Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 92 trên 483
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng phan tả diệp để trị táo bón. Dù bằng chứng dịch tễ không ghi nhận nguy cơ làm tăng dị tật thai nhi, thảo dược nhuận tràng kích thích này có thể gây co bóp đại tràng, đau quặn bụng và chỉ được dùng ngắn hạn khi bác sĩ chỉ định nếu chất xơ không hiệu quả.
Lạc tiên tây (*Passiflora incarnata*) và lạc tiên mọc hoang tại Việt Nam (*Passiflora foetida*) là hai loài khác nhau. Trong khi lạc tiên tây giàu C-flavonoid và đã được chứng minh thực nghiệm có tác dụng an thần qua thụ thể GABA, lạc tiên hoang dại chủ yếu giàu polyphenol chống oxy hóa và vẫn chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chuẩn hóa.
Nấm đầu khỉ được đánh giá cao nhờ tiềm năng hỗ trợ thần kinh và điều hòa miễn dịch, song không phải ai cũng phù hợp để sử dụng. Người có cơ địa dị ứng, bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật, phụ nữ mang thai và người dùng thuốc ức chế miễn dịch là 4 nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng trước loại nấm này.
Nhiều thai phụ tìm đến rễ nữ lang để làm dịu lo âu và cải thiện giấc ngủ vì nghĩ thảo dược luôn lành tính. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện tại về độ an toàn của nữ lang trên thai nhi còn rất thiếu hụt, đồng thời hoạt chất có thể qua nhau thai, đòi hỏi thai phụ phải hết sức thận trọng và tránh tự ý sử dụng.
Ononis spinosa chỉ là thảo dược hỗ trợ tăng bài niệu nhằm rửa trôi đường tiểu và chống viêm, hoàn toàn không thể tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Người bị viêm đường tiết niệu tái phát tuyệt đối không tự ý uống dược liệu này tại nhà để thay thế thuốc kháng sinh trong các đợt nhiễm khuẩn cấp tính.
Nữ trinh tử là vị thuốc bổ can thận quen thuộc nhưng có tính mát và tác động chuyển hóa phức tạp. Người có thể tỳ vị hư hàn, người đang bị tiêu chảy mạn tính và phụ nữ mang thai không nên tự ý sử dụng nhằm tránh rủi ro gây rối loạn tiêu hóa và các ảnh hưởng bất lợi cho sức khỏe.
Nấm sò giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất nhưng không thể thay thế hoàn toàn thịt động vật về lượng đạm. Protein nấm sò có độ tiêu hóa thực tế 73,4% và chỉ số PDCAAS ở mức 0,45 do thiếu hụt axit amin chứa lưu huỳnh, vì vậy người ăn chay cần kết hợp nấm với ngũ cốc và các loại đậu.
Chiết xuất rễ cây nữ lang hỗ trợ tốt cho giấc ngủ trong 1-2 tuần, nhưng thiếu dữ liệu an toàn dài hạn. Lạm dụng liều cao liên tục nhiều tuần rồi dừng đột ngột có thể dẫn tới hội chứng ngưng thuốc với triệu chứng tim mạch và sảng, đồng thời tiềm ẩn rủi ro cho gan.
Ononis spinosa hỗ trợ tống sỏi và giảm viêm đường tiểu, nhưng thảo dược này có thể gây nguy cơ giữ dịch nguy hiểm. Bốn nhóm người gồm bệnh nhân suy tim, suy thận phù nề, phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú cùng trẻ nhỏ cần tránh dùng do nguy cơ ứ trệ tuần hoàn và thiếu hụt dữ liệu an toàn lâm sàng.
Rễ cây nữ lang thường được nhiều người tìm đến như giải pháp thảo dược tự nhiên giúp ngủ ngon và giảm lo âu. Dù được đánh giá là khá lành tính, loại thảo mộc này không phù hợp cho tất cả mọi người, đặc biệt có thể gây tương tác bất lợi hoặc ảnh hưởng sức khỏe ở ít nhất 4 nhóm đối tượng cụ thể.
