Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.633 bài, trang 417 trên 482
Nhiều phụ huynh có thói quen nấu cháo ăn dặm chỉ gồm gạo, thịt và rau mà kiêng hoàn toàn dầu mỡ vì sợ con khó tiêu. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa khẳng định việc bổ sung chất béo vào mỗi bữa ăn mặn từ sau 6 tháng tuổi là bắt buộc để trẻ phát triển não bộ, thị giác và hấp thu vitamin.
Hà thủ ô chứa hoạt chất giúp giảm cholesterol xấu, hạn chế tích tụ mỡ gan và ngăn ngừa xơ vữa động mạch trên các mô hình thực nghiệm. Tuy nhiên, người bệnh mỡ máu cao chỉ nên xem đây là giải pháp hỗ trợ, cần dùng đúng dạng đã chế biến và tuyệt đối không tự ý thay thế thuốc điều trị của bác sĩ.
Ăn dặm tự chỉ huy (BLW) không làm tăng nguy cơ hóc nghẹn so với ăn thìa truyền thống, thậm chí còn giúp trẻ rèn khả năng tự nhận biết cảm giác no và hạn chế thừa cân. Tuy nhiên, trẻ ăn theo BLW dễ gặp phản xạ ọe hơn và có nguy cơ thiếu hụt sắt, kẽm nếu thực đơn không được cân đối kỹ.
Hành tây giàu hoạt chất chống oxy hóa quercetin có khả năng hỗ trợ giảm huyết áp tâm thu và tâm trương ở người mắc tăng huyết áp độ 1 hoặc người hút thuốc lá. Tuy nhiên, thực phẩm này không làm thay đổi huyết áp ở người khỏe mạnh và không thể thay thế thuốc điều trị chuyên khoa.
Thịt đỏ và gan động vật xay mịn là những thực phẩm giàu sắt heme tối ưu nên được ưu tiên giới thiệu sớm cho bé từ 6 tháng tuổi. Nguồn sắt sinh học cao từ nhóm thực phẩm này giúp bù đắp nhanh lượng dự trữ đã cạn kiệt, phòng ngừa hiệu quả thiếu máu và suy giảm nhận thức.
Nhiều thai phụ băn khoăn liệu có nên dùng cây hàn the ba hoa để thanh nhiệt, trị mụn nhọt khi nóng trong người. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khuyến cáo mẹ bầu tuyệt đối không tự ý sử dụng loài thảo mộc này do tiềm ẩn rủi ro kích thích co bóp tử cung và chưa có nghiên cứu kiểm chứng an toàn thai kỳ.
Người bị trào ngược dạ dày thực quản không cần kiêng tuyệt đối hành hoa nhưng nên hạn chế ăn sống và dùng lượng vừa phải. Việc nấu chín kỹ, ưu tiên phần lá xanh và chia nhỏ bữa ăn giúp giảm kích ứng niêm mạc, tránh làm chậm quá trình tiêu hóa và hạn chế các đợt trào ngược acid.
Nhiều người có thói quen chỉ ăn lá hành xanh hoặc chỉ lấy phần gốc trắng khi nấu nướng. Thực tế, các nghiên cứu phân tích cho thấy cả phần củ trắng và lá xanh của hành hoa đều giàu chất chống oxy hóa allicin, vitamin và khoáng chất, nhưng mỗi bộ phận lại có ưu thế tích lũy dưỡng chất riêng.
Ăn hành hoa sống giúp giữ trọn allicin – hoạt chất chống oxy hóa quý giá nhưng rất dễ bị phá hủy bởi nhiệt độ. Trong khi đó, nấu chín kỹ làm giảm đáng kể lượng allicin nhưng lại thân thiện hơn với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Sữa của mẹ ăn chay hoặc thuần chay vẫn đảm bảo giá trị dinh dưỡng tương đương mẹ ăn mặn nếu được bổ sung vi chất đúng cách. Tuy nhiên, nếu mẹ ăn thuần chay trường kỳ mà không bổ sung vitamin B12, trẻ bú mẹ hoàn toàn sẽ đối mặt nguy cơ cao thiếu hụt vi chất này, dẫn đến thiếu máu và tổn thương thần kinh.
