Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 230 trên 369
Nhiều người tin rằng trứng vỏ nâu bổ dưỡng hơn trứng vỏ trắng, nhưng khoa học chứng minh màu vỏ chỉ do giống gà quyết định và không ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng cốt lõi. Sự chênh lệch vi chất giữa hai loại là không đáng kể đối với sức khỏe.
Ăn thịt đỏ thường xuyên làm tăng hàm lượng sắt heme trong ruột già, kích thích độc tính tế bào và thúc đẩy nguy cơ biến đổi niêm mạc đại tràng. Tuy nhiên, việc ăn kèm các loại rau lá xanh đậm giúp cung cấp diệp lục tố tự nhiên, khóa các gốc heme tự do và bảo vệ đường ruột hiệu quả.
Bỏ hoàn toàn thịt đỏ không đồng nghĩa với việc sống thọ hơn. Dữ liệu khoa học cho thấy tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn làm tăng nguy cơ tử vong, nhưng duy trì mức tiêu thụ thấp đến vừa phải kết hợp tăng đạm thực vật mới là mô hình dinh dưỡng mang lại lợi ích tốt nhất.
Quan niệm đồ ăn đông lạnh luôn là thực phẩm siêu chế biến là hoàn toàn sai lầm. Trong khi các bữa ăn sẵn đóng hộp tiềm ẩn nhiều muối và chất béo bị oxy hóa, rau củ cấp đông nguyên bản chỉ trải qua sơ chế cơ học, giúp bảo lưu tốt chất chống oxy hóa và khoáng chất tự nhiên.
Uống thuốc kháng sinh cùng sữa là thói quen tai hại do phản ứng chelat hóa: ion canxi tự do liên kết với thuốc tạo thành phức chất không tan, làm giảm mạnh hấp thu của nhóm tetracycline và fluoroquinolone, dẫn đến thất bại điều trị.
Ăn trứng cùng sữa đậu nành không làm cản trở hấp thu đạm nếu cả hai được nấu chín kỹ. Nhiệt độ cao làm vô hiệu hóa 90-99% chất ức chế trypsin trong đậu nành, xóa bỏ tác động kháng dinh dưỡng và giúp hệ tiêu hóa hấp thu dưỡng chất an toàn.
Váng sữa thương mại thực chất là món tráng miệng béo chứa lượng đường và axit béo bão hòa cao, trong khi tỷ lệ đạm cùng canxi tự nhiên bị suy giảm mạnh. Sản phẩm này không phải thần dược bồi bổ và không thể thay thế nguồn sữa tươi, sữa mẹ hay bữa ăn dặm của trẻ nhỏ.
Sữa bột công thức quá hạn hoặc mở nắp quá lâu dễ bị oxy hóa chất béo không bão hòa, sinh ra các độc chất như aldehyde và 7-ketocholesterol. Sự biến đổi này làm mất mùi vị tự nhiên, tiềm ẩn nguy cơ gây tiêu chảy, độc tế bào và tổn hại hệ thần kinh non nớt của trẻ sơ sinh.
Nhiều người có thói quen rửa sạch trứng trước khi cất tủ lạnh, nhưng các nghiên cứu khoa học cảnh báo việc này làm hỏng lớp màng cutin tự nhiên, làm lộ các lỗ khí khổng và khiến vi khuẩn Salmonella dễ xâm nhập vào bên trong lòng trứng.
Các thử nghiệm lâm sàng mù đôi khẳng định uống sữa bò không làm tăng tiết đờm dãi, dịch mũi hay làm nặng thêm triệu chứng cảm lạnh. Cảm giác vướng cổ sau khi uống sữa chỉ là nhận thức cơ học tức thời tại vòm họng, người bệnh không cần kiêng khem sữa vô căn cứ gây thiếu hụt dinh dưỡng.
