗi ngày tùy nguồn gốc xuất xứ.
Canh hoa quỳnh nấu thịt băm là món ăn thanh mát được nhiều người ưa chuộng với lời đồn bồi bổ, trị ho. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, hoa quỳnh chủ yếu cung cấp nước và chất xơ như rau củ thông thường, không có bằng chứng chữa bách bệnh. Người dùng cần sơ chế sạch và không lạm dụng thay thuốc.
Chất xơ và sorbitol tự nhiên trong trái cây như quả mơ hỗ trợ cải thiện tiêu hóa bằng cách hút nước làm mềm phân và kích thích nhu động ruột. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên quả mơ còn hạn chế, người dùng cần ăn lượng vừa phải để tránh đầy hơi.
Bà bầu hoàn toàn có thể ăn các món nấu dùng quế làm gia vị thông thường với lượng nhỏ. Tuy nhiên, thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng quế dạng tinh dầu, viên uống bổ sung hoặc nước sắc liều cao vì các báo cáo y khoa ghi nhận nguy cơ gây sảy thai, dị tật thai nhi và co bóp tử cung.
Nhiều lời đồn cho rằng uống nước quế mật ong giúp đốt cháy mỡ bụng nhanh chóng, nhưng khoa học hiện nay khẳng định không có bằng chứng về tác dụng làm tan mỡ cục bộ này. Hỗn hợp này có thể hỗ trợ chuyển hóa đường và lipid, song không thể thay thế chế độ ăn thâm hụt calo và tập luyện thể thao.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy chi thực vật hoa quỳnh chứa sắc tố betalain trong quả và polysaccharide có hoạt tính miễn dịch, nhưng dữ liệu trực tiếp về hàm lượng phenolic và flavonoid trên cánh hoa vẫn còn rất hạn chế và chưa được kiểm chứng lâm sàng trên cơ thể người.
Uống nước quất giúp nhiều thai phụ làm dịu cơn buồn nôn và dễ chịu hơn khi ốm nghén, nhưng hiện chưa có nghiên cứu xác định liều lượng an toàn cụ thể mỗi ngày. Mẹ bầu chỉ nên dùng lượng vừa phải pha loãng để tránh kích thích dạ dày và làm trầm trọng thêm chứng ợ nóng.
Quế rừng hoang dã (*Cinnamomum iners*) và quế thanh thông thường có sự khác biệt rõ rệt về thành phần hóa học. Nghiên cứu chỉ ra quế rừng mang dấu ấn hóa học đặc trưng là coumarin – chất có nguy cơ gây độc gan, đòi hỏi người tiêu dùng phải phân biệt cẩn trọng.
Quế Rành và quế Ceylon khác biệt lớn ở hàm lượng coumarin. Trong khi quế Ceylon chỉ chứa lượng coumarin rất nhỏ ở mức vết an toàn, vỏ quế Rành lại chứa lượng coumarin rất cao, dễ dàng tích tụ và gây tổn thương tế bào gan nếu người dùng lạm dụng thường xuyên.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo giã quả mắc nưa bôi lên da để trị hắc lào, nấm da hay ngứa ngáy. Dù các chiết xuất từ chi thị, mắc nưa ghi nhận hoạt tính kháng nấm trong phòng thí nghiệm, việc tự ý bôi trực tiếp nhựa quả tươi chưa qua tinh chế tiềm ẩn nhiều nguy cơ kích ứng, viêm da tiếp xúc và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Bột quế là gia vị quen thuộc nhưng không phù hợp cho tất cả mọi người. Nhóm người có bệnh gan, đang dùng thuốc statin hạ mỡ máu, người dễ dị ứng khoang miệng, phụ nữ mang thai hoặc người chuẩn bị can thiệp y tế cần thận trọng, bởi hàm lượng coumarin tự nhiên trong quế có thể gây tổn thương gan và tương tác bất lợi.
Nhiều người truyền tai nhau uống bột quế để trị tiểu đường, nhưng các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên cho thấy loại gia vị này chỉ có tác dụng hỗ trợ hạ khiêm tốn chỉ số đường huyết lúc đói và HbA1c. Quế hoàn toàn không thể thay thế phác đồ thuốc điều trị được bác sĩ chỉ định.
