Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 587 trên 1.483
Cà phấn tàu là vị thuốc dân gian quen thuộc nhưng việc tự ý dùng có thể gây nguy hiểm. Người mang thai, bệnh nhân suy thận, người huyết áp thấp và người đang uống thuốc tây cần tuyệt đối thận trọng để tránh ngộ độc và tương tác thuốc.
Cranberry được chứng minh có nguy cơ tối thiểu đối với thai nhi và hỗ trợ giảm tái phát viêm tiết niệu thai kỳ. Tuy nhiên, dạng nước ép rất dễ gây kích ứng dạ dày, thai phụ có thể cân nhắc dạng viên nang và không dùng thay thế thuốc khi đã nhiễm khuẩn.
Ăn nhiều cà rốt không thể chữa khỏi hay làm giảm độ cận thị như nhiều người lầm tưởng. Loại củ này chỉ cung cấp beta-carotene để cơ thể tổng hợp vitamin A, giúp duy trì cấu trúc giác mạc và hỗ trợ khả năng nhìn trong bóng tối, phòng ngừa chứng quáng gà.
Cà trời (*Solanum mammosum*) là cây có độc tính cao, thường trồng làm cảnh, tuyệt đối không dùng sắc uống thay cà gai leo. Việc nhầm lẫn giữa hai loài cây chi Cà này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng, người dân cần phân biệt rõ hình thái để đảm bảo an toàn.
Chiết xuất từ cà dại hoa trắng (*Solanum torvum*) cho thấy khả năng ức chế các chất trung gian gây viêm mạnh mẽ trong tế bào thực nghiệm. Tuy nhiên, hiệu quả này mới chỉ dừng ở mức in vitro và mô hình tiền lâm sàng, hoàn toàn chưa có đủ bằng chứng thử nghiệm trên người để thay thế các loại thuốc điều trị viêm thông thường.
Người hút thuốc lá không cần kiêng cà rốt trong bữa ăn tự nhiên vì lượng vi chất từ thực phẩm luôn ở mức an toàn. Ngược lại, người hút thuốc tuyệt đối nên tránh các loại viên uống beta-carotene liều cao do các bằng chứng khoa học khẳng định chúng làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư phổi.
Nước cà gai leo sắc khô hỗ trợ bảo vệ gan tốt, nhưng thói quen uống quá đặc thay nước lọc kéo dài có thể gây áp lực bài tiết cho thận. Người dùng cần kiểm soát liều lượng, uống ngắt quãng theo đợt và bổ sung đủ nước trắng để đảm bảo an toàn chuyển hóa.
Uống từ 2 đến 4 tách cà phê mỗi ngày có mối liên hệ mật thiết với việc giảm nguy cơ tử vong do tim mạch, đột quỵ và suy tim. Dữ liệu từ các nghiên cứu dịch tễ lớn cho thấy mức tiêu thụ vừa phải giúp bảo vệ tim mạch hiệu quả hơn so với việc kiêng hoàn toàn.
Cua đồng chứa lượng canxi dồi dào, phần lớn tồn tại dưới dạng canxi cacbonat ở lớp vỏ cứng thay vì canxi hữu cơ dễ tiêu. Sữa cung cấp canxi hòa tan đi kèm lactose giúp hấp thu tối ưu, trong khi canxi từ cua đồng phụ thuộc lớn vào việc ninh kỹ, giã lọc và dịch vị dạ dày.
Nhiều người có thói quen hái quả cà trái vàng tươi sắc uống mỗi ngày để giải độc, nhưng việc này tiềm ẩn rủi ro ngộ độc glycoalkaloid nghiêm trọng. Dữ liệu khoa học cho thấy các hợp chất glycoalkaloid trong quả chi Cà có độc tính màng tế bào cao và nguy cơ gây dị tật phôi thai khi dùng liều cao.
Ăn sốt cà chua nấu chín giàu lycopene giúp cung cấp chất chống oxy hóa, hỗ trợ làm giảm khoảng 40% phản ứng ban đỏ do tia UV sau 10 tuần tích lũy. Tuy nhiên, tác dụng này chỉ mang tính hỗ trợ nội sinh, tuyệt đối không thể thay thế kem chống nắng và các biện pháp che chắn vật lý.
Các nghiên cứu trong ống nghiệm cho thấy cà phấn tàu chứa lượng polyphenol dồi dào, có khả năng trung hòa gốc tự do và bảo vệ tế bào hiệu quả. Dù vậy, dữ liệu hiện tại mới dừng ở mức tiền lâm sàng và thảo dược này không thể thay thế các liệu pháp điều trị y khoa.
Nhiều người có thói quen dùng cà phấn tàu (Desmodium adscendens) sắc uống kéo dài để bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện nay cảnh báo việc lạm dụng nồng độ cao tiềm ẩn rủi ro giảm khả năng sống của tế bào gan, thận, tương tác thuốc nguy hiểm qua enzym chuyển hóa.
Ăn cà chua mỗi ngày cung cấp lycopene và chất chống oxy hóa hỗ trợ mạch máu, giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng cho thấy hiệu quả hạ áp chỉ ở mức nhẹ và không đồng nhất, tuyệt đối không thể thay thế thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
Người tiểu đường hoàn toàn ăn được cà rốt nhờ tải lượng đường huyết (GL) ở mức rất thấp, dù chỉ số GI nấu chín ở mức trung bình. Khi ăn lượng vừa phải và giữ nguyên bã xơ, cà rốt giải phóng đường từ từ, không làm đường máu tăng đột ngột.
Cà phê không qua màng lọc giấy như cà phê phin, espresso hay pít-tông chứa hàm lượng cafestol cao, chất béo có thể làm tăng LDL-cholesterol và men gan. Chuyển sang cà phê pha qua giấy lọc hoặc cold brew lọc kỹ giúp bạn thoải mái thưởng thức cà phê mà vẫn bảo vệ tim mạch.
Cà phê Robusta chứa hàm lượng caffeine cao hơn rõ rệt so với Arabica, dễ gây kích thích nhịp tim và bồn chồn ở người nhạy cảm. Tuy nhiên, Robusta lại sở hữu tổng lượng chất chống oxy hóa dồi dào, trong khi Arabica mang đến sự cân bằng êm dịu hơn cho hệ tim mạch.
Nước ép cà rốt giúp cơ thể hấp thu beta-carotene nhanh và nhiều hơn gấp 2 lần so với ăn củ tươi nhờ loại bỏ rào cản ma trận thực phẩm. Đổi lại, dạng nước ép làm hao hụt phần lớn chất xơ hòa tan và không tan, khiến đường sucrose tự do thẩm thấu vào máu với tốc độ nhanh hơn đáng kể.
Cà chua là thực phẩm giàu dưỡng chất nhưng chứa nhiều axit malic và axit citric tự nhiên. Người có cơ địa trào ngược dạ dày thực quản cần kiểm soát liều lượng và cách chế biến để tránh bùng phát các triệu chứng ợ nóng, ợ chua và kích ứng thực quản.
Nhiều lời đồn cho rằng chổi xuể có thể chữa đau dạ dày, ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori và phục hồi niêm mạc. Tuy nhiên, khoa học hiện đại chưa ghi nhận bất kỳ bằng chứng nào về hiệu quả của cây này; việc tự ý dùng thay thế phác đồ y khoa tiềm ẩn nguy cơ khiến vết loét trầm trọng hơn.
