Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1195 trên 1.483
Phụ nữ mang thai bị ho khan kéo dài có thể sử dụng các thuốc giảm ho như dextromethorphan hoặc codeine theo chỉ định y khoa vì các hoạt chất này đã được chứng minh an toàn cho thai kỳ. Tuy nhiên, mẹ bầu cần tránh hoàn toàn siro ho chứa cồn và không tự ý dùng các loại thuốc cảm ho phối hợp nhiều thành phần.
Các bằng chứng khoa học khẳng định sữa bò không làm tăng tiết chất nhầy đường hô hấp hay khiến triệu chứng ho trầm trọng hơn. Cảm giác vướng đờm sau khi uống sữa chỉ là phản ứng cảm quan tạm thời ở họng. Người bị ho khan kéo dài hoàn toàn có thể uống sữa bình thường nếu không dị ứng.
Cây kế sữa (silymarin) không thể đảo ngược tình trạng xơ gan giai đoạn muộn. Dù có đặc tính chống oxy hóa và bảo vệ tế bào gan nhất định, các bằng chứng khoa học khẳng định thảo dược này không có khả năng làm tan các dải mô sẹo xơ hóa đã định hình cũng như không cải thiện tỷ lệ sống sót ở người bệnh xơ gan nặng.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy mật ong có hiệu quả giảm ho khan và cải thiện giấc ngủ tương đương, thậm chí nhỉnh hơn một số loại siro ho thông thường ở trẻ trên 1 tuổi. Dù vậy, mật ong không thể thay thế thuốc đặc trị và cần dùng đúng cách để đảm bảo an toàn.
Bạch hoa xà thiệt thảo được nhiều người truyền tai nhau về công dụng hạ men gan cấp tốc. Dù các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất từ thảo dược này giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương oxy hóa và giảm men gan trên động vật, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định hiệu quả điều trị này trên người.
Tập thể dục cường độ cao thường khiến bạn phải thở dồn dập bằng miệng, đưa luồng không khí khô và lạnh thẳng vào phổi. Hiện tượng này làm mất nước bề mặt niêm mạc, tổn thương biểu mô hô hấp và kích hoạt phản xạ co thắt phế quản, dẫn đến những cơn ho khan dồn dập và cảm giác tức ngực sau khi vận động.
Bụi mịn PM2.5 có kích thước siêu nhỏ dễ dàng xâm nhập sâu vào phế nang, kích hoạt thụ thể thần kinh TRPV1 và gây phản ứng viêm mô qua phức hợp thể viêm NLRP3 cùng các cytokine [2, 4]. Quá trình này khiến đường thở tăng tính phản ứng và co thắt, trực tiếp châm ngòi cho các cơn ho khan dai dẳng [2, 4].
Trà túi lọc cây kế sữa không thể mang lại hiệu quả bảo vệ gan như viên nang chiết xuất. Hoạt chất chính silymarin có độ tan trong nước cực kém (dưới 50 microgram/mL) và sinh khả dụng thấp, khiến lượng dược chất ngấm vào nước trà không đạt ngưỡng điều trị sinh học so với dạng viên chuẩn hóa.
Chiết xuất silymarin từ cây kế sữa (Milk Thistle) cho thấy tiềm năng hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin, giảm chỉ số đề kháng insulin HOMA-IR và hạ HbA1c ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 thông qua cơ chế chống oxy hóa và kích hoạt con đường SIRT1 tại gan. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Cả xà phòng thường và dung dịch sát khuẩn cồn đều phá hủy hiệu quả lớp vỏ lipid của virus cúm, nhưng xà phòng kết hợp nước sạch vẫn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu nhờ khả năng rửa trôi tạp chất và mầm bệnh cứng đầu. Cồn y tế từ 60% trở lên là giải pháp thay thế linh hoạt khi không có bồn rửa.
Căng thẳng kéo dài có thể làm rối loạn điều hòa thần kinh trung ương, hạ thấp ngưỡng phản xạ ho và gây ho khan dai dẳng. Dù vậy, ho mạn tính cần được khám chuyên khoa hô hấp để loại trừ các bệnh lý tiềm ẩn trước khi kết luận do yếu tố tâm lý.
Nhiều người có thói quen ngậm liên tục kẹo chứa menthol khi bị ngứa họng, nhưng lạm dụng hoạt chất này không giúp trị dứt điểm mà có thể kích ứng niêm mạc và khiến cơn ho kéo dài hơn. Sử dụng đúng liều lượng và hiểu rõ cơ chế là chìa khóa để bảo vệ đường hô hấp.
Nhiều người chỉ cần ngửi thoáng mùi nước hoa, khói thuốc hay khí lạnh là cổ họng đã ngứa ngáy dữ dội và bật ra từng tràng ho không dứt. Đây không phải chứng bệnh dị ứng thông thường mà là dấu hiệu của hội chứng quá mẫn thụ thể ho, bắt nguồn từ tổn thương và rối loạn dẫn truyền thần kinh cảm giác vùng thanh quản.
Nhiều người có thói quen tự mua thuốc kháng histamine chống dị ứng để dứt cơn ho khan, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy thuốc dị ứng thế hệ mới hoàn toàn không ức chế phản xạ ho. Việc tự ý lạm dụng thuốc thế hệ cũ còn tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng đến thần kinh.
Nhờ chứa các hợp chất flavonoid có đặc tính chống co thắt cơ trơn và kháng viêm tự nhiên, một tách trà hoa cúc ấm có thể hỗ trợ làm dịu niêm mạc họng bị kích ứng, giúp giảm phản xạ ho khan khó chịu tại nhà một cách an toàn nếu sử dụng đúng cách.
Nghiên cứu khoa học xác nhận hoạt chất beta-glucan trong nấm linh chi có khả năng kích hoạt hệ miễn dịch bẩm sinh, thúc đẩy gia tăng số lượng tế bào bạch cầu lympho lưu hành và nâng cao khả năng chống oxy hóa bảo vệ tế bào trước các tổn thương.
Nhầm lẫn cây lỗ bình cảnh với vị thuốc bán biên liên là sai lầm nguy hiểm do hai loài cùng chi Lobelia này có thành phần hóa học khác biệt hoàn toàn. Cây cảnh không có dược tính trị bệnh chuẩn hóa và có thể chứa độc chất hoặc hóa chất nông nghiệp độc hại cho sức khỏe.
Hội chứng ho đường hô hấp trên do dịch mũi xoang chảy xuống họng là nguyên nhân hàng đầu gây ho khan mạn tính. Để dứt điểm, người bệnh cần điều trị căn nguyên mũi xoang bằng liệu pháp kết hợp kháng histamin và thuốc co mạch, đồng thời súc họng nước muối sinh lý để loại bỏ dịch kích ứng.
Phơi khô và hãm nước ở nhiệt độ thích hợp (khoảng 80 độ C) giúp kiểm soát, hạn chế phân hủy nhiệt và giữ lại hàm lượng flavonoid an thần ổn định hơn so với việc luộc rau tươi trong nước sôi 100 độ C kéo dài, vốn dễ làm phá vỡ cấu trúc và thất thoát hoạt chất vào nước luộc.
Ăn đồ cay nóng chứa capsaicin kích hoạt trực tiếp thụ thể cảm giác ho TRPV1 trên dây thần kinh đường thở. Ở người bị ho khan kéo dài, niêm mạc hô hấp vốn đang viêm và tăng mẫn cảm, khiến các món cay dễ dàng kích hoạt chuỗi cơn ho rũ rượi, tăng co thắt phế quản và làm bệnh dai dẳng hơn.
