Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.364 bài, trang 298 trên 369
Ăn sữa chua không làm triệt tiêu đường đơn từ cơm trắng nhưng thực sự giúp giảm mức tăng đường huyết sau ăn. Nhờ hàm lượng protein và quá trình lên men axit lactic, sữa chua kích thích hormone làm chậm tiêu hóa, cải thiện độ nhạy insulin và giúp kiểm soát lượng tinh bột nạp vào cơ thể.
Ngâm gạo trước khi nấu làm hao hụt một phần vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B1 (thiamine) do đặc tính hòa tan nhanh trong nước. Mức độ thất thoát phụ thuộc vào thời gian ngâm, số lần vo và việc người nấu có giữ lại phần nước ngâm để nấu cơm hay không.
Không ít người gạt bỏ rau mùi khỏi bát phở vì cảm nhận mùi hăng nồng khó chịu. Các nghiên cứu di truyền chỉ ra đây không phải thói kén ăn mà bắt nguồn từ sự chênh lệch số lượng nụ vị giác và biến thể ở các gen cảm nhận hóa học trong cơ thể.
Thói quen rửa trứng trước khi cất vào tủ lạnh nhằm giữ vệ sinh lại vô tình làm mất lớp màng bảo vệ tự nhiên trên vỏ. Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng việc rửa trứng không đúng cách, nhất là với nước lạnh, khiến vi khuẩn Salmonella dễ dàng xuyên qua lỗ khí xâm nhập vào bên trong quả trứng.
Thay vì ăn cơm trắng ngay đầu bữa, thói quen ăn rau xanh và thịt cá trước rồi mới ăn cơm giúp giảm hơn 40% đỉnh đường huyết sau ăn. Các nghiên cứu cho thấy thứ tự ăn này làm chậm tiêu hóa, tăng tiết hormone có lợi và giảm gánh nặng insulin cho cả người khỏe mạnh lẫn người bệnh tiểu đường.
Thêm một lượng nhỏ dầu ô liu hoặc mỡ khi nấu cơm thực sự giúp làm chậm hấp thu đường nhờ làm chậm tốc độ rỗng dạ dày và tạo phức hợp amylose-lipid kháng tiêu hóa. Tuy nhiên, người dùng cần kiểm soát lượng chất béo để tránh dư thừa calo và ảnh hưởng tim mạch.
Uống nước lá sa kê thay nước lọc hằng ngày là sai lầm nguy hại, gây áp lực chuyển hóa nặng nề lên gan và thận. Dù chứa hoạt chất hạ áp và chống oxy hóa trên động vật, việc lạm dụng kéo dài dịch chiết sa kê chưa được kiểm chứng an toàn ở người và có thể làm tăng men gan.
Nhiều người lo ngại thói quen ăn cơm chan canh sẽ làm loãng dịch vị, giảm tác dụng của men tiêu hóa và cản trở hấp thu tinh bột. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học khẳng định dạ dày phân tách chất lỏng và chất đặc rất nhịp nhàng, việc dùng thêm nước trong bữa ăn không làm chậm quá trình tiêu hóa thức ăn đặc.
Đắp củ riềng tươi hoặc khô lên da để trị nấm, lang ben tiềm ẩn nguy cơ gây viêm da tiếp xúc dị ứng tại chỗ và phát ban lan rộng toàn thân. Các nghiên cứu y khoa khuyến cáo người bệnh không tự ý bôi thảo dược sống lên vùng da tổn thương mà nên dùng thuốc kháng nấm theo chỉ định của bác sĩ.
Ăn rau sống hoàn toàn không dầu mỡ khiến cơ thể bỏ lỡ phần lớn vitamin và chất chống oxy hóa quý giá. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy thêm trứng nguyên quả nấu chín vào đĩa rau giúp tăng hấp thu carotenoid gấp 3 đến 8 lần nhờ chất béo trong lòng đỏ.
