Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1039 trên 1.483
Thuốc giảm cân ngăn hấp thu chất béo qua cơ chế ức chế men lipase đường ruột có thể làm hao hụt lượng vitamin D của cơ thể. Khi lượng mỡ từ bữa ăn bị đào thải ra ngoài, các vitamin tan trong dầu như vitamin D cũng bị cuốn theo, đòi hỏi người dùng phải bổ sung vi chất đúng cách để phòng ngừa thiếu hụt.
Tách bỏ lòng đỏ và chỉ ăn lòng trắng khiến bạn làm mất gần như 100% lượng vitamin D có trong quả trứng. Toàn bộ vitamin D tự nhiên và dạng hoạt tính cao 25(OH)D3 chỉ tập trung ở phần lòng đỏ giàu chất béo, trong khi lòng trắng hoàn toàn không chứa loại vi chất thiết yếu này.
Chiết xuất cây trọng đũa chứa các hoạt chất polyphenol và bergenin có khả năng ức chế một số vi khuẩn, vi nấm gây bệnh đường hô hấp trong thử nghiệm phòng thí nghiệm. Dù mở ra tiềm năng hỗ trợ điều trị, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế phác đồ kháng sinh chuẩn y khoa.
Nhiều người tin rằng ăn uống đủ chất có thể thay thế hoàn toàn việc tắm nắng, nhưng thực tế hàm lượng vitamin D trong thực phẩm tự nhiên rất thấp. Nếu không tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc không dùng sản phẩm bổ sung, cơ thể gần như không thể đạt đủ 100% nhu cầu vitamin D hàng ngày.
Rễ cây trọng đũa chứa nhiều hợp chất tự nhiên có khả năng kháng viêm, giảm phù nề và ức chế tính thấm thành mạch. Dù các dữ liệu thực nghiệm bước đầu ủng hộ công dụng làm dịu vết bầm sưng va chạm, người dùng vẫn cần thận trọng, tránh bôi đắp tùy tiện lên vết thương hở để ngừa kích ứng mô.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng bài thuốc từ cây trọng đũa vì rễ cây chứa nhiều hoạt chất phức tạp tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung và gây ngộ độc. Nghiên cứu khoa học hiện nay chưa chứng minh được độ an toàn lâm sàng của loài cây này đối với thai kỳ.
Thiếu vitamin D ở thai phụ và trẻ nhỏ làm cản trở quá trình hấp thu canxi, dẫn tới hạ canxi máu và gây khiếm khuyết thiểu sản men răng sữa. Lớp men răng bị xốp, rỗ và mỏng khiến mảng bám vi khuẩn dễ tích tụ, làm tăng nhanh nguy cơ mắc sâu răng sớm ở trẻ em.
Trẻ sơ sinh bú mẹ hoàn toàn rất cần bổ sung 400 IU vitamin D mỗi ngày. Dù sữa mẹ là thức ăn tối ưu, hàm lượng vitamin D tự nhiên trong sữa rất thấp và không đủ nhu cầu phát triển, khiến trẻ có nguy cơ còi xương nếu không được bổ sung trực tiếp.
Uống vitamin D dồn một lần mỗi tuần mang lại hiệu quả nâng nồng độ vitamin D trong máu tương đương với việc uống hàng ngày. Phác đồ hàng tuần giúp tăng tính tiện lợi và tuân thủ điều trị, nhưng người dùng cần lưu ý nguy cơ tăng canxi niệu nếu dùng liều cao kéo dài.
Nhiều người chi tiền xét nghiệm vitamin D khi khám tổng quát vì lo thiếu chất. Tuy nhiên, các cơ quan y tế khẳng định người khỏe mạnh không triệu chứng không cần làm xét nghiệm này định kỳ, do thiếu bằng chứng về lợi ích sức khỏe và dễ gây lãng phí.
