Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 715 trên 1.483
Nhịn ăn khi ốm để "thải độc" là quan niệm sai lầm có thể dẫn đến teo cơ nhanh chóng và làm suy yếu hệ miễn dịch. Khi cơ thể đối mặt với nhiễm trùng, việc cắt giảm hoàn toàn dinh dưỡng buộc cơ thể phải tự phân giải các mô nạc dự trữ, làm giảm khả năng dung nạp bệnh và khiến thời gian hồi phục kéo dài.
Người bệnh sốt xuất huyết cần tập trung bù nước, điện giải liên tục và bổ sung đạm nạc dễ tiêu hóa từ cháo, súp để duy trì thể tích tuần hoàn. Tiểu cầu sụt giảm là diễn tiến tự nhiên do virus và sẽ tự phục hồi sau ngày thứ 7 mà không phụ thuộc vào việc ăn uống món bổ tức thì.
Nạp từ 20 đến 40 g đạm casein hấp thu chậm trước khi ngủ 30 phút giúp kích thích tổng hợp protein và phục hồi cơ bắp xuyên đêm, đặc biệt sau các buổi tập luyện buổi tối. Tuy nhiên, hiệu quả này không vượt trội nếu tập vào buổi sáng hoặc nếu tổng lượng đạm trong ngày đã được đáp ứng đầy đủ.
Nghiên cứu khoa học khẳng định biến động nội tiết tố chu kỳ kinh nguyệt không làm thay đổi tốc độ tổng hợp protein cơ bắp sau khi tập tạ. Dù mức tiêu hao năng lượng có thể tăng nhẹ ở pha hoàng thể, phụ nữ không cần xáo trộn thực đơn phức tạp mà chỉ cần duy trì đủ đạm, đủ năng lượng và điều chỉnh theo cảm nhận cơ thể.
Leucine là axit amin thiết yếu đóng vai trò chìa khóa kích hoạt con đường tín hiệu mTOR nhằm thúc đẩy quá trình tổng hợp protein cơ bắp. Nạp các thực phẩm giàu leucine tự nhiên như đạm whey, cá, ức gà và các chế phẩm từ sữa kết hợp tập kháng lực giúp tối ưu hóa tốc độ tăng cơ và bảo vệ khối nạc.
Caffeine uống trước buổi tập giúp tăng lực đẩy tạ, công suất bộc phát và sức bền cơ bắp nhờ cơ chế ức chế mệt mỏi ở hệ thần kinh. Mức liều tối ưu từ 3-6 mg/kg thể trọng phát huy hiệu quả tốt nhất khi nạp trước buổi tập 30-60 phút mà không cần dùng liều quá cao.
Sốt làm tăng tốc độ chuyển hóa và tiêu hao năng lượng, nhưng việc ép người bệnh ăn nhiều lại là sai lầm phổ biến. Khi cơ thể đang dồn sức chống lại nhiễm trùng, hệ tiêu hóa hoạt động kém; ép ăn quá mức dễ gây nôn trớ, khó tiêu và gia tăng thêm gánh nặng cho quá trình chuyển hóa.
Thuốc kích thích ăn uống có thể giúp trẻ tăng cân ngắn hạn nhưng tiềm ẩn tác dụng phụ an thần và nguy cơ lệ thuộc hành vi. Phụ huynh không nên tự ý dùng thuốc mà cần can thiệp dinh dưỡng khoa học và kiên nhẫn điều chỉnh thói quen ăn uống của trẻ.
Người suy giáp khi xây dựng thực đơn giảm cân không cần kiêng hoàn toàn rau họ cải mà nên nấu chín để giảm bớt hợp chất goitrogen gây cản trở tuyến giáp. Đồng thời, việc đảm bảo đủ lượng iod khuyến nghị 150 mcg mỗi ngày đóng vai trò then chốt giúp tuyến giáp hoạt động hiệu quả và hỗ trợ kiểm soát cân nặng tốt hơn.
