Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 935 trên 1.483
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy tiêu thụ hạt mè và dầu mè có thể hỗ trợ giảm huyết áp tâm thu ở mức khiêm tốn nhờ chứa chất chống oxy hóa và axit béo có lợi. Dù vậy, chất lượng bằng chứng hiện vẫn ở mức thấp, người dùng không nên lạm dụng muối mè mặn hoặc tự ý bỏ thuốc điều trị.
Rong biển nori chứa vitamin B12 hoạt tính sinh học có thể hấp thu được, không phải dạng đồng đẳng bất hoạt như tảo xoắn. Tuy nhiên, người ăn thuần chay không nên dùng nori thay thế hoàn toàn viên vi chất vì thực phẩm này chỉ duy trì nồng độ B12 ở ngưỡng tối thiểu.
Vận động viên thể hình không nên dùng gạo lứt làm nguồn carb chính duy nhất do tốc độ hấp thu chậm và thể tích lớn khó đáp ứng nhu cầu tập luyện. Kết hợp linh hoạt tinh bột tiêu hóa nhanh quanh buổi tập để bù glycogen cơ bắp và dùng gạo lứt ở bữa phụ là giải pháp tối ưu.
Nấu gạo lứt bằng nồi áp suất giúp hạt mềm dẻo, tăng độ hồ hóa tinh bột và giữ được tinh bột kháng, trong khi nấu nồi thường kết hợp ngâm ủ kỹ giúp làm chậm tốc độ tiêu hóa đường. Tùy thuộc vào nhu cầu kiểm soát đường huyết hay hỗ trợ tiêu hóa mà người dùng có thể lựa chọn cách nấu phù hợp.
Gạo lứt chứa hàm lượng kẽm và sắt vượt trội so với gạo trắng nhưng tỷ lệ hấp thu thực tế bị cản trở bởi axit phytic. Nhờ tổng lượng khoáng ban đầu dồi dào, lượng kẽm hấp thu vào cơ thể từ gạo lứt vẫn nhỉnh hơn gạo trắng, nhất là khi được ngâm nước hoặc ủ nảy mầm đúng cách.
Ăn gạo lứt muối mè theo chế độ số 7 không thải độc, không chữa bệnh nan y. Ép cơ thể theo chế độ cực đoan này gây thiếu hụt vi chất nghiêm trọng, suy dinh dưỡng, teo cơ. Người bệnh cần dinh dưỡng đa dạng, phác đồ y khoa chuẩn hóa, tránh mù quáng tin lời đồn thổi phản khoa học.
Ăn gạo lứt bị đầy hơi khó tiêu là do vi khuẩn lòng ruột lên men lớp chất xơ thô và tinh bột kháng của cám gạo, sinh ra nhiều khí trong đại tràng. Tình trạng này hoàn toàn có thể khắc phục bằng cách ngâm kỹ gạo, nấu mềm, nhai chậm và tập ăn dần dần.
Hạt mè rang chín tới làm muối mè giàu chất chống oxy hóa và polyphenol hơn mè sống nhờ nhiệt giải phóng các hoạt chất tự do và tạo ra sesamol. Dù nhiệt độ có thể làm hao hụt nhẹ vitamin E, mè rang vừa lửa vẫn đem lại giá trị sinh học và khả năng hấp thu tối ưu hơn.
Rong biển là nguồn bổ sung khoáng chất tự nhiên phổ biến, nhưng thói quen ăn mỗi ngày có thể đưa lượng iod vượt ngưỡng an toàn. Bài viết phân tích số liệu khoa học thực tế về hàm lượng iod trong kombu, wakame và hướng dẫn cách dùng an toàn cho tuyến giáp.
Nhiều người tin rằng ăn gạo lứt có thể "thanh lọc" và quét sạch kim loại nặng trong ruột. Thực tế, chất xơ chỉ liên kết cơ học và cản trở hấp thu một phần ion kim loại tại chỗ trong ống tiêu hóa, hoàn toàn không thể làm sạch độc tố toàn thân như các lời đồn thổi về trào lưu "detox".
