Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1093 trên 1.483
Việc xông tinh dầu sả Sri Lanka trong phòng kín không an toàn cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do nguy cơ kích ứng đường thở non nớt và co thắt phế quản. Hoạt chất bay hơi đậm đặc có thể kích hoạt các phản xạ ức chế hô hấp nguy hiểm, vì vậy phụ huynh không nên lạm dụng máy khuếch tán trong không gian kín khi có trẻ nhỏ.
Nhiều người chi tiền triệu mua viên uống sụn vi cá mập với hy vọng "ăn gì bổ nấy", giúp mọc lại lớp sụn khớp đã bị bào mòn do tuổi tác. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng hoạt chất trong sụn cá không thể đảo ngược hoàn toàn tổn thương sụn mà chỉ hỗ trợ giảm đau và làm chậm quá trình thoái hóa.
Người mỡ máu cao không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối đồ rán, nhưng cần kiểm soát nghiêm ngặt tần suất dưới 1 lần mỗi tuần. Nguy cơ xơ vữa và tổn thương tim mạch chủ yếu bắt nguồn từ thói quen ăn đồ chiên ngập dầu nhiều lần ngoài hàng quán, trong khi tự chế biến tại nhà với lượng dùng vừa phải vẫn nằm trong ngưỡng an toàn.
Nhiều người có thói quen dùng sâm cau ngâm rượu hoặc sắc uống để bồi bổ mà không biết nguy cơ tương tác với thuốc đang điều trị. Với người bệnh tăng huyết áp và tim mạch, việc tự ý kết hợp dược liệu này cùng thuốc tây có thể làm xáo trộn nồng độ thuốc và gây biến cố huyết áp.
Khi rán ngập dầu ở nhiệt độ cao, mỡ lợn bền nhiệt và ít bị oxy hóa hơn nhiều loại dầu thực vật nhờ cấu trúc giàu chất béo bão hòa. Tuy nhiên, dầu giàu axit oleic hoặc dầu trộn cũng mang lại khả năng chịu nhiệt tốt mà không làm tăng quá nhiều chất béo no trong chế độ ăn.
Uống trà sả nhiều hoặc dùng chiết xuất sả đậm đặc trong thai kỳ tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sự co bóp tự nhiên của cơ trơn tử cung. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất citral trong sả tác động trực tiếp lên các kênh ion mô tử cung, do đó mẹ bầu nên thận trọng và chỉ dùng lượng nhỏ làm gia vị.
Ăn cá thường xuyên giúp cung cấp axit béo omega-3, làm chậm quá trình lão hóa não và giảm tới 30% nguy cơ suy giảm nhận thức ở người cao tuổi. Tuy nhiên, thói quen này chủ yếu mang lại lợi ích phòng ngừa từ sớm và hỗ trợ giai đoạn suy giảm trí nhớ nhẹ, không có tác dụng điều trị khi bệnh Alzheimer đã chuyển nặng.
Nhiều người bệnh đái tháo đường típ 2 tin rằng ăn thật nhiều cá béo hoặc uống dầu cá mỗi ngày sẽ giúp hạ đường huyết. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy đạm từ cá nạc mới mang lại lợi ích rõ rệt hơn cho độ nhạy insulin, trong khi cá béo và viên dầu cá cho kết quả chưa nhất quán.
Nước sả chanh chứa các hợp chất chống oxy hóa và ức chế enzym tiêu hóa tinh bột đầy tiềm năng trong phòng thí nghiệm, nhưng không thể thay thế thuốc điều trị tiểu đường. Người bệnh chỉ nên xem đây là thức uống giải khát hỗ trợ, không thêm đường và cần tuân thủ phác đồ y khoa.
Thói quen ăn cá nướng chín kỹ, cháy xém cạnh thực sự làm tăng nguy cơ đưa vào cơ thể hai nhóm hóa chất gây đột biến gen và ung thư là HCAs và PAHs. Đáng chú ý, nghiên cứu cho thấy cá hồi nướng có thể sinh ra lượng độc tố cao hơn cả thịt bò nếu chọn sai loại than và nướng ở nhiệt độ quá cao.