Tập cardio khi đang cần tăng cân không hề sai lầm như nhiều người vẫn tưởng. Bằng chứng khoa học chứng minh việc kết hợp bài tập tim mạch ở mức độ hợp lý không cản trở quá trình tăng cơ, đồng thời còn cải thiện hoạt động của ty thể và nâng cao sức bền tuần hoàn cho người gầy.
Omega-3 trong cá hồi nhạy cảm với nhiệt độ cao và dễ bị oxy hóa, nhưng nướng ở nhiệt vừa phải vẫn giữ trọn lượng chất béo quý này. Kết hợp cá hồi với măng tây giàu chất chống oxy hóa giúp bữa ăn cân bằng dưỡng chất và hạn chế biến tính lipid.
Đạm thực vật từ đậu nành và đậu Hà Lan hoàn toàn có thể kích thích tổng hợp cơ bắp và phát triển sức mạnh tương đương whey protein động vật. Yếu tố quyết định không nằm ở nguồn gốc đạm mà phụ thuộc vào việc nạp đủ lượng protein cần thiết trong mỗi bữa ăn kết hợp tập luyện kháng lực.
Vừa giảm mỡ vừa tăng cơ cùng lúc là mục tiêu hoàn toàn khả thi, đặc biệt ở người mới tập luyện, người thừa cân hoặc người cao tuổi. Khoa học chứng minh quá trình tái cấu trúc cơ thể này đòi hỏi tập kháng lực đều đặn, nạp đủ lượng protein và kiểm soát thâm hụt năng lượng không vượt quá 500 kcal mỗi ngày.
Ăn 1-2 quả trứng nguyên quả mỗi ngày là mức hợp lý giúp người gầy tăng cân và phát triển cơ bắp an toàn. Lựa chọn này vừa cung cấp nguồn đạm chất lượng cao, vừa duy trì mỡ máu ở ngưỡng ổn định mà không gây hại cho sức khỏe tim mạch dài hạn.
Áp dụng chế độ ăn ép cân dưới 1.000 calo/ngày như Military Diet có thể khiến cân nặng sụt nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Việc cắt giảm năng lượng đột ngột dễ gây hạ đường huyết, kiệt sức, mất khối cơ nạc và làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim khó lường.
Sữa tươi chiếm ưu thế rõ rệt về mặt kinh tế với giá thành trên mỗi gram đạm rẻ hơn, trong khi sữa chua Hy Lạp vượt trội về mật độ protein casein đậm đặc và độ tiện lợi sau tập nặng. Tùy thuộc vào ngân sách, nhu cầu tiêu hóa và mục tiêu thể hình, người tập có thể kết hợp linh hoạt cả hai nguồn dưỡng chất này.
Ăn nhiều đạm kết hợp tập tạ không gây hại chức năng lọc thận ở người khỏe mạnh. Các nghiên cứu can thiệp từ 8 tuần đến 1 năm với mức nạp tới 3,3 g/kg/ngày cho thấy các chỉ số creatinin, ure máu và chức năng bài tiết vẫn duy trì bình thường.
Mất nước nhẹ khoảng 2% trọng lượng cơ thể có thể làm giảm kích thước sợi cơ tạm thời và suy giảm tới gần 16% lực phát động ở nhóm cơ vận động trực tiếp. Việc duy trì đủ nước giúp bảo toàn thể tích tế bào cơ, hạn chế mệt mỏi và duy trì sức mạnh bền bỉ trong suốt buổi tập.
Thiếu ngủ làm xáo trộn các hormone điều hòa năng lượng như ghrelin, leptin và kích hoạt trục HPA tăng tiết cortisol. Sự mất cân bằng này kết hợp với phản ứng viêm tiềm ẩn gây cản trở hấp thu dinh dưỡng, khiến người gầy khó phục hồi thể trạng dù ăn nhiều.
Bổ sung L-glutamine đường uống chủ yếu hỗ trợ phục hồi tế bào niêm mạc ruột và giúp giảm bớt cảm giác đau nhức cơ bắp sau các buổi vận động nặng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy hoạt chất này không trực tiếp thúc đẩy quá trình phì đại cơ hay làm tăng cơ bắp vượt trội ở người tập thể thao.