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy tiêu thụ hạt mè và hợp chất lignan giúp giảm đáng kể các dấu ấn viêm như CRP và IL-6 trong máu. Mức dùng khoảng 10 g mỗi ngày mang lại lợi ích rõ rệt, nhưng cần chế biến ít muối để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Các phân tích metagenomics cho thấy lớp cám gạo lứt hoạt động như prebiotic tự nhiên, kích thích hệ vi khuẩn đường ruột sản sinh acid béo chuỗi ngắn (SCFA). Quá trình lên men này giúp củng cố hàng rào niêm mạc ruột, giảm viêm và hỗ trợ cải thiện các chỉ số chuyển hóa đường, mỡ hiệu quả.
Muối mè chứa dầu béo và các hợp chất thực vật hỗ trợ chuyển hóa xương, nhưng lượng muối đi kèm có thể gây hại nếu lạm dụng. Khoa học ghi nhận dầu mè giúp làm chậm mất xương trên mô hình thí nghiệm, song người lớn tuổi chỉ nên ăn mè nhạt kết hợp lối sống lành mạnh.
Quan niệm ăn gạo lứt nhai kỹ 100 lần giúp chữa lành dạ dày là sai lầm và thiếu căn cứ khoa học. Nhai kỹ giúp thức ăn nhuyễn mịn, hỗ trợ enzym phân giải tinh bột và làm rỗng dạ dày tốt hơn, nhưng không thể chữa khỏi viêm loét hay tổn thương niêm mạc.
Muối mè thường được xem là giải pháp thay thế lành mạnh cho muối tinh, song việc pha loãng muối với mè rang chưa chắc giúp giảm lượng natri tiêu thụ. Nếu người dùng mắc bẫy tâm lý "ăn nhạt" rồi chấm hoặc rắc nhiều hơn, lượng natri nạp vào cơ thể thậm chí còn tăng cao, gây nguy hại cho tim mạch.
Gạo lứt giàu dưỡng chất nhưng giữ lại lớp cám tích tụ hàm lượng asen vô cơ cao gấp nhiều lần gạo trắng. Hệ tiêu hóa và cơ thể non nớt của trẻ nhỏ hấp thụ lượng độc chất này tính theo thể trọng cao hơn người lớn, gây nguy cơ suy giảm miễn dịch và hô hấp.
Nhiều người e ngại chất phytate trong gạo lứt cản trở hấp thu canxi gây loãng xương. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy tỷ lệ hấp thu canxi không bị suy giảm khi ăn gạo lứt; thậm chí chế độ ăn chứa loại ngũ cốc này còn giúp người cao tuổi hạn chế suy giảm mật độ khoáng xương.
Ăn muối mè mỗi ngày chỉ tốt cho tim mạch và hỗ trợ hạ huyết áp khi được chế biến theo tỷ lệ rất ít muối và nhiều mè. Nếu nêm quá mặn, lượng natri dư thừa sẽ triệt tiêu tác dụng bảo vệ mạch máu của mè, làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp.
Bệnh nhân trào ngược dạ dày không cần kiêng tuyệt đối gạo lứt nhưng nên giảm lượng dùng hoặc nấu thật mềm. Dù chất xơ ngũ cốc hỗ trợ vận động tiêu hóa, lớp cám thô ráp nếu nhai không kỹ có thể cọ xát niêm mạc và làm chậm rỗng dạ dày, khiến dịch vị dễ trào ngược hơn.
Gạo lứt toàn phần giữ trọn vẹn chất xơ và kiểm soát đường huyết tối ưu, nhưng cơm cứng và chứa nhiều chất cản trở hấp thu khoáng chất phytate. Trong khi đó, gạo xát dối (xay bớt 2-5% vỏ cám) giữ lại phần lớn vi chất, mềm dẻo dễ ăn hơn, là lựa chọn dung hòa phù hợp cho bữa cơm gia đình.
