Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.655 bài, trang 21 trên 233
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất từ chi tiêu Tứ Xuyên có khả năng thúc đẩy nhu động ruột, giảm tiết acid và bảo vệ niêm mạc trong mô hình động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người, nên người đang viêm loét dạ dày cấp tính vẫn cần dùng lượng vừa phải và thận trọng.
Thổ đinh quế thường được dân gian đồn thổi có tác dụng an thần và chống co giật kỳ diệu. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học tiền lâm sàng cho thấy nước sắc thảo dược này không làm giảm thời gian co giật, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị động kinh chuẩn y khoa.
Nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất thảo đậu khấu bắc có khả năng ức chế enzym alpha-glucosidase giúp làm chậm hấp thu đường bột và hỗ trợ bảo vệ tế bào gan. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn thiếu, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Các loại rau dại thủy sinh như cây thủy nữ có thể mang lại bữa ăn dân dã, nhưng thói quen thu hái từ nguồn nước tự nhiên không kiểm soát tiềm ẩn rủi ro ngộ độc chì, cadmium. Khả năng tích lũy kim loại nặng từ nước và bùn đất của thực vật thủy sinh là nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Người bị gút hoặc suy thận không nên ăn thận nai. Thận nai là nội tạng động vật chứa hàm lượng purin rất cao, khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành acid uric, gây nguy cơ bùng phát cơn gút cấp và tạo áp lực đào thải lớn lên chức năng thận đang suy yếu.
Nhiều lời đồn cho rằng uống thổ đinh quế giúp trị dứt điểm mất ngủ nhờ tác dụng an thần mạnh mẽ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ ghi nhận tác động chống lo âu, ức chế thần kinh trung ương trên động vật thí nghiệm ở liều cao, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa mất ngủ trên người.
Chất bảo quản nitrit trong thịt heo chế biến sẵn như thịt xông khói, xúc xích có thể phản ứng với amin để tạo thành hợp chất nitrosamine gây hại khi nấu ở nhiệt độ cao. Hiểu rõ cơ chế, rủi ro ung thư tiềm ẩn và cách chế biến khoa học giúp người tiêu dùng chủ động bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa.
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy thổ cao ly sâm chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa, hỗ trợ giảm men gan AST, ALT và hạn chế tổn thương tế bào. Dù vậy, thảo dược này hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng hay liều chuẩn trên người, người dân chỉ nên dùng chừng mực như rau ăn thông thường.
Astilbin trong thổ phục linh cho thấy khả năng kháng viêm và điều hòa miễn dịch mạnh mẽ trên tế bào và động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có dữ liệu lâm sàng chứng minh hiệu quả trên người bệnh viêm da cơ địa. Người bệnh chỉ nên xem đây là thảo dược hỗ trợ và cần hỏi ý kiến bác sĩ.
Nhiều mẹ bầu truyền tai nhau kinh nghiệm dùng trà thị đế (tai quả hồng) để giảm các cơn nôn ói và khó chịu do ốm nghén. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo hiện chưa có bất kỳ dữ liệu an toàn nào về dược liệu này trên thai kỳ; thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Nước lá thồm lồm được nhiều người đun uống để hỗ trợ tiêu hóa, nhưng dùng mỗi ngày có hại gan, thận? Bằng chứng bán trường diễn trên chuột cho thấy chiết xuất chi thồm lồm liều cao làm tăng nhẹ men gan và urê máu, cảnh báo nguy cơ khi dùng kéo dài.
Thất diệp nhất chi hoa là thảo dược quý nhưng ẩn chứa độc tính đáng kể nếu dùng sai cách. Các saponin steroid hoạt tính cao trong cây có thể gây hoại tử tế bào gan, rối loạn nhịp tim và tổn thương thận khi dùng quá liều, đòi hỏi sự thận trọng đặc biệt từ người dùng.
Uống nước đun sắc từ thổ tam thất kéo dài có thể gây hội chứng tắc xoang tĩnh mạch gan nghiêm trọng do chứa độc chất pyrrolizidine alkaloids. Tình trạng này khiến tế bào gan hoại tử, bít tắc vi mạch gan, gây báng bụng, suy gan cấp với tỷ lệ chẩn đoán nhầm và tỷ lệ tử vong rất cao.
Người mắc bệnh gút không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối thịt bò, nhưng cần kiểm soát chặt chẽ lượng ăn để tránh làm bùng phát cơn đau cấp. Tiêu thụ nhiều thịt đỏ làm tăng nồng độ axit uric máu, do đó việc hiểu rõ lượng dùng và kết hợp thực phẩm hợp lý là chìa khóa duy trì sức khỏe.
Ăn thằn lằn bóng hoa chế biến tái tiềm ẩn rủi ro rất cao đối với sức khỏe do nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella từ động vật hoang dã. Mầm bệnh này có thể phá hủy niêm mạc ruột, gây tiêu chảy cấp, sốt thương hàn và thậm chí xâm lấn vào máu gây nhiễm trùng toàn thân kéo dài nếu không nấu chín kỹ.
Trà thảo quyết minh chứa anthraquinone giúp kích thích đại tràng co bóp và nhuận tràng hiệu quả chỉ sau 6 đến 8 giờ. Dù vậy, việc lạm dụng vị thuốc này kéo dài tiềm ẩn nguy cơ làm đổi màu niêm mạc ruột, lệ thuộc thuốc và gây tác động bất lợi đến các cơ quan chuyển hóa.
Hạt thuộc chi Đậu Lathyrus (liên quan vị thuốc Thấu cốt thảo) chứa axit amin độc ODAP có thể kích hoạt hội chứng lathyrism gây co cứng và liệt vận động hai chân. Tình trạng này xuất hiện khi sử dụng kéo dài hoặc ăn lượng lớn, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng.
Thảo đậu khấu lâu nay được lưu truyền trong dân gian như vị thuốc làm dịu cơn đau và bảo vệ dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay về khả năng chống viêm, bảo vệ niêm mạc mới chỉ dừng lại ở hoạt chất cardamonin trên mô hình động vật và tế bào, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Tự ý đào củ thạch toán tươi sắc nước uống theo mẹo dân gian tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp đe dọa tính mạng. Độc chất tự nhiên trong củ gây nôn mửa dữ dội, tụt huyết áp nghiêm trọng, co giật cơ và suy hô hấp cấp cần thở máy.
Thảo uy linh hoàn toàn chưa có bất kỳ dữ liệu khoa học nào chứng minh tính an toàn đối với phụ nữ mang thai và thai nhi. Do nguy cơ tiềm ẩn về độc tính sinh sản và dị tật bẩm sinh chưa được kiểm chứng, thai phụ tuyệt đối không được tự ý sử dụng vị thuốc này.