Quan niệm dân gian cho rằng ăn trứng khiến vết mổ mưng mủ và để lại sẹo xấu là hoàn toàn sai lầm. Y học hiện đại chứng minh mủ do nhiễm khuẩn gây ra, trong khi đạm trứng kích hoạt hiện tượng dung nạp miễn dịch giúp giảm viêm, hỗ trợ tái tạo mô và thu nhỏ vết sẹo.
Nhiều người có thói quen dùng lò vi sóng luộc trứng để tiết kiệm thời gian, nhưng việc này tiềm ẩn nguy cơ nổ áp suất nghiêm trọng gây bỏng mắt và tổn thương thị lực vĩnh viễn. Về mặt dinh dưỡng, nhiệt vi sóng bảo toàn khá tốt nhiều vi chất, nhưng cần chế biến đúng kỹ thuật để vừa an toàn vừa tránh hao hụt chất lượng.
Nhiều người e ngại ăn trứng nấu cà chua có thể gây độc, nhưng khoa học chứng minh điều ngược lại. Chất béo tự nhiên trong trứng và nhiệt độ nấu nướng giúp hòa tan, giải phóng lycopene từ cà chua, biến dưỡng chất khó hấp thu này trở nên dễ tiếp nhận hơn đối với cơ thể.
Ăn rau củ hoàn toàn không dầu mỡ khiến cơ thể khó hấp thu các chất chống oxy hóa hòa tan trong chất béo. Bổ sung trứng nguyên quả vào bữa ăn chứa rau củ giúp cung cấp lipid tự nhiên từ lòng đỏ, tạo cầu nối gia tăng sinh khả dụng của beta-carotene và các carotenoid khác gấp nhiều lần.
Chiên trứng bằng bơ làm tăng lượng chất béo bão hòa nạp vào cơ thể, từ đó dễ làm tăng cholesterol máu và thúc đẩy nguy cơ xơ vữa động mạch. Ngược lại, sử dụng các loại dầu thực vật giàu chất béo chưa bão hòa như dầu ô liu hay dầu hạt cải giúp bảo vệ lipid máu và giảm đáng kể nguy cơ bệnh tim mạch chuyển hóa.
Lòng đỏ trứng chứa lượng cholesterol đậm đặc, không gây hại cho người khỏe mạnh nhưng làm tăng rõ rệt phản ứng viêm và nguy cơ biến cố tim mạch ở người có bệnh nền, tiểu đường hoặc mảng xơ vữa.
Bỏ lòng đỏ và chỉ ăn lòng trắng giúp cắt giảm chất béo, nhưng lại làm mất đi 40% lượng protein của quả trứng cùng nhiều hợp chất kích thích phát triển cơ bắp. Khoa học chứng minh ăn cả quả ở mức vừa phải từ 3-5 quả mỗi tuần mang lại lợi ích chuyển hóa tốt hơn việc kiêng khem cực đoan.
Để cơm nguội bảo quản ở 4 độ C trong 24 giờ rồi hâm nóng lại làm tăng hàm lượng tinh bột kháng loại 3 từ 0,64 g lên 1,65 g/100 g, giúp giảm đáng kể phản ứng đường huyết sau ăn so với cơm mới nấu.
Chỉ số đường huyết (GI) thấp không đồng nghĩa với thực phẩm luôn tốt cho sức khỏe. Nhiều món có GI thấp nhưng lại chứa lượng lớn chất béo bão hòa hoặc đường fructose gây hại gan và tim mạch. Nhìn nhận toàn diện về chất lượng thực phẩm, kiểm soát năng lượng và lượng chất xơ mới là chìa khóa bảo vệ chuyển hóa bền vững.
Uống cà phê vào bữa sáng có thể làm tăng phản ứng đường huyết sau ăn do caffeine làm giảm tạm thời độ nhạy insulin ngoại vi. Hiện tượng này trở nên rõ rệt nhất khi cà phê được kết hợp cùng các món ăn sáng chứa nhiều chất bột đường có chỉ số đường huyết cao.
