Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 582 trên 1.483
Cá quả chứa nhiều acid amin thiết yếu và acid béo giúp tăng sinh mô hạt và tổng hợp collagen. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy chiết xuất cá quả hỗ trợ giảm đau, cải thiện thẩm mỹ sẹo mổ và đẩy nhanh co hồi tử cung sau sinh, song người bệnh cần ăn chín uống sôi và không tự ý đắp lên vết thương.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy bổ sung cám gạo ổn định hỗ trợ giảm đáng kể chỉ số đường huyết lúc đói, đường huyết sau ăn và HbA1c ở bệnh nhân đái tháo đường type 2. Nguồn dinh dưỡng giàu chất xơ và gamma-oryzanol này còn giúp cải thiện độ nhạy insulin và chỉ số mỡ máu.
Xông cánh kiến trắng (an tức hương) mang lại cảm giác thư thái nhanh chóng nhờ kích thích khứu giác tác động lên hệ thần kinh trung ương. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại chủ yếu dừng ở mức tiền lâm sàng, chưa đủ cơ sở khẳng định hiệu quả điều trị stress độc lập trên người.
Cách cỏ thuộc chi Premna, chứa nhiều nhóm chất thực vật quan trọng như flavonoid và diterpenoid với tiềm năng dọn gốc tự do, giảm stress oxy hóa. Dù được y học dân gian sử dụng trị viêm và sốt, bằng chứng khoa học hiện tại chủ yếu dừng ở mức phân tích hóa thực vật và thí nghiệm in vitro, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Nhiều người tin rằng uống nước lá cách vàng giúp giã rượu và triệt tiêu nồng độ cồn trong máu sau các bữa tiệc. Tuy nhiên, khoa học chứng minh việc thảo dược hỗ trợ tế bào gan chống oxy hóa không đồng nghĩa với khả năng khử cồn tức thì.
Uống rượu ngâm cá ngựa sai cách có thể triệt tiêu hoàn toàn dược tính quý giá và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nặng. Nồng độ cồn quá cao làm biến tính protein, trong khi cá kém chất lượng tích tụ độc tố gây hại cho gan, thận.
Cánh kiến trắng (nhựa Styrax) là phụ gia tạo hương và định hương lâu đời, được chứng minh không gây độc tính di truyền và an toàn cho sức khỏe ở liều lượng quy chuẩn. Người tiêu dùng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng các sản phẩm chứa phụ gia này khi có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Cồn cánh kiến trắng là dung dịch kết dính và sát trùng vết thương ngoài da phổ biến, nhưng không an toàn cho tất cả mọi người. Người có cơ địa dị ứng tiếp xúc, mẫn cảm với hương liệu, trẻ sơ sinh và người có vết thương hở sâu tuyệt đối không nên dùng do nguy cơ viêm da bọng nước và nhiễm trùng.
Hấp là phương pháp chế biến cá trắm tối ưu nhất giúp giữ trọn vẹn nguồn đạm và vi chất quý, trong khi chiên rán ở nhiệt độ cao hoặc kho mặn kéo dài dễ làm biến tính protein, hao hụt acid béo có lợi và thúc đẩy quá trình oxy hóa chất béo không tốt cho sức khỏe.
Cá săn sắt giàu đạm và vi chất cho trẻ ăn dặm nhưng chứa nhiều xương dăm dễ gây hóc dị vật đường tiêu hóa. Phụ huynh cần nắm vững kỹ thuật gỡ thịt, băm nhuyễn hoặc ninh nhừ rây mịn, đồng thời biết cách nhận biết và xử trí y tế kịp thời để bảo đảm an toàn cho bé.
Cá trắm là nguồn đạm lành mạnh nhưng hiện chưa có nghiên cứu chứng minh peptide từ thịt cá trắm giúp hạ đường huyết hay tăng độ nhạy insulin ở người bệnh tiểu đường. Bệnh nhân nên dùng cá trắm như một phần của chế độ ăn cân bằng, chế biến thanh đạm và tuân thủ phác đồ y khoa.
Cách cỏ (*Premna herbacea*) là cây thân thảo dùng rễ củ để kháng viêm, trong khi vọng cách (*Premna serratifolia*) là cây thân gỗ lớn dùng lá làm gia vị và thân gỗ hỗ trợ khớp. Hiểu đúng hình thái và bộ phận dùng giúp người dân tránh nhầm lẫn nguy hại.
Ăn cà rốt nấu chín với một lượng dầu mỡ vừa phải giúp cơ thể hấp thu beta-carotene tốt hơn nhiều lần so với ăn sống. Nhiệt độ làm mềm thành tế bào thực vật để giải phóng dưỡng chất, trong khi chất béo đóng vai trò dung môi hòa tan bắt buộc giúp tiền vitamin A đi qua thành ruột non vào máu.
Cá ngựa khô và hải sản biển tiềm ẩn nguy cơ tích lũy kim loại nặng như chì, thủy ngân, asen do ô nhiễm nguồn nước và vi nhựa. Dù mức kim loại đơn lẻ thường nằm trong ngưỡng cho phép, tác động cộng hưởng khi dùng lâu dài vẫn gây hại cho gan, thận. Người dùng cần kiểm tra nguồn gốc và hỏi ý kiến bác sĩ.
Cá đồng tự nhiên sống ở các vùng nước nội đồng ô nhiễm có nguy cơ tích lũy nhiều kim loại nặng độc hại như chì, cadmi, niken và crom vượt ngưỡng an toàn. Để tránh rủi ro cho sức khỏe, người tiêu dùng cần nắm rõ nguồn gốc đánh bắt, loại bỏ hoàn toàn nội tạng và nấu chín kỹ trước khi ăn.
Nuốt mật cá trắm để trị bệnh là thói quen dân gian cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn tới hoại tử ống thận cấp, suy gan và hội chứng suy đa tạng do độc tố cyprinol sulfate. Y học hiện đại không ghi nhận tác dụng trị bệnh nào từ mật cá trắm mà chỉ xem đây là chất độc nguy hại tính mạng.
Nước vôi hay than hoạt tính không thể trung hòa độc tố cá nóc đã ngấm vào cơ thể. Việc chậm trễ đưa nạn nhân đến viện do áp dụng mẹo dân gian làm tăng nguy cơ tử vong; can thiệp đặt nội khí quản và thở máy sớm tại cơ sở y tế là biện pháp quyết định tính mạng.
Chiết xuất cá ngựa cải thiện chất lượng tinh trùng và hỗ trợ hormone sinh dục trên mô hình động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, y học hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người khẳng định cá ngựa tăng cường sinh lý nam, việc ngâm rượu uống tự phát tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe.
Cách cỏ chứa các hoạt chất giúp hạ đường huyết và cải thiện kháng insulin trên chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận tác dụng này. Người bệnh không nên tự ý dùng nước sắc cách cỏ thay thế thuốc điều trị theo chỉ định y khoa.
Cá diếc giàu acid béo không bão hòa đơn và có hệ trao đổi chất ổn định, trong khi cá săn sắt cung cấp nguồn đạm nạc đặc trưng của cá săn mồi. Cả hai đều mang lại giá trị dinh dưỡng cao cho bữa ăn gia đình, không loại nào hoàn toàn vượt trội hơn loại nào.
