Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 370 trên 483
Phở bò gầu chứa lượng calo cao hơn đáng kể so với phở gà xé do lớp mỡ giắt dày đặc của thịt đỏ, trong khi thịt gà xé chủ yếu là nạc giàu đạm và ít béo. Lựa chọn loại thịt cùng thói quen gia giảm nước dùng quyết định trực tiếp đến tổng năng lượng nạp vào cơ thể.
Ăn bánh mì vào bữa tối dễ gây tăng cân hơn bữa sáng do nhịp sinh học khiến độ nhạy insulin và dung nạp đường của cơ thể suy giảm về đêm. Việc nạp nhiều tinh bột muộn làm đường huyết tăng cao, giảm hormone no và dễ chuyển hóa năng lượng dư thừa thành mỡ.
Nhiều phụ huynh lo ngại hoạt chất thực vật trong sữa công thức đạm đậu nành có thể gây rối loạn nội tiết hoặc dậy thì sớm ở trẻ. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng dài hạn trên người khẳng định loại sữa này không làm thay đổi thời điểm dậy thì, tốc độ tăng trưởng hay khả năng sinh sản, miễn là sử dụng đúng chỉ định y khoa.
Bún ốc, bún riêu ăn muộn dễ gây trào ngược do lượng mỡ béo làm giãn cơ thắt thực quản dưới kết hợp vị chua cay kích thích dạ dày. Khi nằm ngủ quá sớm sau bữa ăn lớn, dịch axit dễ dàng ứ đọng và trào ngược lên thực quản.
Bún riêu cua đồng cung cấp lượng đạm và canxi tự nhiên phong phú từ thịt và vỏ cua giã nhuyễn. Tuy nhiên, khả năng hấp thu canxi hữu cơ này vào xương phụ thuộc lớn vào độ hòa tan và các yếu tố cản trở trong đường ruột, không thể thay thế hoàn toàn các nguồn canxi sinh khả dụng cao như sữa.
Bánh mì ngũ cốc nảy mầm được ưa chuộng nhờ khả năng khắc phục nhược điểm khó hấp thu khoáng chất của ngũ cốc nguyên cám thông thường. Quá trình nảy mầm kích hoạt enzyme tự nhiên phá vỡ axit phytic, giúp giải phóng sắt, kẽm, canxi, magie và tăng hàm lượng chất chống oxy hóa cho cơ thể.
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy sao nhái hồng giúp kích thích tế bào tạo xương, phục hồi cấu trúc xương bè và ức chế quá trình hủy xương tương đương việc bổ sung canxi. Dù vậy, thảo dược này mới được thử nghiệm trên chuột, phụ nữ mãn kinh chỉ nên dùng như rau ăn bổ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu tổng hợp cho thấy bột mì bổ sung sắt và axit folic giúp tăng nồng độ huyết sắc tố và giảm tỷ lệ thiếu máu ở trẻ em cùng phụ nữ tuổi sinh đẻ. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào lượng bột tiêu thụ hằng ngày, dạng sắt sử dụng và cách chế biến.
Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu hoàn toàn có thể ăn hạt sen nấu chín nhờ nguồn protein dồi dào, tinh bột lành tính và các chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, thai phụ cần tách bỏ tâm sen chứa nhiều alkaloid và chọn hạt khô ráo để tránh nguy cơ nhiễm nấm mốc nguy hiểm.
Nhiệt độ ninh hầm biến collagen trong xương thành gelatin dễ tiêu, nhưng đường ruột sẽ bẻ gãy chúng thành các axit amin và chuỗi peptide ngắn chứ không đưa nguyên vẹn lên làm đẹp da. Nước dùng phở cung cấp nguyên liệu thô bổ dưỡng cho toàn bộ mô liên kết, song cần ăn uống điều độ để tránh quá tải muối và mỡ bão hòa.