Sả chanh chứa các hoạt chất có khả năng làm giảm huyết áp trong các thử nghiệm trên động vật. Người đang uống thuốc điều trị tăng huyết áp không nên uống quá nhiều trà sả đặc hoặc dùng thay nước lọc hàng ngày để tránh nguy cơ tương tác bất lợi gây tụt huyết áp quá mức.
Nghiên cứu cho thấy chiết xuất sâm có thể hỗ trợ giảm nguy cơ mắc và rút ngắn khoảng 3 ngày có triệu chứng cảm cúm ở người khỏe mạnh khi dùng bổ trợ cùng vắc xin. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay còn nhiều hạn chế, người dùng không nên xem sâm là giải pháp thay thế phòng ngừa y tế chính thống.
Nhiều sản phụ truyền tai nhau dùng quả sâu đông (lộ lộ thông) sắc uống để thông kinh lạc và chữa tắc tia sữa. Tuy nhiên, các dữ liệu nghiên cứu hiện đại về bệnh lý tuyến vú hoàn toàn không ghi nhận công dụng này, đồng thời cảnh báo tắc sữa kèm viêm vú cần được xử lý đúng cơ chế sinh lý để tránh biến chứng.
Sâm cau và dâm dương hoắc đều nổi tiếng với công dụng bổ thận tráng dương, nhưng các nghiên cứu hiện tại chưa khẳng định loại nào vượt trội hơn ở người. Thực nghiệm cho thấy sâm cau giúp cải thiện rõ hành vi giao phối và bảo vệ tinh trùng, trong khi việc kết hợp cả hai thảo dược lại tạo hiệu ứng hiệp đồng tốt hơn dùng đơn lẻ.
Nhiều người lo ngại ăn tôm, cá khi đang uống kháng sinh sẽ gây ngộ độc hoặc dị ứng nặng. Thực tế, người bệnh không cần kiêng hải sản nếu không có cơ địa dị ứng, nhưng bắt buộc phải chọn đồ tươi bảo quản lạnh đúng cách và kiêng tuyệt đối rượu bia, thực phẩm lên men.
Nhiều người chạy bộ truyền tai nhau việc uống Sâm Tây Bá Lợi Á trước giờ tập giúp tăng sức bền và giảm mỏi cơ tức thì. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện tại chưa ghi nhận tác dụng cấp tính này, thậm chí việc uống nhân sâm ngay trước khi chạy dưới trời nóng không làm giảm acid lactic máu.
Lo ngại nhiễm độc thủy ngân khiến nhiều thai phụ cắt bỏ hoàn toàn cá khỏi thực đơn, làm mất đi nguồn axit béo quý giá cho não bộ thai nhi. Các nghiên cứu khẳng định bà bầu vẫn nên ăn cá điều độ, nhưng cần tránh các loài cá săn mồi ăn thịt ở tầng trên chuỗi thức ăn để đảm bảo an toàn.
Sâm Tây Bá Lợi Á giúp bồi bổ sức khỏe và duy trì sự tỉnh táo, nhưng dùng sai thời điểm có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc gây tương tác thuốc. Các chuyên gia khuyến cáo nên uống thảo dược này vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để tối ưu hóa lợi ích.
Bún gạo lứt giữ lại lớp cám giàu chất xơ hòa tan và không hòa tan, giúp làm chậm tốc độ tiêu hóa tinh bột, tăng tiết hormone no và kéo dài cảm giác no hơn bún trắng. Tuy nhiên, sản phẩm này không có khả năng đốt mỡ vượt trội nếu không kiểm soát tổng calo bữa ăn.
Bôi trực tiếp tinh dầu sả Sri Lanka nguyên chất lên da có thể gây bỏng rát, tổn thương tế bào sừng và dẫn tới viêm da tiếp xúc kích ứng hoặc dị ứng. Việc lạm dụng dầu đậm đặc không qua pha loãng dễ làm phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, khiến làn da viêm đỏ và ngứa ngáy kéo dài.
