Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.366 bài, trang 295 trên 369
Để giữ nguyên vi chất B12 trong thịt đỏ, phương pháp nướng nhiệt độ vừa phải hoặc áp chảo khô thường vượt trội hơn luộc ngập nước chắt bỏ. Vitamin B12 dễ hòa tan trong nước nên nếu luộc, việc tận dụng cả phần nước dùng là chìa khóa then chốt để bảo toàn dinh dưỡng.
Sâm Ngọc Linh ngâm mật ong phát huy hiệu quả tốt nhất khi dùng vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, ngay sau bữa ăn. Thời điểm này giúp hệ vi sinh đường ruột chuyển hóa tối ưu hoạt chất majonoside R2, hỗ trợ chống mệt mỏi, tăng sự minh mẫn và hạn chế tăng đường huyết đột ngột.
Nhiều người tin rằng ruột đỏ của sò huyết giúp bổ máu vượt trội hơn thịt bò, nhưng khoa học cho thấy thịt bò giữ sinh khả dụng của sắt heme ổn định hơn. Việc lựa chọn thực phẩm phòng ngừa thiếu máu cần dựa trên cơ chế hấp thu và khuyến cáo an toàn thay vì quan niệm dân gian.
Chiên thịt bằng nồi chiên không dầu giúp giảm lượng chất béo và hạn chế sản phẩm glycat hóa bền vững (AGEs) tốt hơn chiên ngập dầu truyền thống. Tuy nhiên, luồng nhiệt cao làm khô bề mặt thịt vẫn sinh ra hợp chất gây viêm này, đòi hỏi người dùng phải kiểm soát nhiệt độ và thời gian nấu.
Tin đồn ăn tôm cùng vitamin C gây ngộ độc thạch tín là hoàn toàn sai khoa học. Asen trong tôm chủ yếu ở dạng hữu cơ trơ không độc, không bị dịch vị chuyển hóa thành độc chất. Ngược lại, vitamin C còn là chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào.
Quan niệm ăn thịt bò sau phẫu thuật gây thâm đen và lồi sẹo là hiểu lầm phổ biến. Khoa học chứng minh sẹo lồi và sắc tố da hình thành do cơ địa di truyền, lực căng mô và phản ứng viêm tại chỗ chứ không liên quan đến đạm thịt bò.
Uống sâm Ngọc Linh buổi tối muộn có thể gây khó ngủ do thảo dược này kích thích vận động tâm thần và tăng cường tỉnh táo. Tuy nhiên, ở người mất ngủ vì stress, các hoạt chất trong sâm lại giúp giảm âu lo và hỗ trợ cải thiện giấc ngủ gián tiếp.
Ăn kèm rau họ cải và rau xanh lá khi dùng thịt đỏ giúp giảm gần một nửa tổn thương DNA tại đại trực tràng nhờ hoạt chất diệp lục và các hợp chất chứa lưu huỳnh. Các chất này kích hoạt enzyme gan hỗ trợ đào thải độc tố sinh ra từ thịt chiên nướng, nhưng cần chế biến đúng cách để đạt hiệu quả.
Người bệnh đái tháo đường dùng sâm Lai Châu cùng thuốc điều trị có nguy cơ gặp tương tác dược lực học tạo tác dụng cộng gộp gây hạ đường huyết quá mức. Rủi ro này đặc biệt cao ở người cao tuổi, người mắc bệnh trên một năm và người đang dùng phối hợp nhiều loại thuốc hạ đường huyết hoặc thuốc huyết áp.
Rã đông thịt đỏ trong ngăn mát tủ lạnh là phương pháp an toàn nhất giúp ức chế vi khuẩn và giữ trọn chất lượng thịt. Lò vi sóng cũng an toàn nhờ thời gian xử lý cực nhanh, nhưng bắt buộc phải đem nấu ngay để tránh vi khuẩn phát triển ở các vùng nhiệt không đều.
