Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 900 trên 1.483
Người ăn thực dưỡng bắt buộc phải bổ sung vitamin B12 định kỳ bằng viên uống vi chất hoặc thực phẩm tăng cường. Do thực vật hoàn toàn không chứa B12 hoạt tính, việc từ chối các chế phẩm tổng hợp sẽ gây thiếu máu nghiêm trọng, tổn thương thần kinh không thể hồi phục và đe dọa sự phát triển của trẻ nhỏ.
Súp miso chứa nhiều lợi khuẩn và isoflavone tốt cho đường ruột, nhưng hàm lượng muối cao từ 9,1% đến 18,2% có thể gây hại niêm mạc dạ dày. Uống từ 3-4 bát mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày, vì vậy người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải và nấu cùng rau củ giàu kali.
Quan niệm thực dưỡng kiêng uống nước để cân bằng âm dương tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Việc hạn chế dịch làm giảm tưới máu thận, đẩy nhanh biến chứng tổn thương thận cấp và sỏi thận, đặc biệt nguy hiểm ở bệnh nhân ung thư đang điều trị.
Ăn dặm kiểu thực dưỡng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho trẻ nhỏ do thiếu hụt nghiêm trọng chất béo, đạm động vật và vi chất thiết yếu. Loại bỏ dầu mỡ, kiêng thịt cá và dùng tương mặn sớm dễ khiến trẻ suy dinh dưỡng, thiếu máu và chậm lớn.
Chỉ số BMI thấp ở trẻ ăn thực dưỡng không đồng nghĩa với thể trạng khỏe mạnh mà cảnh báo nguy cơ suy dinh dưỡng thể gầy còm. Chế độ ăn thiếu chất béo, protein và vi chất khiến trẻ teo cơ, mất mô mỡ, chậm lớn và suy giảm hệ thần kinh.
Thực dưỡng Ohsawa kiêng sữa và hạn chế dầu mỡ hoàn toàn không có cơ sở khoa học để điều trị trẻ suy dinh dưỡng, thậm chí gây thiếu hụt năng lượng, protein, canxi và vitamin D nghiêm trọng, dẫn đến còi xương và chậm lớn vĩnh viễn.
Cả hai phác đồ bổ sung vitamin B12 liều nhỏ hàng ngày (25-50 mcg) hoặc liều cao hàng tuần (1000-2000 mcg) đều đem lại hiệu quả duy trì nồng độ vi chất tương đương cho người ăn chay. Việc lựa chọn tùy thuộc vào mức độ tiện lợi và khả năng duy trì thói quen của mỗi cá nhân.
Rong biển và thực phẩm lên men không thể thay thế nguồn B12 chuẩn cho người ăn thực dưỡng. Dù một số loại như lá nori chứa B12 thật, nhiều sản phẩm lên men và tảo spirulina chủ yếu chứa đồng đẳng giả bất hoạt, không có giá trị sinh học và cản trở cơ thể hấp thu.
Nuôi trẻ bằng chế độ thực dưỡng kiêng khem đạm và vi chất từ sớm có thể cản trở quá trình khoáng hóa, khiến mật độ xương suy giảm kéo dài tới tuổi thiếu niên. Chế độ dinh dưỡng cân bằng giàu canxi, vitamin D và bảo đảm khối nạc là yếu tố sống còn cho khung xương vững chắc.
Gạo lứt nảy mầm mang lại nhiều hợp chất sinh học có lợi như GABA và vitamin E, nhưng quá trình nảy mầm sinh học hoàn toàn không tạo ra vitamin B12. Người tiêu dùng cần hiểu rõ giới hạn dinh dưỡng thực tế để tránh nguy cơ thiếu hụt vi chất.
Các thử nghiệm lâm sàng và phân tích gộp xác nhận vitamin B12 dạng ngậm dưới lưỡi và viên uống thông thường có hiệu quả phục hồi nồng độ vi chất trong máu tương đương nhau. Người tiêu dùng hoàn toàn có thể an tâm chọn viên uống tiết kiệm chi phí, hoặc dùng dạng ngậm nếu gặp khó khăn khi nuốt.
