Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 936 trên 1.483
Muối mè là món ăn quen thuộc mang lại nhiều chất béo tốt và hỗ trợ cải thiện mỡ máu, đường huyết. Tuy nhiên, mè chứa tới 44-58% là dầu nên không thể đốt cháy mỡ thừa như lời đồn. Dùng sai cách hoặc ăn quá nhiều thậm chí còn gây tăng cân và dư thừa muối.
Hạt mè chứa 44-58% dầu nên có mật độ năng lượng rất cao. Bệnh nhân đái tháo đường hoàn toàn có thể dùng muối mè để tận dụng chất béo tốt và hỗ trợ cải thiện mỡ máu, nhưng bắt buộc phải tính toán calo thay thế trong bữa ăn nhằm tránh tăng cân mất kiểm soát.
Người mắc hội chứng thận hư không nên ăn muối mè truyền thống có nêm muối mặn. Để kiểm soát phù nề và giảm rò rỉ protein qua nước tiểu, bệnh nhân cần tuân thủ chế độ kiêng natri nghiêm ngặt dưới 2-3 g/ngày, chỉ nên dùng mè rang nguyên chất không gia vị theo hướng dẫn chuyên khoa.
Muối mè hỗ trợ đại tiện dễ dàng là tác dụng sinh học có thật, không phải ảo giác. Sự kết hợp giữa cấu trúc vỏ hạt không bị phân hủy giúp tạo khối phân kích thích nhu động ruột, cùng lượng dầu béo chiếm hơn 52% giúp bôi trơn niêm mạc, làm mềm chất thải và nuôi dưỡng lợi khuẩn.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy thay gạo trắng bằng gạo lứt chỉ tạo xu hướng cải thiện rất nhỏ chỉ số viêm hs-CRP mà không tạo khác biệt có ý nghĩa thống kê. Dù hỗ trợ kiểm soát cân nặng và đường huyết sau ăn, gạo lứt không thể thay thế phác đồ điều trị hay lập tức dập tắt phản ứng viêm.
Gạo lứt chứa hàm lượng asen vô cơ cao hơn gạo trắng do tích tụ chủ yếu ở lớp cám ngoài cùng. Tuy nhiên, người dùng không cần kiêng hoàn toàn vì nguy cơ cấp tính thấp và hoàn toàn có thể loại bỏ tới 54% lượng độc chất này bằng phương pháp chần nước sôi trước khi nấu.
Người bệnh gút không cần kiêng tuyệt đối muối mè nhưng phải ăn có chừng mực để tổng lượng purin không vượt quá 400 mg mỗi ngày. Hạt mè thuộc nhóm thực vật có purin thấp hơn nhiều so với thịt cá và nội tạng, tuy nhiên cần giảm lượng muối để tránh tăng gánh nặng lên thận và huyết áp.
Sesamol trong hạt mè cho thấy tiềm năng chống oxy hóa mạnh và bảo vệ tế bào gan rõ rệt trong các nghiên cứu tiền lâm sàng. Tuy nhiên, việc ăn muối mè thông thường khó đem lại hiệu quả điều trị bệnh gan do sinh khả dụng thấp và chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Gạo lứt có chỉ số đường huyết thấp hơn và giúp làm chậm mức tăng đường huyết sau bữa ăn tốt hơn gạo trắng nhờ lớp màng cám. Tuy nhiên, các nghiên cứu dài hạn cho thấy loại gạo này không làm giảm đáng kể đường huyết lúc đói hay HbA1c nếu không kiểm soát lượng ăn.
Muối mè đen và mè trắng đều bổ dưỡng, nhưng mè đen vượt trội hơn hẳn về hàm lượng chất chống oxy hóa phenolic và lignan bảo vệ tế bào. Lớp vỏ sẫm màu của mè đen mang lại hoạt tính sinh học cao hơn, giúp hỗ trợ tim mạch và kháng viêm hiệu quả hơn mè trắng.
Việt quất đen giàu anthocyanin có khả năng hỗ trợ giảm mỡ máu xấu LDL-C và ức chế sự oxy hóa lipid, đặc biệt ở người thừa cân hoặc rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp dinh dưỡng bổ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị theo chỉ định y khoa.
Chiết xuất từ cây nhũ hương (*Boswellia serrata*) được khoa học ghi nhận có khả năng làm giảm phù não và hoại tử do bức xạ ở bệnh nhân xạ trị u não. Nhờ ức chế quá trình viêm tự nhiên, thảo dược này còn mở ra cơ hội giảm dần liều thuốc corticoid, hạn chế nhiều tác dụng phụ cho người bệnh.
Tập yoga không trực tiếp làm giảm tần suất hay triệt tiêu các cơn bốc hỏa ban đêm do rối loạn thân nhiệt tại vùng dưới đồi. Tuy nhiên, bộ môn này giúp cân bằng hệ thần kinh thực vật, cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm cảm giác khó chịu do các triệu chứng mãn kinh gây ra.
Cây biển súc (rau đắng đất) hái ven đường tiềm ẩn nguy cơ tích lũy các kim loại nặng độc hại như chì, cadmi, kẽm và thủy ngân từ đất ô nhiễm khí thải và chất thải. Việc rửa sạch hay đun sôi thông thường không thể loại bỏ các kim loại này, dễ dẫn đến nguy cơ ngộ độc tích lũy.
Nghiên cứu cho thấy yoga hỗ trợ tái lập cảm nhận thụ thể bên trong và cải thiện hình ảnh cơ thể ở người chán ăn tâm thần, nhưng đòi hỏi lộ trình nhiều tuần chứ không thể phát huy tác dụng tức thì chỉ sau một buổi tập đơn lẻ.
Tập yoga kết hợp tư thế vận động và điều hòa hơi thở giúp kích hoạt hệ thần kinh đối giao cảm, nâng cao trương lực phế vị và cải thiện chỉ số biến thiên nhịp tim (HRV) ở người căng thẳng mạn tính. Tuy nhiên, hiệu quả phục hồi tim mạch này đòi hỏi sự kiên trì luyện tập đều đặn và đúng kỹ thuật.
Tập thở ong kêu (Bhramari Pranayama) hỗ trợ làm sạch viêm xoang hiệu quả nhờ rung thanh âm kích thích thông khí và giải phóng oxit nitric (NO) tự nhiên từ hốc xoang. Nghiên cứu lâm sàng chứng minh bài tập giúp giảm rõ rệt triệu chứng khi kết hợp cùng điều trị thông thường.
Tập yoga và kéo giãn cổ vai giúp làm dịu phản xạ căng thẳng, thư giãn khối cơ cắn và giảm co cứng khớp thái dương hàm ở người nghiến răng ban đêm,. Dù không thể chữa khỏi hoàn toàn tật nghiến răng, phương pháp này là giải pháp hỗ trợ tự nhiên giúp giảm đau và cải thiện sự linh hoạt khớp hàm,.
Tư thế Con bướm trong yoga hỗ trợ giải tỏa căng thẳng vùng hông và tăng tuần hoàn máu tại chỗ, nhưng không thể chữa khỏi chứng tăng trương lực cơ đáy chậu mạn tính. Tình trạng co thắt này đòi hỏi các can thiệp y khoa chuyên sâu và phục hồi chức năng sàn chậu bài bản.
Tập yoga giúp xoa dịu tâm lý và cải thiện giấc ngủ, nhưng các bằng chứng khoa học hiện nay chưa thể khẳng định bộ môn này trực tiếp làm hạ cytokine gây viêm TNF-alpha ở bệnh nhân vảy nến. Người bệnh chỉ nên xem yoga là liệu pháp hỗ trợ thư giãn, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
