Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 826 trên 1.483
Các nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng chính sách suất ăn học đường quy chuẩn, kiểm soát căng tin và giáo dục dinh dưỡng giúp giảm đáng kể lượng thực phẩm siêu chế biến trong khẩu phần của học sinh, nhất là ở nhóm trẻ gia đình thu nhập thấp.
Người mắc đái tháo đường type 2 không nên nạp cholesterol tự do như người bình thường, mà cần kiểm soát thận trọng dưới ngưỡng 300 mg/ngày. Dù hướng dẫn chung đã nới lỏng, nhiều nghiên cứu xác nhận tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu cholesterol làm tăng vọt nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở bệnh nhân tiểu đường.
Thanh protein là lựa chọn tiện lợi cho người tập gym, nhưng nhiều sản phẩm thương mại chứa nhiều chất độn, chất béo bão hòa và siro fructose cao. Nếu lạm dụng mà không kiểm tra kỹ thành phần, người dùng dễ đối mặt với nguy cơ rối loạn chuyển hóa và tim mạch thay vì đạt hiệu quả tăng cơ mong muốn.
Collagen peptide giúp cải thiện độ chắc khỏe và giảm gãy móng tay sau 24 tuần, nhưng tác dụng kích thích mọc tóc mới chỉ được ghi nhận trong phòng thí nghiệm và trên động vật, hoàn toàn thiếu dữ liệu lâm sàng rõ ràng trên người.
Collagen dạng nước, bột hay viên nén đều có khả năng hấp thu tương đương nhau khi vào cơ thể. Yếu tố quyết định tốc độ và hiệu quả sinh khả dụng không nằm ở dạng bào chế vật lý mà phụ thuộc vào việc chuỗi collagen đã được thủy phân thành các peptide khối lượng phân tử thấp hay chưa.
Bim bim, bánh kẹo hay nước ngọt thường chứa nhiều phẩm màu, hương liệu và chất bảo quản nhằm tăng độ thơm ngon và kéo dài hạn dùng. Đọc hiểu danh mục phụ gia trên nhãn mác giúp nhận biết thực phẩm siêu chế biến, từ đó kiểm soát tần suất sử dụng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Trà sữa đóng chai thường chứa siro bắp cao fructose (HFCS) và chất béo chuyển hóa làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, xơ vữa mạch máu và rối loạn chuyển hóa. Ngược lại, trà sữa tự nấu bằng sữa tươi tiệt trùng giúp cung cấp dưỡng chất tự nhiên và kiểm soát an toàn lượng đường nạp vào cơ thể.
Collagen cá biển sở hữu kích thước phân tử nhỏ, sinh khả dụng cao và loại bỏ nguy cơ lây truyền bệnh não xốp, trong khi collagen bò lại vượt trội về độ bền cơ học và khả năng chịu nhiệt. Tùy thuộc vào nhu cầu dưỡng da hay phục hồi mô, mỗi loại sẽ phát huy ưu thế riêng.
Coenzyme Q10 thường được người dùng thuốc statin tìm mua để giảm tình trạng đau mỏi cơ bắp. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay vẫn đưa ra nhiều kết quả trái chiều, cho thấy hoạt chất này có thể hỗ trợ cải thiện triệu chứng ở một số người nhưng chưa đủ cơ sở để khuyến nghị dùng đại trà.
Thực phẩm siêu chế biến chứa hàm lượng lớn natri cùng photphat vô cơ có tỷ lệ hấp thu lên tới 100%. Lượng phụ gia này làm tăng nồng độ photphat huyết thanh, kích thích vôi hóa mạch máu và làm tăng áp lực lọc cầu thận, đặc biệt nguy hiểm với người suy giảm chức năng thận.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy thói quen ăn mì ăn liền từ 2 lần mỗi tuần làm tăng đáng kể nguy cơ béo bụng, tăng huyết áp và hội chứng chuyển hóa, đặc biệt ở phụ nữ. Lượng natri cao cùng chất béo bão hòa từ quy trình chiên ngập dầu là nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro tim mạch.
Nhiều nghiên cứu quy mô lớn xác nhận việc tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng nguy cơ mắc các triệu chứng trầm cảm và suy giảm sức khỏe tinh thần. Cắt giảm đồ ăn nhanh, nước ngọt và tăng cường thực phẩm tươi sống là biện pháp tự nhiên giúp bảo vệ tâm trạng và duy trì giấc ngủ chất lượng.
Uống collagen trước phẫu thuật không giúp vết mổ liền nhanh thần tốc như quảng cáo. Ngược lại, người bệnh cần đặc biệt thận trọng và ngưng dùng trước ngày mổ vì nhiều sản phẩm bổ sung collagen thường chứa chất chống đông, làm tăng nguy cơ xuất huyết nguy hiểm.
Chất chống oxy hóa nội sinh là enzyme do tế bào tự sinh ra để điều hòa vi mô chính xác, trong khi chất ngoại sinh là hợp chất như polyphenol hay vitamin được nạp qua thực phẩm để hỗ trợ dọn dẹp gốc tự do diện rộng.
Tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến như xúc xích, nước ngọt và đồ đóng hộp làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch, xơ vữa động mạch vành và tử vong sớm. Bằng chứng từ nhiều nghiên cứu dịch tễ quy mô lớn cho thấy cắt giảm nhóm thực phẩm này là bước đi quan trọng để bảo vệ trái tim.
Tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng từ 12% đến 31% nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 do đậm độ năng lượng cao, thiếu chất xơ và chứa nhiều phụ gia công nghiệp. Việc kiểm soát nhóm thực phẩm này dưới 10% khẩu phần là chìa khóa để bảo vệ hệ chuyển hóa.
Người có tiền sử sỏi canxi oxalate cần thận trọng khi uống collagen. Axit amin hydroxyproline dồi dào trong collagen khi chuyển hóa tại gan có thể biến đổi thành oxalate bài tiết qua thận, làm tăng nồng độ oxalate nước tiểu và thúc đẩy nguy cơ kết tinh sỏi thận.
Các tổ chức nhi khoa quốc tế khuyến cáo kiên quyết không dùng đường bổ sung và đường ăn kiêng cho trẻ dưới 2 tuổi. Việc tiếp xúc sớm với chất tạo ngọt làm biến đổi sở thích vị giác tự nhiên, gia tăng nguy cơ béo phì lâu dài và thiếu các bằng chứng an toàn về sự phát triển của trẻ.
Nước ép cần tây là thức uống lành mạnh giàu flavonoid apigenin giúp chống oxy hóa và hỗ trợ tim mạch, nhưng không phải "thần dược" vượt trội hoàn toàn so với các loại rau khác. Độc giả cần hiểu đúng về nồng độ hoạt chất thực tế, tránh phụ thuộc vào trào lưu giải độc và sử dụng khoa học trong chế độ ăn hàng ngày.
Uống vitamin C và E liều cao ngay sau buổi tập tạ có thể làm cùn quá trình thích nghi phát triển cơ bắp. Các gốc tự do sinh ra trong lúc tập là tín hiệu quan trọng kích hoạt đồng hóa sợi cơ; dập tắt chúng bằng viên uống bổ sung sẽ cản trở mục tiêu tăng khối lượng cơ.
