Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1094 trên 1.483
Phụ gia tạo giòn trong giò sống, mọc hay thực phẩm siêu chế biến chứa nhiều phốt phát vô cơ rất dễ hấp thu vào máu. Các nghiên cứu cho thấy dư thừa phốt phát vô cơ thúc đẩy tế bào mạch máu biến đổi thành tế bào xương, gây vôi hóa động mạch và làm tăng nguy cơ tử vong tim mạch.
Nhiều người kiêng ăn tôm vì sợ hàm lượng cholesterol cao trong loại hải sản này sẽ gây mỡ máu. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy ở người có mỡ máu bình thường, ăn tôm lượng vừa phải giúp tăng cholesterol tốt (HDL) mạnh hơn cholesterol xấu (LDL) và giảm chất béo trung tính, hoàn toàn phù hợp với chế độ ăn tốt cho tim.
Trẻ không cần đợi đến khi mọc răng mới có thể hấp thu dưỡng chất từ cá. Các nghiên cứu cho thấy trẻ nhận DHA từ cá qua sữa mẹ hiệu quả nhất ở mốc 5-6 tháng tuổi, và việc bổ sung trực tiếp qua bữa ăn dặm trong năm đầu đời giúp tối ưu hóa kỹ năng nhận thức, vận động.
Uống nước sả ấm sau bữa ăn có thể giúp giảm đầy hơi và khó tiêu nhờ các hoạt chất tự nhiên trong sả chanh mang lại đặc tính chống co thắt cơ trơn đường tiêu hóa và hỗ trợ tống hơi ứ trệ, mang lại cảm giác nhẹ bụng tự nhiên.
Nhiều người có thói quen xông lá sả trùm chăn kín khi cảm cúm với niềm tin diệt sạch virus gây bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy tinh dầu sả chỉ hỗ trợ kháng viêm, làm loãng dịch nhầy và thư giãn tinh thần tạm thời, hoàn toàn không có khả năng tiêu diệt virus đường hô hấp.
Nhiều luồng dư luận lo ngại cá rô phi chứa tỷ lệ omega-6 cao hơn omega-3 gây bùng phát phản ứng viêm. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy đây là nỗi sợ bị phóng đại. Với hàm lượng tổng chất béo rất thấp cùng nguồn protein nạc dồi dào, cá rô phi vẫn là thực phẩm lành mạnh trong thực đơn cân bằng.
Lớp màng đen trong bụng cá thường bị nhiều người lầm tưởng là nơi tích tụ độc tố từ môi trường nước. Thực chất, màu đen này là sắc tố melanin tự nhiên nằm trong lớp phúc mạc. Dù không chứa độc chất tự sinh, đây lại là nơi bám giữ tế bào miễn dịch, ký sinh trùng và nhiều mô mỡ gây tanh nên cần được cạo sạch khi chế biến.
Xông phòng bằng sả Sri Lanka giúp tạo hương thơm thư giãn và xua đuổi muỗi rất tốt, nhưng không thể diệt sạch vi khuẩn trong không khí gia đình. Bằng chứng khoa học cho thấy hoạt tính kháng khuẩn của loại sả này rất hạn chế và nồng độ xông thực tế quá loãng để khử trùng mầm bệnh.
Hấp và luộc đều là phương pháp làm chín cá bằng nhiệt ẩm, không tốn dầu mỡ. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực phẩm chỉ ra phương pháp luộc làm thất thoát lượng lớn khoáng chất và vitamin tan trong nước do hiện tượng rửa trôi, trong khi hấp giúp bảo toàn tối đa các vi chất này.
Thói quen chấm đẫm mù tạt, chanh ớt hoàn toàn không diệt được ấu trùng giun Anisakis trong cá biển sống. Để ăn sashimi an toàn, giải pháp bắt buộc là cấp đông cá ở nhiệt độ từ -20 độ C đến -35 độ C đủ thời gian quy định bằng thiết bị đạt chuẩn trước khi chế biến.