Gạo xát dối là lựa chọn tối ưu cho hệ tiêu hóa của thai phụ nhờ loại bỏ bớt lớp vỏ xơ cứng gây chướng bụng nhưng vẫn giữ lại lượng lớn vitamin nhóm B và khoáng chất. So với gạo lứt nguyên cám, gạo xát dối mềm hơn, dễ hấp thu và phù hợp với nhu động ruột nhạy cảm của mẹ bầu.
Quan niệm cắt bỏ hoàn toàn đường để tế bào ung thư "chết đói" là một ngụy khoa học sai lầm và nguy hiểm. Tế bào ung thư có khả năng chuyển đổi nguồn năng lượng linh hoạt, trong khi việc kiêng khem mù quáng sẽ khiến cơ thể suy kiệt, làm gián đoạn điều trị và suy giảm nghiêm trọng hệ thống miễn dịch.
Nhịn ăn thải độc (detox) khi mang thai kích hoạt trạng thái "đói tăng tốc", khiến mỡ bị phân giải ồ ạt tạo thành các thể ceton trong máu. Sự tích tụ ceton và toan chuyển hóa này đe dọa trực tiếp tính mạng thai nhi, làm tăng nguy cơ tổn thương hệ thần kinh non nớt và gây suy giảm trí tuệ trẻ sau này.
Tuyên bố trẻ ăn thực dưỡng sẽ có miễn dịch tốt và không ốm đau hoàn toàn trái ngược với các bằng chứng y khoa. Chế độ ăn kiêng khem khắt khe gây thiếu đạm và vi chất, làm suy giảm nghiêm trọng hoạt động của các tế bào miễn dịch, khiến trẻ chậm lớn và dễ mắc các bệnh nhiễm trùng.
Kiêng đường tinh luyện không giúp "thải độc" hay "trẻ hóa" theo cách hiểu thần kỳ hóa của thực dưỡng. Cơ thể tự đào thải độc chất qua gan và thận. Khoa học xác nhận cắt giảm đường chỉ giảm phản ứng viêm hệ thống, ngừa tổn thương mạch máu do tăng đường huyết.
Cha mẹ không nên cho trẻ mầm non ăn gạo lứt thay thế hoàn toàn gạo trắng. Dù giàu vi chất và hỗ trợ vi sinh đường ruột, lượng chất xơ dồi dào trong màng cám gạo lứt khiến trẻ no nhanh, dễ cản trở việc nạp đủ calo cần thiết cho đà tăng trưởng thể chất.
Rau họ cải chứa các hợp chất sinh bướu goitrogen có thể cản trở nang giáp hấp thu i-ốt. Tuy nhiên, rủi ro chỉ xảy ra khi ăn sống lượng lớn trong tình trạng thiếu hụt i-ốt; việc nấu chín và ăn uống cân bằng vẫn hoàn toàn an toàn cho tuyến giáp.
Quan niệm thực dưỡng khuyên kiêng trái cây ngoại nhập và quả nhiệt đới vì "quá âm" hoàn toàn không có cơ sở khoa học thực chứng. Trái cây tươi nói chung, bất kể nguồn gốc xuất xứ, đều là nguồn cung cấp dồi dào chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa đã được chứng minh giúp bảo vệ tim mạch và nâng cao sức khỏe tổng thể.
Tình trạng sút cân kèm tê bì chân tay khi ăn thực dưỡng cảnh báo cơ thể vừa thiếu hụt calo vừa bị tổn thương thần kinh do thiếu vi chất, đặc biệt là vitamin B12. Người bệnh cần đi khám sớm để xét nghiệm định lượng vitamin B12, acid folic, công thức máu, đường huyết và albumin huyết thanh nhằm có hướng điều trị kịp thời.
