Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 693 trên 1.483
Dầu hạt giàu acid béo chưa bão hòa hỗ trợ hấp thu canxi tốt hơn so với chế độ dư thừa mỡ động vật. Acid béo no chuỗi dài trong mỡ động vật dễ liên kết với ion canxi tạo thành xà phòng không tan trong ruột, gây đào thải canxi qua phân và làm giảm mật độ khoáng chất này.
Ăn bữa trưa giàu tinh bột rồi ngồi yên một chỗ khiến đường huyết tăng vọt rồi tụt nhanh, kích thích insulin tăng cao và dẫn tới cảm giác mệt mỏi, uể oải. Chỉ cần giảm tải lượng đường và đi bộ nhẹ nhàng 15 phút sau ăn có thể giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả.
Ngồi lâu liên tục làm suy giảm độ nhạy insulin, khiến chất béo dư thừa tích tụ lạc chỗ trong tế bào gan và gây gan nhiễm mỡ không do rượu. Đứng dậy ngắt quãng thời gian ngồi và duy trì ít nhất 150 phút vận động mỗi tuần giúp bảo vệ gan và giảm nguy cơ tử vong.
Nên chờ từ 2 đến 4 giờ sau bữa ăn lớn trước khi tập thể dục để dạ dày kịp làm rỗng thức ăn. Khoảng nghỉ này giúp hệ tiêu hóa làm việc hiệu quả, ngăn ngừa tình trạng trào ngược acid, buồn nôn và tối ưu hóa tuần hoàn máu cho cơ bắp khi vận động.
Nước tăng lực được nhiều người chọn để thức đêm làm việc, nhưng sự kết hợp giữa caffeine liều cao và đường tự do có thể làm tăng nhịp tim, gây áp lực tim mạch và dẫn đến tình trạng sụp đổ năng lượng, khiến cơ thể càng thêm mệt mỏi sau đó.
Căng thẳng công việc kéo dài kết hợp lối sống ngồi nhiều kích hoạt trục HPA tiết cortisol quá mức. Hormone này ưu tiên đưa năng lượng dư thừa tích tụ vào vùng bụng sâu do mô mỡ nội tạng chứa mật độ thụ thể tiếp nhận glucocorticoid cao hơn các vùng khác.
Không có định mức cố định cho mọi người; nhu cầu chất lỏng khi chạy bộ dao động từ 0 đến 1,4 lít mỗi giờ. Thay vì uống quá nhiều gây hạ natri máu nguy hiểm, người chạy cần đo tốc độ mồ hôi thực tế để bù nước cá nhân hóa, đặc biệt trong các cự ly trên 60 phút.
Vitamin nhóm B là coenzyme thiết yếu tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh và hỗ trợ năng lượng tế bào. Dù vậy, các nghiên cứu chỉ ra dưỡng chất này chỉ phát huy tác dụng phục hồi tinh thần kiệt quệ rõ rệt ở những người vốn bị thiếu hụt vi chất hoặc có chế độ ăn kém.
Quan niệm uống nước đá gây co thắt dạ dày khi tập luyện là không chính xác. Nghiên cứu khoa học cho thấy nước lạnh không cản trở hấp thu mà còn làm rỗng dạ dày nhanh hơn, giúp hạ thân nhiệt trung tâm hiệu quả và duy trì sức bền vận động tối ưu trong điều kiện nắng nóng.
Uống cà phê ở mức vừa phải từ 1-2 tách mỗi ngày không gây ảnh hưởng xấu đến xương, nhưng vượt quá 4 tách có thể làm tăng đào thải canxi và tăng nguy cơ gãy xương hông, nhất là ở phụ nữ sau mãn kinh.
Khi căng thẳng kích hoạt các cơn đau quặn và rối loạn đại tràng, việc áp dụng tạm thời chế độ ăn giảm FODMAP (carbohydrate lên men) giúp giảm tải áp lực thẩm thấu và sinh khí trong ruột, mang lại hiệu quả kiểm soát co thắt nhanh chóng mà vẫn bảo vệ hệ vi sinh đường ruột dài lâu.
Để tránh đau xóc bụng khi chạy bộ, người tập nên ưu tiên các nguồn tinh bột tiêu hóa nhanh, đồng thời cắt giảm tối đa chất xơ, chất béo và protein khó tiêu trong bữa ăn trước giờ tập, tránh ăn sát trong vòng 30 phút trước khi chạy để hệ tiêu hóa không bị quá tải.
Uống cà phê cùng lúc hoặc quá gần bữa ăn có thể làm giảm mạnh khả năng hấp thu sắt non-heme từ thực phẩm và thuốc bổ sung do chứa nhiều polyphenol. Để không ảnh hưởng đến vi chất, người dùng nên uống cà phê trước bữa ăn ít nhất 1 giờ hoặc giãn cách giữa các bữa ăn.
Uống bia ngay sau khi đá bóng làm chậm quá trình phục hồi cơ bắp rõ rệt. Cồn ức chế thụ thể mTOR, làm suy giảm tới 24-37% tốc độ tổng hợp protein cơ bắp và gia tăng hormone dị hóa cortisol, khiến cơ bắp khó tái tạo dù bữa ăn sau vận động có bổ sung đủ lượng đạm cần thiết.
Nhiều người tin chuột rút khi tập luyện do thiếu canxi, magie hoặc mất nước. Nghiên cứu khoa học cho thấy mỏi thần kinh cơ là yếu tố cốt lõi gây co rút cục bộ. Mất cân bằng nước và điện giải chỉ đóng vai trò thứ yếu, làm tăng nhạy cảm cơ trong một số trường hợp nhất định.
Ăn thuần chay làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương, đặc biệt ở xương hông, do thiếu hụt canxi, vitamin D, protein và chỉ số BMI thấp. Tuy nhiên, rủi ro này hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người ăn chay chủ động bổ sung dưỡng chất đầy đủ và tập luyện thể lực đều đặn.
Thiếu hụt vitamin C có thể làm tăng nguy cơ loãng xương và tổn thương xương do gián đoạn quá trình tổng hợp mạng lưới collagen nền và làm suy yếu cấu trúc mô xương. Bổ sung đầy đủ vi chất này qua chế độ ăn uống giúp củng cố mật độ xương và giảm nguy cơ gãy xương hiệu quả.
Ăn chậm nhai kỹ giúp tăng hormone báo no và ổn định insulin đường ruột, nhưng nghiên cứu cho thấy nhai nhanh lại hạ mức cortisol cấp tính sau stress hiệu quả hơn. Kết hợp nhai giải tỏa căng thẳng trước khi ăn chậm rãi sẽ tối ưu hóa sức khỏe chuyển hóa.
Tự ý uống canxi liều cao phòng loãng xương có thể làm tăng lượng canxi niệu và nguy cơ tạo sỏi. Người có tiền sử sỏi thận oxalate hoặc rối loạn tuyến cận giáp tuyệt đối không nên tùy tiện bổ sung, cần thăm khám để bác sĩ đánh giá nồng độ canxi niệu và chỉ định liều lượng phù hợp.
Stress làm tăng độ nhạy cảm đau của thực quản và giảm trương lực cơ thắt dưới, khiến triệu chứng trào ngược bùng phát dữ dội dù lượng axit có thể không tăng. Để kiểm soát, người bệnh cần điều chỉnh thói quen ăn chậm, tránh bữa lớn, hạn chế đồ dầu mỡ và giảm áp lực tâm lý.
