Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.829 bài, trang 150 trên 192
Uống peptide collagen thủy phân thực sự giúp cải thiện độ đàn hồi, cấp ẩm và hỗ trợ làm mờ nếp nhăn dựa trên nhiều thử nghiệm lâm sàng. Tuy nhiên, hiệu quả đạt được ở mức độ khiêm tốn, đòi hỏi sử dụng liên tục từ 4 đến 12 tuần và không thể thay thế các biện pháp thẩm mỹ can thiệp sâu.
Collagen peptide giúp cải thiện độ chắc khỏe và giảm gãy móng tay sau 24 tuần, nhưng tác dụng kích thích mọc tóc mới chỉ được ghi nhận trong phòng thí nghiệm và trên động vật, hoàn toàn thiếu dữ liệu lâm sàng rõ ràng trên người.
Tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến như xúc xích, nước ngọt và đồ đóng hộp làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch, xơ vữa động mạch vành và tử vong sớm. Bằng chứng từ nhiều nghiên cứu dịch tễ quy mô lớn cho thấy cắt giảm nhóm thực phẩm này là bước đi quan trọng để bảo vệ trái tim.
Tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng căng thẳng oxy hóa và phản ứng viêm mạn tính, từ đó đẩy nhanh tốc độ rút ngắn telomere – đoạn DNA bảo vệ ở đầu mút nhiễm sắc thể phản ánh tuổi sinh học của tế bào. Việc chuyển sang chế độ ăn giàu thực vật giúp bảo vệ telomere và làm chậm lão hóa.
Việc lạm dụng viên uống chống oxy hóa tổng hợp liều cao không mang lại lợi ích phòng bệnh ung thư tiêu hóa mà ngược lại, các bằng chứng phân tích gộp Cochrane cho thấy beta-carotene và vitamin E vượt ngưỡng khuyến nghị hằng ngày có liên quan đến việc làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân.
Thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn AREDS2 chứng minh việc bổ sung lutein và zeaxanthin giúp giảm nguy cơ tiến triển thoái hóa điểm vàng thể muộn ở người cao tuổi có nguy cơ cao, đồng thời là giải pháp thay thế an toàn cho beta-carotene nhằm loại bỏ nguy cơ gia tăng ung thư phổi ở người từng hút thuốc.
Nghiên cứu mới cho thấy chất làm ngọt erythritol nồng độ cao trong máu làm tăng độ nhạy tiểu cầu, thúc đẩy hình thành cục máu đông và gia tăng nguy cơ suy tim, đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Người lớn tuổi và người có bệnh tim mạch nền cần đặc biệt cẩn trọng.
Các bằng chứng khoa học hiện tại cho thấy prebiotic đơn lẻ không giúp hạ đường huyết trực tiếp hay cải thiện HbA1c ở người tiền tiểu đường, dù giúp giảm nhẹ tỷ lệ mỡ cơ thể. Tác dụng kiểm soát đường huyết chỉ thể hiện rõ ràng khi kết hợp men vi sinh thành dạng synbiotic.
Nhiều người tin rằng bổ sung selen và vitamin E giúp phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn SELECT trên hơn 35.000 nam giới chứng minh cả hai chất này đều không có tác dụng phòng bệnh, thậm chí vitamin E liều cao còn tiềm ẩn nguy cơ gây hại.
Allulose và tagatose là hai loại đường hiếm tự nhiên có vị ngọt tương tự đường mía nhưng cung cấp năng lượng tối thiểu. Nhờ cơ chế ức chế hấp thu carbohydrate và kích thích tiết hormone GLP-1, chúng giúp giảm đường huyết sau ăn hiệu quả, mở ra giải pháp hỗ trợ kiểm soát cân nặng và tiểu đường.
Bổ sung beta-carotene tổng hợp liều cao không giúp phòng ngừa bệnh mà làm tăng 17-28% nguy cơ ung thư phổi ở người hút thuốc. Hiểm họa này xảy ra bất kể hút thuốc nhẹ hay nặng, do hoạt chất thúc đẩy sự tăng sinh tế bào bất thường.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy sucralose và saccharin có thể làm biến đổi hệ vi khuẩn ruột, nhưng bằng chứng can thiệp trên người ở mức dùng cho phép hiện ghi nhận tác động rất nhỏ. Người tiêu dùng nên giữ chừng mực và không lạm dụng chất ngọt nhân tạo.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO/JECFA) khẳng định chất tạo ngọt aspartame an toàn khi sử dụng trong giới hạn khuyến nghị hàng ngày, mặc dù cơ quan nghiên cứu ung thư (IARC) xếp phụ gia này vào nhóm "có thể gây ung thư" dựa trên các bằng chứng hạn chế.
Prebiotic giúp giảm tỷ lệ mắc, rút ngắn thời gian và làm nhẹ triệu chứng tiêu chảy do dùng kháng sinh. Nhờ cung cấp nguồn cơ chất cho vi khuẩn có lợi, prebiotic hỗ trợ phục hồi cấu trúc và sự đa dạng của hệ vi sinh đường ruột trong và sau quá trình điều trị.
Postbiotic là các vi khuẩn có lợi đã được làm bất hoạt cùng các sản phẩm phụ chuyển hóa của chúng. Nhờ độ bền nhiệt cao, không bị axit dạ dày phá hủy và triệt tiêu nguy cơ nhiễm khuẩn hay truyền gen kháng kháng sinh, postbiotic đang nổi lên như giải pháp thay thế an toàn, khắc phục nhiều nhược điểm của men vi sinh sống truyền thống.
Rong biển là thực phẩm giàu dinh dưỡng nhưng chứa lượng i-ốt dao động rất lớn và khó lường. Ăn quá nhiều rong biển có thể làm quá tải tuyến giáp, dẫn đến nguy cơ suy giáp, cường giáp hoặc bướu cổ, đặc biệt nguy hiểm ở những người có bệnh lý tuyến giáp tiềm ẩn hoặc phụ nữ sau sinh.
Nhiều người kỳ vọng probiotic có thể chữa lành hội chứng rò rỉ ruột, nhưng dữ liệu thực nghiệm cho thấy cả vi khuẩn gây bệnh lẫn vi khuẩn thường đều kích thích ruột tiết zonulin – protein làm phân rã liên kết chặt của niêm mạc. Việc tự ý bổ sung lợi khuẩn chưa thể đảm bảo phục hồi hàng rào ruột.
Để cơm nguội trong tủ lạnh 24 giờ ở 4 độ C giúp tăng lượng tinh bột kháng đóng vai trò như prebiotic cho đường ruột và làm chậm hấp thu đường, tuy nhiên đây không phải là giải pháp giảm calo thần thánh và người dùng thuốc đái tháo đường cần thận trọng nguy cơ hạ đường huyết.
Nhiều người tìm kiếm cách bổ sung vi chất như selen nhằm phục hồi sau sốt xuất huyết. Tuy nhiên, các tài liệu nghiên cứu lâm sàng hiện tại chưa ghi nhận dữ liệu về nồng độ selen trong máu hay vai trò trực tiếp của selen đối với bệnh sốt xuất huyết.
Nhiều nghiên cứu cảnh báo nồng độ selen trong máu cao hoặc dung nạp vượt mức 55-80 microgam mỗi ngày làm tăng đáng kể nguy cơ kháng insulin và mắc tiểu đường tuýp 2. Người dân cần thận trọng, tránh tự ý uống thực phẩm chức năng bổ sung selen liều cao kéo dài.
