Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 837 trên 1.483
Nhiều nghiên cứu chỉ ra một số chủng men vi sinh chi *Lactobacillus* có thể hỗ trợ giảm nhẹ cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol thông qua cơ chế enzyme phân hủy muối mật. Dù vậy, men vi sinh chỉ mang tính hỗ trợ khi kết hợp cùng chế độ ăn, không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
Rau họ cải chứa hợp chất goitrogen có thể cản trở tuyến giáp hấp thu i-ốt dẫn đến nguy cơ bướu cổ, nhưng điều này chỉ xảy ra khi bạn ăn quá nhiều rau sống lúc cơ thể đang thiếu hụt i-ốt. Nấu chín kỹ và dùng muối i-ốt đều đặn giúp bạn hoàn toàn yên tâm thưởng thức loại rau bổ dưỡng này.
Muối i-ốt rất dễ thăng hoa và mất dần tác dụng phòng bệnh bướu cổ nếu bảo quản hay đun nấu sai cách. Thói quen mở nắp lọ, đặt gần bếp nóng hay nêm muối quá sớm khi nước đang sôi chính là thủ phạm khiến vi chất dinh dưỡng này bay hơi gần hết trước khi vào cơ thể.
Uống men vi sinh hàng ngày không làm hệ vi sinh tự nhiên bị "lười" hay phụ thuộc. Nhờ cơ chế đề kháng định cư mạnh mẽ của đường ruột, phần lớn lợi khuẩn ngoại sinh chỉ lưu trú tạm thời, hỗ trợ tiêu hóa rồi bị đào thải, không thể thay thế hay ức chế hệ vi khuẩn bản địa.
I-ốt trong sữa mẹ giữ vai trò quyết định giúp trẻ sơ sinh tránh nguy cơ còi cọc và tổn thương trí não. Để bù đắp lượng vi chất thất thoát qua sữa, người mẹ cần nạp khoảng 260 microgam i-ốt mỗi ngày từ muối i-ốt, sữa bò, trứng và thực phẩm giàu vi chất.
Người mắc viêm tuyến giáp Hashimoto không cần kiêng i-ốt tuyệt đối, nhưng phải tránh nạp dư thừa. Lượng i-ốt quá mức có thể kích hoạt phản ứng tự miễn, làm bùng phát suy giáp. Việc hạn chế lượng i-ốt nạp vào dưới 100 microgam mỗi ngày có thể giúp phục hồi chức năng tuyến giáp ở những bệnh nhân có tiền sử dư thừa chất này.
Ăn cá biển mỗi tuần là thói quen tốt nhưng khó đáp ứng đủ nhu cầu i-ốt khuyến nghị hàng ngày cho gia đình. Hàm lượng i-ốt tập trung nhiều nhất ở cá thịt trắng, trong khi cá béo và cá nuôi chứa lượng thấp hơn. Để phòng ngừa thiếu hụt, bữa ăn cần kết hợp thêm sữa, trứng và muối i-ốt.
Nghiên cứu cho thấy uống men vi sinh thông thường khi bụng đói làm giảm tỷ lệ sống sót của lợi khuẩn do acid dạ dày tiêu diệt. Dùng men vi sinh trong hoặc ngay trước bữa ăn có đệm dinh dưỡng giúp bảo vệ vi khuẩn tốt nhất.
Tảo bẹ Kombu chứa hàm lượng i-ốt khổng lồ do sống ở môi trường biển mặn, dễ vượt ngưỡng an toàn chỉ với một lượng nhỏ. Ngược lại, tảo xoắn Spirulina phát triển ở nước ngọt nên chứa rất ít i-ốt, chủ yếu cung cấp protein và sắt. Hiểu rõ sự khác biệt này giúp bạn tránh nguy cơ tổn thương chức năng tuyến giáp.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy men vi sinh (probiotic) chỉ hỗ trợ giảm cân ở mức rất khiêm tốn, trung bình chưa tới 1 kg trong các phân tích gộp lớn. Lợi khuẩn đường ruột hoàn toàn không thể thay thế việc cắt giảm calo và tập luyện thể chất trong việc kiểm soát cân nặng.