Người đang uống thuốc tim mạch không nên tự ý dùng kèm nước lá sa kê. Chiết xuất lá sa kê chứa hoạt chất làm giảm nhịp tim và sức co bóp cơ tim tương tự thuốc chẹn beta, dễ gây tương tác bất lợi hoặc làm sai lệch nồng độ thuốc điều trị trong máu.
Đun nước củ riềng nếp súc miệng trị đau răng, hôi miệng là mẹo dân gian phổ biến. Dù nghiên cứu xác nhận riềng nếp chứa hoạt chất kháng khuẩn mạnh trong ống nghiệm, hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh nước riềng tự đun trị khỏi viêm nướu ở người.
Nhiều người nghĩ trứng nổi trên mặt nước là đã thối hỏng và vứt bỏ ngay. Thực tế, hiện tượng này chỉ phản ánh túi khí bên trong phình to do mất nước tự nhiên theo thời gian, cho thấy trứng đã già ngày chứ chưa chắc đã biến chất độc hại.
Cơm nguội bảo quản lạnh ở 4 độ C trong 24 giờ rồi hâm nóng lại thực sự làm tăng lượng tinh bột kháng, giúp làm chậm quá trình tăng đường huyết sau ăn và giảm hấp thu một phần nhỏ năng lượng. Tuy nhiên, mức giảm calo không đáng kể và người dùng cần chú ý an toàn thực phẩm.
Đốm máu nhỏ trong trứng gà thực chất là các tế bào hồng cầu xuất hiện do yếu tố di truyền hoặc phản ứng viêm ở buồng trứng gà mái, thường gặp ở trứng vỏ nâu. Trứng này vẫn ăn được an toàn nếu còn tươi, nhưng bắt buộc phải nấu chín kỹ hoàn toàn để phòng ngừa nguy cơ vi khuẩn phát triển.
Trứng gà nguyên vỏ rất dễ suy giảm chất lượng nếu để ở nhiệt độ trên 7 độ C, nhưng khi bảo quản lạnh từ 2 đến 8 độ C kết hợp màng bảo vệ có thể giữ chất lượng tới 45 ngày. Riêng trứng lỏng đã tách vỏ tiệt trùng để ở 4 độ C chỉ dùng được tối đa 16 ngày và bắt đầu giảm chất lượng ngay sau 1 tuần.
Thói quen uống trà ngay sau khi ăn trứng khiến nhiều người lo ngại chất chát trong trà làm kết tủa đạm và gây khó tiêu. Các nghiên cứu cho thấy dù hợp chất trà có thể làm chậm hoạt động của men tiêu hóa trong ống nghiệm, cơ thể sống với chế độ ăn cân bằng vẫn hấp thu và sử dụng protein bình thường.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo uống sữa tươi trước bữa nhậu để tạo lớp màng "tráng" thành dạ dày, ngăn cồn gây loét và giúp lâu say. Thực tế, sữa không tạo màng chắn vật lý như lời đồn, nhưng canxi trong sữa có thể giúp ổn định màng tế bào và hỗ trợ niêm mạc phục hồi trước tác hại của cồn.
Người đang uống thuốc chống đông máu hoặc kháng tiểu cầu không cần kiêng củ riềng trong bữa ăn hàng ngày nếu chỉ dùng lượng nhỏ làm gia vị nấu chín. Tuy nhiên, người bệnh cần tuyệt đối tránh dùng chiết xuất riềng cô đặc, rượu ngâm hoặc thực phẩm chức năng liều cao do hoạt chất trong riềng có thể ảnh hưởng đến quá trình viêm và niêm mạc tiêu hóa.
Nghiên cứu khoa học xác nhận chiết xuất từ riềng nếp có hoạt tính ức chế vi nấm gây hắc lào và nấm da. Tuy nhiên, việc tự ý ngâm rượu riềng tại nhà để bôi trực tiếp tiềm ẩn nguy cơ bỏng rát, viêm da tiếp xúc và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa chuẩn.