Húp hết nước dùng trong bát phở khiến cơ thể nạp lượng lớn natri vượt ngưỡng cần thiết, gây áp lực trực tiếp lên hệ tim mạch. Thói quen dùng nhiều món sợi chứa nước súp mặn làm gia tăng đáng kể nguy cơ tăng huyết áp và hội chứng chuyển hóa, đặc biệt ở phụ nữ trung niên và người cao tuổi.
Người có nhân xơ tuyến giáp hoặc đang điều trị suy giáp không cần kiêng tuyệt đối đậu nành. Các nghiên cứu cho thấy ăn lượng vừa phải đậu nành chế biến truyền thống vẫn an toàn nếu cơ thể đủ iod, tránh dùng các chiết xuất cô đặc liều cao và biết giữ khoảng cách hợp lý với giờ uống thuốc hormone.
Thay thế bánh mì trắng bằng bánh mì lúa mạch đen nguyên cám giúp kéo dài cảm giác no suốt nhiều giờ và giảm cơn thèm ăn. Hiệu quả này đến từ khả năng giữ nước của chất xơ và quá trình lên men tại đại tràng, giúp kích thích tiết hormone báo no PYY, GLP-1 và ổn định đường huyết.
Đậu nành an toàn khi dùng trong bữa ăn hàng ngày, với ngưỡng an toàn khuyến nghị khoảng 70-75 mg isoflavone/ngày từ thực phẩm thông thường. Mức nạp từ 25-50 mg/ngày mang lại nhiều lợi ích sức khỏe rõ rệt, trong khi các chế phẩm chiết xuất cô đặc cần dùng thận trọng.
Người bệnh gan thận uống rượu ngâm rễ sam hạt đỏ đối mặt nguy cơ ngộ độc cấp tính và tử vong nhanh do tích tụ độc chất. Các ancaloit trong loài cây này làm suy giảm nghiêm trọng khả năng thanh thải của gan, thúc đẩy suy thận cấp và kích hoạt rối loạn nhịp tim ác tính đe dọa tính mạng.
Thay thế đạm động vật bằng đạm đậu nành giúp giảm từ 3% đến 10% cholesterol "xấu" (LDL-C) và giảm nguy cơ oxy hóa mạch máu. Tuy nhiên, mức hạ mỡ này khá khiêm tốn; lợi ích tim mạch cốt lõi đến từ việc cắt giảm mỡ bão hòa và kết hợp chất xơ thực vật toàn phần.
Chiết xuất cọ lùn cần từ 1 đến 3 tháng sử dụng liên tục ở liều chuẩn 160 mg (2 lần/ngày) để cải thiện tốc độ dòng tiểu từ 26% đến 50% và giảm tiểu đêm. Dù đem lại nhiều kết quả tích cực và ít tác dụng phụ, hiệu quả lâm sàng tổng thể của thảo dược này vẫn còn những tranh luận khoa học.
Thay gạo trắng bằng gạo lứt giúp giảm trung bình từ 1,6 đến 2,2 kg nhờ lượng chất xơ cao gấp đôi và tốc độ tiêu hóa tinh bột chậm. Tuy nhiên, nhiều người vẫn tăng cân ngược nếu chủ quan ăn quá nhiều hoặc kết hợp thực phẩm giàu chất béo trong bữa ăn.
Nhiều người cắt bỏ hoàn toàn cơm trắng vào bữa tối vì sợ tinh bột ăn muộn sẽ biến thành mỡ bụng. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy việc tích mỡ phụ thuộc vào tổng năng lượng dư thừa và tỷ lệ kết hợp các chất dinh dưỡng hơn là thời điểm ăn.
Tâm sen tươi chưa sao vàng chứa hàm lượng alkaloid tự nhiên đậm đặc chưa qua xử lý nhiệt, dễ gây ngộ độc, hạ huyết áp đột ngột và rối loạn nhịp tim. Để an toàn, người dùng tuyệt đối không uống tâm sen tươi trực tiếp mà bắt buộc phải sao vàng đúng kỹ thuật trước khi hãm nước.