Nghiên cứu khoa học cho thấy thiếu i-ốt nhẹ trong thai kỳ có liên quan đến việc giảm nhẹ điểm số ngôn ngữ và kỹ năng học tập của trẻ. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không lớn, không gây suy giảm nhận thức nặng và việc tự ý uống viên bổ sung muộn không mang lại hiệu quả phòng ngừa.
Nước uống đóng chai qua lọc RO loại bỏ gần như toàn bộ khoáng chất, gồm cả ion i-ốt hữu cơ và vô cơ. Để bảo đảm nhu cầu vi chất cho cơ thể, người tiêu dùng không thể dựa vào nước đóng chai mà cần bổ sung qua chế độ ăn cân bằng.
Nhiễm khuẩn âm đạo rất dễ tái phát sau kháng sinh do thiếu hụt lợi khuẩn tự nhiên. Bằng chứng khoa học cho thấy bổ sung probiotic đường uống hoặc đặt âm đạo chứa các chủng Lactobacillus như *L. crispatus* hỗ trợ hạ pH, phục hồi vi sinh và giảm tỷ lệ tái phát rõ rệt.
Bổ sung men vi sinh (probiotic) trong thai kỳ được nhiều mẹ bầu quan tâm nhằm ngừa đái tháo đường thai kỳ. Dù một số nghiên cứu cho thấy sữa chua và men vi sinh hỗ trợ kiểm soát đường huyết, các bằng chứng y khoa hiện nay vẫn còn mâu thuẫn và chưa đủ để khẳng định hiệu quả phòng ngừa chắc chắn.
Bổ sung kẽm đường uống không làm tăng hiệu giá kháng thể sau khi tiêm vaccine ở người cao tuổi. Dù việc dùng vi chất giúp đưa nồng độ kẽm huyết tương trở lại mức tương đương người trẻ, khả năng kích thích đáp ứng miễn dịch dịch thể từ mũi tiêm vẫn không có sự cải thiện rõ rệt.
Xét nghiệm nồng độ i-ốt trong nước tiểu ngẫu nhiên chỉ có giá trị đánh giá tình trạng dinh dưỡng của cả cộng đồng, không dùng để chẩn đoán thừa hay thiếu i-ốt ở từng cá nhân do kết quả đào thải biến động rất lớn qua từng ngày và phụ thuộc vào lượng nước uống.
Chế độ ăn trước điều trị i-ốt phóng xạ (I-131) đòi hỏi người bệnh phải kiêng nghiêm ngặt các thực phẩm giàu i-ốt, đưa lượng nạp xuống dưới 50 microgam mỗi ngày trong 1-2 tuần. Việc này giúp tạo trạng thái đói i-ốt trong cơ thể, tối ưu hóa khả năng hấp thu và bắt giữ phóng xạ nhằm tiêu diệt tế bào đích hiệu quả.
Nấu ăn ở nhiệt độ cao làm thất thoát từ 6,58% đến hơn 51% lượng i-ốt trong muối tùy thuộc vào phương pháp chế biến và thời gian đun nấu. Để bảo toàn vi chất, người nội trợ nên nêm muối vào thời điểm cuối khi món ăn sắp hoàn thành hoặc ngay sau khi tắt bếp.
Bổ sung magie là mẹo truyền tai phổ biến giúp dễ ngủ, nhưng các dữ liệu khoa học hiện nay cho thấy khoáng chất này chỉ mang lại cải thiện khiêm tốn. Lợi ích giảm thời gian đi vào giấc ngủ được ghi nhận rõ nhất ở người cao tuổi hoặc người thiếu hụt magie qua chế độ ăn, với chất lượng bằng chứng ở mức trung bình đến thấp.
Rượu bia làm đảo lộn khả năng giữ và đào thải kali thông qua việc thay đổi nồng độ vasopressin gây rối loạn bài tiết nước tiểu, đồng thời trực tiếp làm suy giảm chức năng ống thận. Tình trạng mất magie đi kèm càng thúc đẩy thận tăng thải kali, gây hạ kali máu nguy hiểm và tiềm ẩn nguy cơ loạn nhịp tim.
