Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1112 trên 1.483
Nhiều người cao huyết áp e ngại vị cay ấm của trà riềng nếp sẽ kích thích làm tim đập nhanh. Thực tế, khoa học chưa ghi nhận riềng nếp làm tăng nhịp tim, nhưng dược liệu này có đặc tính kích thích tâm thần kinh và hạ đường huyết, đòi hỏi người bệnh phải dùng đúng thời điểm và liều lượng.
Nước lá sa kê chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào trước gốc tự do và độc chất trong nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, do chưa có liều lượng chuẩn trên người, bạn chỉ nên dùng lượng nhỏ dạng nước loãng từ 7-10 ngày rồi nghỉ 1-2 tuần, tuyệt đối không uống kéo dài thay nước lọc để tránh gây áp lực lên gan thận.
Uống nước lá sa kê thay nước lọc hằng ngày là sai lầm nguy hại, gây áp lực chuyển hóa nặng nề lên gan và thận. Dù chứa hoạt chất hạ áp và chống oxy hóa trên động vật, việc lạm dụng kéo dài dịch chiết sa kê chưa được kiểm chứng an toàn ở người và có thể làm tăng men gan.
Cắt giảm hoàn toàn tinh bột khiến não bộ bị tước đoạt glucose – nguồn nhiên liệu chuyển hóa chính yếu, đồng thời làm cạn kiệt dự trữ glycogen và gián đoạn tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh serotonin. Hậu quả là cơ thể mệt mỏi, phản xạ chậm và trí nhớ bị suy giảm tạm thời.
Nhiều người mắc viêm da cơ địa thường tự ý kiêng trứng vì sợ bệnh bùng phát. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy việc loại bỏ trứng chỉ có tác dụng ở người được chẩn đoán dị ứng với thực phẩm này, trong khi tự ý ăn kiêng kéo dài dễ gây thiếu chất.
Nhai kỹ từ 30 đến 40 lần mỗi miếng ăn giúp giảm cảm giác đói, tăng tiêu hao năng lượng sau ăn và thúc đẩy tiết insulin cùng các hormone gây no đường ruột. Tuy nhiên, đây là thói quen hỗ trợ kiểm soát lượng thức ăn nạp vào chứ không phải biện pháp độc lập giúp giảm cân nếu thiếu chế độ dinh dưỡng hợp lý.
Nhiều người lo ngại thói quen ăn cơm chan canh sẽ làm loãng dịch vị, giảm tác dụng của men tiêu hóa và cản trở hấp thu tinh bột. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học khẳng định dạ dày phân tách chất lỏng và chất đặc rất nhịp nhàng, việc dùng thêm nước trong bữa ăn không làm chậm quá trình tiêu hóa thức ăn đặc.
Củ riềng và củ gừng đều là những gia vị có tính ấm, thường được dân gian dùng để làm dịu dạ dày. Các nghiên cứu bước đầu cho thấy riềng chứa nhiều hoạt chất có khả năng chống nôn, nhưng để phòng ngừa say tàu xe hiệu quả và an toàn trên người, thảo dược này vẫn cần thêm nhiều bằng chứng lâm sàng.
Đắp củ riềng tươi hoặc khô lên da để trị nấm, lang ben tiềm ẩn nguy cơ gây viêm da tiếp xúc dị ứng tại chỗ và phát ban lan rộng toàn thân. Các nghiên cứu y khoa khuyến cáo người bệnh không tự ý bôi thảo dược sống lên vùng da tổn thương mà nên dùng thuốc kháng nấm theo chỉ định của bác sĩ.
Ăn cơm nguội liên tục hoàn toàn có thể gây chướng bụng, xì hơi và khó tiêu nếu nạp quá nhiều. Hiện tượng này xuất phát từ việc vi khuẩn đại tràng lên men cấp tập lượng tinh bột kháng chưa tiêu hóa, sinh ra nhiều khí và gây căng tức thành ruột, đặc biệt ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Ăn rau sống hoàn toàn không dầu mỡ khiến cơ thể bỏ lỡ phần lớn vitamin và chất chống oxy hóa quý giá. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy thêm trứng nguyên quả nấu chín vào đĩa rau giúp tăng hấp thu carotenoid gấp 3 đến 8 lần nhờ chất béo trong lòng đỏ.
Nước nấu từ lá sa kê chứa các hoạt chất sinh học có khả năng hỗ trợ giãn mạch và làm chậm nhịp tim trong các nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng trên người còn hạn chế, loại nước này không thể thay thế thuốc chữa tăng huyết áp và cần dùng thận trọng.
Nước lá sa kê có khả năng hạ đường huyết và hạ huyết áp trên mô hình thực nghiệm, nhưng nếu lạm dụng hoặc tự ý kết hợp với thuốc điều trị, người bệnh đái tháo đường rất dễ đối mặt với nguy cơ tụt đường huyết quá mức và hạ huyết áp đột ngột.
Rhodiola rosea được chứng minh giúp giảm rõ rệt căng thẳng, lo âu và cải thiện tâm trạng ở người làm việc áp lực cao. Tuy nhiên, khả năng tăng cường trực tiếp trí nhớ và sự tập trung của thảo dược này mới chỉ thể hiện mạnh trên động vật, chưa tạo khác biệt rõ rệt ở người khỏe mạnh.
Cắt bỏ tinh bột hoàn toàn khiến kho dự trữ glycogen cơ bắp cạn kiệt, làm giảm 6-7% công suất kỵ khí và giảm 15% khả năng vận động ngắt quãng. Cơ bắp buộc phải lệ thuộc vào chuyển hóa chất béo chậm chạp, dẫn đến suy giảm sức mạnh tối đa trong các bài nâng tạ cường độ cao.
Trứng gà giàu Omega-3 thực sự có sự khác biệt về cấu trúc acid béo, mang lại khả năng hấp thu tốt và hỗ trợ cải thiện mỡ máu, huyết áp so với trứng thường. Tuy nhiên, hàm lượng cholesterol trong trứng vẫn giữ nguyên, đòi hỏi người dùng cần sử dụng hợp lý và không thể thay thế hoàn toàn cá béo.
Cả riềng và gừng đều chứa hoạt chất kháng khuẩn đường ruột nhưng có thế mạnh riêng. Nghiên cứu cho thấy củ riềng có phổ kháng khuẩn rộng hơn, trong khi củ gừng ức chế đặc hiệu vi khuẩn E. coli gây tiêu chảy, đồng thời vượt trội về khả năng chống oxy hóa và bảo vệ niêm mạc dạ dày.
Đun nấu ở nhiệt độ cao có thể làm hao hụt một phần hàm lượng polyphenol tự nhiên trong thực vật, vì vậy ăn riềng tươi giúp bảo toàn lượng chất chống oxy hóa gốc tốt hơn. Tuy nhiên, khi nấu chín, nhiều hợp chất vẫn giữ được hoạt tính và giúp bảo vệ chất béo trong món ăn khỏi bị oxy hóa.
Người đang uống thuốc tim mạch không nên tự ý dùng kèm nước lá sa kê. Chiết xuất lá sa kê chứa hoạt chất làm giảm nhịp tim và sức co bóp cơ tim tương tự thuốc chẹn beta, dễ gây tương tác bất lợi hoặc làm sai lệch nồng độ thuốc điều trị trong máu.
Đun nước củ riềng nếp súc miệng trị đau răng, hôi miệng là mẹo dân gian phổ biến. Dù nghiên cứu xác nhận riềng nếp chứa hoạt chất kháng khuẩn mạnh trong ống nghiệm, hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh nước riềng tự đun trị khỏi viêm nướu ở người.