Thói quen ướp thịt với tỏi, gừng, sả, nghệ hoặc rượu vang, bia trước khi rán và nướng không chỉ giúp món ăn đậm đà mà còn có cơ sở khoa học vững chắc. Các chất chống oxy hóa trong gia vị giúp ức chế phản ứng tạo độc chất ở nhiệt độ cao, làm giảm tới hơn 90% lượng hợp chất gây ung thư.
Nhiều người e ngại nhân sâm vì sợ tính nóng gây bốc hỏa, phát nhiệt. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học khẳng định sâm không làm tăng thân nhiệt vùng đầu mặt mà chủ yếu cải thiện lưu thông máu và kích hoạt chuyển hóa tế bào, an toàn khi dùng đúng liều.
Trữ đông thịt đỏ giúp ức chế vi khuẩn nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn quá trình oxy hóa chất béo và biến tính chất đạm. Để thịt trên ngăn đá quá lâu hoặc rã đông nhiều lần khiến thịt mất nước, đổi màu, khô cứng, hao hụt dinh dưỡng và sinh ra các hợp chất làm biến đổi mùi vị.
Người đang điều trị ung thư không nên tự ý dùng sâm Ngọc Linh. Các hoạt chất trong sâm có thể gây tương tác dược động học, làm thay đổi thời gian đào thải của thuốc hóa trị và tăng nguy cơ độc tính nguy hiểm. Bệnh nhân bắt buộc phải hỏi ý kiến bác sĩ điều trị trước khi sử dụng.
Nhiều người lo ngại uống sâm Lai Châu sẽ gây bốc hỏa, nổi mụn hay tăng thân nhiệt. Tuy nhiên, các nghiên cứu sinh hóa trên chi Panax chỉ ra rằng sâm không làm tăng nhiệt độ cơ thể một cách bất thường, mà cảm giác nóng chủ yếu do sự kích thích thần kinh, nội tiết và chuyển hóa khi dùng sai cách hoặc tùy thuộc cơ địa.
Nướng thịt ở nhiệt độ cao sinh ra các chất đột biến và gây ung thư nguy hại, điển hình là amin dị vòng (HCA) và hydrocacbon thơm đa vòng (PAH). Các hợp chất này hình thành từ phản ứng giữa axit amin, đường và creatinin trong thịt khi nhiệt vượt quá 150-200 độ C.
Nước cốt chanh không thể tiêu diệt ấu trùng sán dải bò hay vi khuẩn gây ngộ độc khi ăn bò tái chanh. Quá trình biến tính protein do acid chỉ đổi màu bề mặt thịt, trong khi ấu trùng sán cần tới 40 phút ngâm trực tiếp trong nước chanh mới bị vô hiệu hóa.
Uống sâm Lai Châu ngâm mật ong vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều với nước ấm là cách tốt nhất để cơ thể hấp thu hoạt chất quý mà không gây mất ngủ. Do hoạt chất trong sâm vốn khó hòa tan và kén hấp thu qua đường tiêu hóa, việc chọn đúng thời điểm dùng đóng vai trò quyết định.
Nhiều người bỏ bơ sữa chuyển sang bơ thực vật vì sợ tăng mỡ máu. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy bơ thực vật dạng thỏi cứng chứa nhiều chất béo chuyển hóa cũng gây hại cho mạch máu không kém chất béo bão hòa trong bơ sữa. Chỉ loại bơ thực vật mềm, không chứa trans fat mới thực sự tốt cho tim mạch.
Dùng chung thảo dược cây ban âu (St. John’s Wort) với thuốc tránh thai hàng ngày có thể làm giảm mạnh nồng độ hormone ngừa thai trong máu, gây rong huyết và dẫn đến mang thai ngoài ý muốn. Thủ phạm chính là hoạt chất trong thảo dược kích hoạt enzyme gan CYP3A4, khiến thuốc tránh thai bị cơ thể phân hủy quá nhanh.