Keo ong dạng xịt họng chứa hàm lượng polyphenol chuẩn hóa đã được chứng minh lâm sàng giúp giảm triệu chứng viêm đường hô hấp trên nhẹ nhanh hơn 2 ngày so với giả dược. Dù sở hữu hoạt tính kháng khuẩn mạnh trong phòng thí nghiệm, sản phẩm này chỉ đóng vai trò hỗ trợ tại chỗ, không thể thay thế kháng sinh điều trị.
Acid oleanolic trong quả nữ trinh tử cho thấy tiềm năng hỗ trợ hạ men gan và chống oxy hóa rõ rệt trong các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn còn hạn chế và việc lạm dụng liều cao có thể tiềm ẩn rủi ro độc tính tích lũy khó lường.
Nụ hoa tam thất là thức uống quen thuộc giúp an thần, nhưng không thể sử dụng tùy tiện. Người huyết áp thấp, người bị rối loạn đông máu, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ là 4 nhóm đối tượng không nên tự ý dùng hằng ngày do nguy cơ tụt áp, tăng chảy máu và thiếu dữ liệu an toàn.
Nữ trinh tử và cỏ mực là hai vị thuốc cốt lõi tạo nên bài thuốc cổ phương Nhị chí hoàn lừng danh. Dù cùng hỗ trợ bồi bổ can thận, mỗi vị dược liệu lại mang thành phần hóa học đặc trưng riêng, tương hỗ tạo nên tác dụng chống oxy hóa và bảo vệ tế bào vượt trội.
Nấm súp lơ và linh chi đều chứa beta-glucan quý giá, nhưng nấm súp lơ nổi bật với hàm lượng beta-glucan hòa tan trong nước vượt trội, đạt hơn 40% trọng lượng khô cùng cấu trúc phân nhánh đặc trưng. Trong khi đó, linh chi sở hữu hệ polysaccharide đa dạng gồm cả mạch thẳng và mạch phân nhánh phức tạp.
Nhiều người có thói quen đun nụ áo tím uống hàng ngày để thanh nhiệt, mát gan. Tuy nhiên, việc dùng thảo mộc này kéo dài là sai lầm, tiềm ẩn nguy cơ kích ứng niêm mạc gây buồn nôn, tê lưỡi và nguy cơ tích tụ độc tính cho cơ thể.
Cây nở ngày đất được dân gian đồn thổi như thảo dược trị đau nhức và viêm nhiễm, nhưng các bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở mức thử nghiệm động vật. Bốn nhóm người gồm phụ nữ mang thai, người suy thận, huyết áp thấp và người đang dùng thuốc tiểu đường cần cẩn trọng tối đa để tránh rủi ro sức khỏe.
Nấm sò giàu dinh dưỡng nhưng có thể gây phản ứng bất lợi ở một số người. Ba nhóm đối tượng gồm người dị ứng bào tử hô hấp, người mắc hội chứng ruột kích thích kém hấp thu đường trehalose và bệnh nhân thận cần kiêng kali nên hạn chế sử dụng loại thực phẩm này để bảo đảm an toàn.
Nấm linh chi được xem là dược liệu bồi bổ quý, nhưng không an toàn cho mọi đối tượng. Người bị rối loạn đông máu, người chuẩn bị phẫu thuật, người có huyết áp thấp và phụ nữ mang thai cần thận trọng hoặc tránh dùng để phòng ngừa nguy cơ chảy máu, tương tác thuốc và các biến cố do thiếu dữ liệu an toàn.
Nấm súp lơ chứa hàm lượng beta-(1,3)-D-glucan cao tới khoảng 40%, được chứng minh có khả năng kích thích bạch cầu và điều hòa phản ứng miễn dịch trên mô hình tế bào và chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận khả năng phòng ngừa hoặc điều trị bệnh thực tế.
