Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 380 trên 483
Uống nhiều nước ngay trước khi đi ngủ không trực tiếp gây suy thận, nhưng lại làm tăng lượng nước tiểu sản xuất vào ban đêm. Thói quen này buộc bàng quang làm việc quá tải, cắt ngắn chu kỳ ngủ sâu đầu đêm, từ đó làm suy giảm chất lượng sống và tăng nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi.
Dù chứa tới 62% dầu trong nhân hạt, qua lâu nhân không làm tăng mỡ máu mà còn giúp giảm cholesterol xấu và triglyceride nhờ hàm lượng cao các acid béo không bão hòa đa. Tuy nhiên, người bệnh rối loạn chuyển hóa mỡ cần biết cách chế biến và kiểm soát lượng ăn để tránh dư thừa năng lượng.
Uống một cốc nước trước bữa ăn thực sự giúp giảm lượng thức ăn và calo nạp vào mà không làm giảm cảm giác no. Khi kết hợp thói quen uống 500 ml nước trước bữa ăn 30 phút với chế độ ăn cắt giảm năng lượng, người thừa cân có thể tăng hiệu quả giảm cân đáng kể.
Cho trẻ uống chung trà xanh giải nhiệt là thói quen của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, các nghiên cứu cảnh báo caffeine và hoạt chất liều cao trong trà xanh có thể gây kích thích thần kinh, bồn chồn, thậm chí co giật ở trẻ nhỏ, dù dạng chiết xuất đã tách caffeine bước đầu cho thấy an toàn.
Quy tắc uống 2 lít nước mỗi ngày không áp dụng chung cho tất cả mọi người. Các nghiên cứu y khoa cho thấy nhu cầu chất lỏng thực tế phụ thuộc vào cân nặng, tuổi tác và vận động, trung bình cần khoảng 30-40 ml cho mỗi kg trọng lượng cơ thể.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy phụ nữ mang thai uống khoảng 237 ml nước ép lựu nguyên chất mỗi ngày trong giai đoạn giữa và cuối thai kỳ là an toàn. Nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa polyphenol dồi dào, thức uống này giúp giảm căng thẳng oxy hóa ở nhau thai và bước đầu cho thấy tiềm năng bảo vệ não bộ thai nhi.
Nhiều thai phụ truyền tai nhau dùng các bài thuốc từ thảo dược và hoa phù dung để thanh nhiệt, an thai vì nghĩ nguyên liệu tự nhiên luôn lành tính. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cảnh báo nhiều thảo dược có thể kích thích co bóp tử cung, đồng thời chiết xuất thuộc chi Phù dung tiềm ẩn nguy cơ gây độc tế bào và tổn thương gen cho thai nhi.
Vị chua tự nhiên của lựu khiến nhiều người e ngại uống nước ép này lúc đói sẽ gây xót ruột và hại dạ dày. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong quả lựu không làm tăng axit dịch vị mà còn kích thích tiết chất nhầy bảo vệ niêm mạc chống lại tác nhân gây loét.
Uống trà xanh đều đặn có thể giúp giảm nhẹ nồng độ cholesterol toàn phần và cholesterol xấu LDL trong máu từ 2% đến 5%. Nhờ hoạt chất EGCG ức chế hấp thu chất béo tại ruột và tăng số lượng thụ thể dọn dẹp mỡ ở gan, thức uống này hỗ trợ dự phòng tim mạch hiệu quả nhưng không thay thế được thuốc điều trị.
Loại bỏ caffeine giúp người yêu trà tránh mất ngủ nhưng cũng gây lo ngại về việc hao hụt dưỡng chất. Các phân tích khoa học cho thấy trà xanh khử caffeine vẫn bảo toàn lượng lớn hợp chất catechin và EGCG, giúp giảm hấp thu mỡ máu, chống viêm mạch máu và bảo vệ chức năng tim khi uống đúng cách.