Uống cà phê ngay sau khi dùng vitamin D không phá hủy phân tử thuốc, nhưng caffeine có thể làm giảm mạnh số lượng thụ thể tiếp nhận vitamin D tại tế bào và tăng thất thoát canxi. Tốt nhất nên uống cà phê cách thời điểm bổ sung vitamin D khoảng 1 đến 2 giờ.
Nhiều phụ huynh có thói quen tắm nước lá trầu không để trị rôm sảy cho con, nhưng các bác sĩ khuyến cáo không nên áp dụng cho trẻ sơ sinh. Dù trầu không có tính kháng khuẩn tự nhiên, làn da mỏng manh của bé rất dễ bị kích ứng, bỏng rát và nhiễm trùng thứ phát do tinh dầu đậm đặc.
Đắp lá trầu không trị nám tại nhà tiềm ẩn rủi ro phá hủy làn da nghiêm trọng. Các hợp chất phenolic trong lá gây độc trực tiếp lên tế bào sắc tố, kích hoạt viêm da tiếp xúc và dẫn đến hội chứng hắc bạch bì với các đốm trắng đen loang lổ vĩnh viễn.
Tình trạng mệt mỏi, ủ rũ kéo dài có liên quan mật thiết đến việc thiếu ánh nắng và nồng độ vitamin D máu giảm thấp, làm ảnh hưởng đến các chất dẫn truyền thần kinh và phản ứng viêm. Tuy nhiên, đây là mối liên hệ hai chiều phức tạp, không thể xem vitamin D là giải pháp đơn lẻ thay thế y khoa.
Lạm dụng viên uống vitamin D liều cao có thể gây ngộ độc, làm tăng canxi máu và canxi niệu kéo dài dẫn tới tổn thương thận cấp tính. Dù các phân tích gộp lớn cho thấy dùng vitamin D đơn lẻ không trực tiếp làm tăng sỏi thận, việc tự ý uống liều cao vẫn tiềm ẩn nguy cơ vôi hóa thận.
Trái cây cắt sẵn vỉa hè tiềm ẩn nguy cơ bị tiêm, ngâm đường hóa học như saccharin, cyclamate để tăng độ ngọt nhân tạo, đồng thời mang tải lượng vi khuẩn vượt chuẩn an toàn do dao thớt bẩn và nguồn nước ô nhiễm. Nhận biết đúng dấu hiệu cảm quan giúp người tiêu dùng chủ động phòng tránh ngộ độc và rối loạn tiêu hóa.
Tình trạng hay ốm vặt, cảm cúm dai dẳng khi giao mùa có liên quan mật thiết đến sự sụt giảm nồng độ vitamin D do thiếu ánh nắng. Việc duy trì đầy đủ dưỡng chất này giúp kích hoạt các peptide kháng khuẩn tự nhiên, điều hòa hệ miễn dịch và giảm đáng kể nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp cấp.
Thức ăn chín bày bán vỉa hè không che đậy có nguy cơ cao bị nhiễm các kim loại nặng độc hại như chì, cadmi, crom từ khói bụi giao thông và bụi đường lắng đọng. Nhiệt độ hâm nóng không thể loại bỏ các kim loại này, tiềm ẩn rủi ro sức khỏe mạn tính nghiêm trọng cho người dùng.
Nhiều người cao tuổi lo ngại làn da lão hóa không còn khả năng tạo vitamin D hiệu quả như thời trẻ. Bằng chứng khoa học mới cho thấy da người lớn tuổi khỏe mạnh vẫn giữ lượng tiền chất tương đương người trẻ, nhưng lối sống ít ra ngoài và giảm chuyển hóa nội tạng mới là lý do chính dẫn đến thiếu hụt.
Uống dầu gan cá tuyết để bổ sung vitamin D cần hết sức cẩn trọng về liều lượng nhằm tránh rủi ro ngộ độc vitamin A. Do vitamin A tan trong chất béo và tích lũy trong cơ thể, việc lạm dụng dầu gan cá liều cao có thể làm tăng nguy cơ tổn thương xương, khởi phát hen suyễn và rối loạn thai kỳ.