Nhiều mẹ bỉm chọn uống sữa hạt thay sữa bò nhưng lo ngại thiếu canxi nuôi con. Khoa học chứng minh canxi trong sữa mẹ vẫn ổn định nhờ lấy từ xương mẹ, nhưng khả năng hấp thu canxi từ sữa hạt kém hơn nhiều so với sữa bò, dễ khiến mẹ bị suy giảm mật độ xương sau sinh.
Uống nước hà thủ ô hàng ngày liên tục trong nhiều tháng có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, ứ mật và suy giảm chức năng bài tiết. Các nghiên cứu khoa học cảnh báo dược liệu này chứa độc tính hiệp đồng, đòi hỏi phải chế biến kỹ và không được tự ý dùng kéo dài.
Ăn hành tây sống hay nấu chín đều có lợi thế riêng: hành tây sống giữ trọn các hợp chất lưu huỳnh giúp ngăn ngừa cục máu đông, trong khi nấu chín bảo tồn tốt chất chống oxy hóa quercetin, miễn là bạn không đổ bỏ nước luộc hoặc áp dụng phương pháp xào nhanh, quay vi sóng.
Bổ sung Omega-3 (DHA) cho mẹ giúp làm tăng trực tiếp nồng độ DHA trong sữa mẹ và máu của bé, hỗ trợ cấu trúc màng não bộ và thị giác. Hiệu quả phát triển thần kinh đạt mức tối ưu khi mẹ bắt đầu bổ sung từ giữa thai kỳ và duy trì suốt giai đoạn cho con bú.
Nhiều sản phụ bị táo bón nặng nhưng không dám ăn rau quả vì sợ trẻ bú mẹ bị đầy hơi, đi ngoài. Các nghiên cứu khoa học cho thấy việc ưu tiên chất xơ hòa tan và tinh bột kháng không chỉ giúp mẹ tăng nhu động ruột, làm mềm phân mà còn truyền lợi khuẩn, kháng thể bảo vệ tiêu hóa cho bé.
Thấy sữa vắt ra trong và con chậm lớn, nhiều bà mẹ cố ăn móng giò hay tẩm bổ quá mức để sữa đặc hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy tổng lượng chất béo trong sữa mẹ rất ổn định trước khẩu phần ăn, và độ "đặc" thực chất nằm ở dòng sữa cuối cữ bú.
Phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn có thể bắt đầu kế hoạch cắt giảm calo an toàn từ tuần thứ 4 sau sinh. Việc giảm khoảng 500 kcal mỗi ngày kết hợp vận động vừa phải giúp giảm cân hiệu quả mà không làm suy giảm lượng sữa hay ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ.
Hành hoa là gia vị phổ biến nhưng phần củ chứa hàm lượng lớn fructan – loại đường chuỗi ngắn khó hấp thu dễ lên men sinh khí. Với người có đường ruột nhạy cảm, tiêu thụ củ hành hoa có thể kích hoạt các cơn đầy hơi, co thắt và đau quặn bụng dữ dội.
Ăn nhiều đồ chiên rán không làm tăng tổng lượng chất béo trong sữa mẹ nhưng làm tăng tỷ lệ axit béo bão hòa, khiến sữa dễ tăng độ nhớt và kết tụ cầu mỡ. Khi kết hợp với tình trạng ứ đọng sữa trong các ống dẫn hẹp, nguy cơ tắc tia sữa sẽ tăng lên đáng kể.
Nhiều bà mẹ lo ngại việc tập gym sau sinh sẽ sinh ra axit lactic làm sữa bị chua khiến trẻ bỏ bú. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định tập thể dục cường độ vừa phải hoàn toàn không làm tăng axit lactic trong sữa mẹ. Ngay cả khi tập nặng tới mức kiệt sức, lượng axit lactic tăng thêm cũng chỉ mang tính tạm thời và sẽ tự bình thường hóa sau khoảng 1 giờ.