Ăn lựu tươi giúp giữ trọn vẹn chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa, trong khi quy trình ép lọc và thanh trùng công nghiệp làm hao hụt một phần dưỡng chất. Tuy nhiên, nhờ hàm lượng vi chất ban đầu rất cao, nước ép lựu đóng hộp nguyên chất vẫn là nguồn bổ sung polyphenol và khoáng chất dồi dào cho cơ thể.
Không chỉ tô điểm cho phố phường, hoa phượng tím còn được giới khoa học ghi nhận chứa hàm lượng lớn hợp chất flavonoid như quercetin và rutin. Trong phòng thí nghiệm, dịch chiết từ loài hoa này có thể trung hòa hơn 94% gốc tự do, mở ra tiềm năng lớn cho ngành dược liệu kháng viêm, kháng khuẩn.
Cà phê giúp tinh thần tỉnh táo nhưng có thể làm tăng mức độ khó chịu của cơn bốc hỏa ở một số phụ nữ mãn kinh. Tuy nhiên, phản ứng này tùy thuộc vào cơ địa mỗi người và chịu ảnh hưởng lớn từ tổng thể chế độ ăn uống, mức độ căng thẳng cùng thói quen sinh hoạt hàng ngày.
Uống trà xanh đúng thời điểm có thể giúp cơ thể tăng tiêu hao năng lượng thêm 4-8% và đẩy mạnh quá trình đốt cháy mỡ thừa. Các nghiên cứu cho thấy thời điểm vàng để tối ưu hóa hiệu ứng sinh nhiệt là dùng trà nguyên chất quanh các bữa ăn chính và trước khi tập thể dục, đồng thời tránh uống chung với sữa.
Nhiều người lo ngại tác dụng lợi tiểu của trà xanh kết hợp với chức năng thận suy giảm sẽ khiến người già bị mất muối và hạ natri máu. Thực tế, uống trà ở mức độ vừa phải không gây mất nước, nhưng nguy cơ hạ natri máu sẽ tăng cao nếu uống nhiều trà kèm chế độ ăn nghèo đạm hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu.
Uống trà xanh khi bụng đói thường gây cảm giác cồn cào, xót ruột khiến nhiều người lo sợ hỏng dạ dày. Thực tế, các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất trong trà xanh không gây viêm mà còn giúp bảo vệ và phục hồi niêm mạc tiêu hóa, nhưng người dùng vẫn cần uống đúng thời điểm để tránh kích ứng.
Phô mai rất giàu canxi nhưng lại ít vitamin D và chứa nhiều muối natri. Để trẻ phát triển chiều cao tối ưu mà không bị mất cân đối dưỡng chất, phụ huynh cần định lượng chính xác số gam phô mai theo từng độ tuổi và biết cách kết hợp cùng sữa tươi, rau xanh.
Không chỉ sữa chua, phô mai lên men cũng là nguồn cung cấp lợi khuẩn dồi dào cho hệ tiêu hóa. Nhiều nghiên cứu cho thấy cấu trúc đạm và chất béo đặc trưng của phô mai đóng vai trò như một lớp áo giáp tự nhiên, giúp vi khuẩn có lợi sống sót qua axit dạ dày tốt hơn cả sữa chua.
Nhiều người tin rằng uống một cốc trà xanh trước bữa ăn sẽ làm đầy dạ dày và nhờ các chất chống oxy hóa giúp bóp nghẹt cơn thèm ăn. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng cho thấy nước trà loãng nhanh chóng rời khỏi dạ dày, không làm giảm lượng calo nạp vào nếu thiếu đi sự kết hợp của chất xơ hòa tan.
Uống bột matcha cung cấp lượng chất chống oxy hóa polyphenol và EGCG cao hơn đáng kể so với trà xanh hãm lá truyền thống khi dùng cùng một lượng nguyên liệu. Nhờ quy trình trồng che nắng và việc tiêu thụ toàn bộ bột lá trà thay vì bỏ bã, matcha giúp cơ thể hấp thu trọn vẹn các dưỡng chất bảo vệ tế bào.