Các dẫn xuất nhóm betulin bước đầu cho thấy tiềm năng hạ men gan, giảm mỡ và kích thích tế bào gan phục hồi trên mô hình thực nghiệm động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người, người dân tuyệt đối không tự ý dùng vỏ cây sâu đông thô để trị bệnh.
Nhiều người xông tinh dầu sả chanh trước khi ngủ với hy vọng giải tỏa căng thẳng và ngủ ngon hơn. Dù liệu pháp mùi hương nói chung giúp thư giãn hệ thần kinh, các bằng chứng y khoa hiện nay chủ yếu ghi nhận trên oải hương hay hoa hồng, trong khi sả chanh chỉ đóng vai trò hỗ trợ tâm lý.
Phụ nữ mang thai dùng dược liệu sâu đông đối mặt nguy cơ sảy thai rất cao do hoạt tính hoạt huyết mạnh và khả năng kích thích co bóp cơ trơn tử cung. Việc tùy tiện sử dụng các bài thuốc dân gian từ loài cây này có thể dẫn đến xuất huyết âm đạo và đe dọa trực tiếp mạng sống thai nhi.
Bữa tối với cá biển cung cấp nguồn đạm lành mạnh giúp nâng cao chất lượng giấc ngủ nhờ sự phối hợp giữa tryptophan, vitamin D, omega-3 và vitamin B12. Việc chế biến thanh đạm và dùng bữa đúng giờ sẽ tạo tiền đề lý tưởng để cơ thể tổng hợp melatonin, mang lại giấc ngủ sâu và trọn vẹn.
Các nghiên cứu cho thấy nhóm hoạt chất quý trong củ sâm cau như phenolic và curculigoside hòa tan và phát huy tác dụng chủ yếu qua dung môi chiết xuất là cồn. Tuy nhiên, việc dùng ở liều quá cao có thể làm giảm hoạt tính sinh học, đồng thời cần tránh dùng phần lá sắc nước uống do nguy cơ gây độc tế bào.
Người lớn tuổi cắt giảm hoàn toàn thịt đỏ có thể đối mặt với nguy cơ mất cơ bắp nhanh hơn do thiếu hụt acid amin thiết yếu và vi chất kích hoạt tổng hợp cơ. Bổ sung thịt nạc đỏ điều độ kết hợp vận động là chìa khóa giúp phòng ngừa hiệu quả hội chứng teo cơ (sarcopenia).
Hải sản không làm trầm trọng thêm tình trạng mụn trứng cá ở phần lớn mọi người, bởi lượng i-ốt hấp thu từ khẩu phần ăn thông thường không đủ để kích ứng bã nhờn nang lông. Ngược lại, nguồn axit béo omega-3 dồi dào trong cá biển còn hỗ trợ ức chế phản ứng viêm và điều hòa sản xuất bã nhờn hiệu quả.
Cá tra và cá basa Việt Nam có chứa axit béo omega-3, bao gồm cả EPA và DHA, nhưng ở tỷ lệ khiêm tốn hơn so với cá biển. Bù lại, chúng cung cấp nguồn đạm chất lượng, ít cholesterol và giàu axit béo không bão hòa đơn tốt cho chuyển hóa nếu dùng đúng cách.
Người trưởng thành khỏe mạnh ăn khoảng 1 đến 2 hộp cá ngừ mỗi tuần là an toàn và không vượt ngưỡng thủy ngân theo khuyến nghị quốc tế. Ngược lại, tiêu thụ từ 3 đến 4 hộp trở lên mỗi tuần dễ dẫn đến tích tụ methylmercury vượt mức cho phép, đặc biệt gây rủi ro cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.
Bát phở bò nghi ngút khói kèm theo lớp nước béo vàng óng là sở thích của nhiều người, nhưng lượng chất béo bão hòa từ mỡ tủy bò này lại tác động trực tiếp đến sức khỏe tim mạch. Các bằng chứng khoa học cho thấy mỡ bò làm gia tăng nồng độ cholesterol LDL xấu, tăng triglycerid và thúc đẩy quá trình oxy hóa hạt mỡ gây hại thành mạch.
