Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 865 trên 1.483
Cơ thể người tiêu hóa và hấp thu gần như trọn vẹn 50g protein trong một bữa ăn qua đường ruột mà không đào thải lãng phí. Dù vậy, tốc độ kích thích tổng hợp cơ bắp có ngưỡng bão hòa nhất định, phần protein dư thừa sẽ được dùng cho mô tạng hoặc chuyển hóa thành năng lượng.
Chế độ ăn ít đạm (LPD) là can thiệp y khoa bắt buộc dành riêng cho bệnh nhân suy thận mạn nhằm giảm ứ đọng độc tố ure máu, hoàn toàn không phải phương pháp thanh lọc cơ thể cho người bình thường. Tự ý kiêng khem đạm có thể gây suy dinh dưỡng thể phù, teo cơ bắp và suy giảm miễn dịch nghiêm trọng.
Bổ sung bột protein khi giảm cân giúp bảo toàn khối cơ nạc và tăng cảm giác no hiệu quả nhờ hàm lượng leucine dồi dào. Tuy nhiên, nếu không tính toán lượng calo của bột đạm vào tổng năng lượng dung nạp hàng ngày, việc uống bổ sung sẽ dẫn tới thừa calo và làm đình trệ quá trình giảm mỡ.
Ăn nhiều chất xơ thường khiến người mắc hội chứng ruột kích thích đau bụng nặng hơn do vi khuẩn đại tràng lên men nhanh các carbohydrate chuỗi ngắn (FODMAP), sinh khí ồ ạt gây trướng ruột. Thay vì dùng xơ không hòa tan, việc chọn chất xơ hòa tan sinh ít khí như psyllium giúp cải thiện tiêu hóa an toàn.
Người không tập thể thao thường không cần uống sữa bổ sung protein hằng ngày nếu bữa ăn đã đủ chất. Việc tùy tiện bổ sung đạm dạng sữa khi ít vận động có thể gây dư thừa calo, tích tụ mỡ thừa mà không đem lại lợi ích tăng cơ hay cải thiện tim mạch.
Beta-glucan từ yến mạch hạ đường huyết nhờ khả năng hút nước tạo gel nhớt đặc trong đường tiêu hóa. Khối gel này làm chậm rỗng dạ dày, hạn chế enzyme amylase phân giải tinh bột và trì hoãn hấp thu glucose qua thành ruột, giúp ngăn đường huyết tăng vọt sau bữa ăn.
Nghiên cứu khoa học khẳng định đạm thực vật hoàn toàn có thể giúp tăng khối lượng cơ và sức mạnh tương đương đạm động vật khi được nạp đủ lượng và phối hợp hợp lý. Việc hiểu rõ hàm lượng leucine và cách bù trừ axit amin giữa các loại hạt sẽ giúp người tập luyện tối ưu hóa hiệu quả thể hình.
Người sau phẫu thuật có vết thương hở cần lượng đạm cao, có thể đạt mức trung bình 1,85 g/kg/ngày để vết mổ mau lành và tái tạo mô liên kết. Việc bổ sung đạm đúng thời điểm giúp phục hồi hoạt động nguyên bào sợi, củng cố miễn dịch chu phẫu và giảm nguy cơ bục vết rạch.
Nước kiềm ion hóa được quảng bá rầm rộ với công dụng cân bằng pH máu và chữa bệnh đường ruột. Tuy nhiên, bằng chứng y khoa khẳng định nước kiềm không làm thay đổi pH máu ở người khỏe mạnh, không khác biệt với nước khoáng về hệ vi sinh hay thể lực, và hoàn toàn không có căn cứ chữa bệnh tiêu hóa hay ung thư.
Nạp nhiều chất xơ ngay trước giờ thi đấu là sai lầm dễ khiến vận động viên bị đầy hơi, co thắt bụng và tiêu chảy cấp. Giới chuyên môn khuyến cáo nên tạm thời cắt giảm chất xơ và carbohydrate lên men từ 1-6 ngày trước cuộc thi để ruột rỗng nhanh, tối ưu hóa năng lượng và hạn chế tối đa rủi ro đường tiêu hóa.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng chất xơ hòa tan thực sự có thể làm giảm diện tích mỡ nội tạng vùng bụng, nhưng hiệu quả đòi hỏi liều lượng can thiệp đủ cao (khoảng 15 g/ngày) và phụ thuộc vào nguồn thực phẩm cũng như giới tính người dùng.
Người bệnh trĩ nên ưu tiên chất xơ nhầy từ hạt é, hạt chia hoặc mồng tơi để làm mềm và tạo độ trơn cho phân, hạn chế ma sát lên búi trĩ. Cám lúa mì giàu xơ thô giúp kích thích nhu động ruột nhưng chỉ nên bổ sung lượng nhỏ kèm nhiều nước.
Ăn chay trường hoàn toàn có thể thiếu chất xơ nếu bữa ăn lạm dụng tinh bột tinh chế, thực phẩm siêu chế biến và đường thay vì rau củ nguyên phần. Lựa chọn nguồn thực vật tự nhiên, ngũ cốc thô và các loại hạt là chìa khóa duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Bổ sung inulin mỗi ngày giúp nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi và thúc đẩy sản sinh axit béo chuỗi ngắn, tạo tín hiệu tích cực lên trục ruột - não. Dù vậy, các bằng chứng về khả năng cải thiện tâm trạng hiện mới dừng lại ở mức sơ bộ trên động vật, đòi hỏi người dùng cần thận trọng khi áp dụng.
Gói bổ sung chất xơ hòa tan an toàn và hỗ trợ giảm táo bón chức năng ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, sản phẩm này không thể thay thế hoàn toàn rau củ tươi, hiệu quả đơn độc còn nhiều tranh cãi và phụ huynh cần kết hợp uống đủ nước cùng rèn luyện thói quen đi tiêu cho trẻ.
Cả casein và whey khi bổ sung trước khi ngủ đều kích thích tổng hợp protein cơ bắp tương đương nhau. Tuy nhiên, casein có lợi thế tiêu hóa chậm, giải phóng axit amin kéo dài suốt đêm, giúp ngăn chặn phân giải cơ bắp hiệu quả hơn trong giai đoạn nhịn ăn khi ngủ.
Thực dưỡng cổ điển kiêng nước ép rau củ sống vì cho rằng chúng mang tính "cực âm", làm suy yếu tiêu hóa và mất đi tính toàn phần của thực phẩm. Dưới góc độ khoa học, nước ép làm mất chất xơ không hòa tan quý giá nhưng lại giúp hấp thu vitamin và chất chống oxy hóa nhanh hơn.
Các món thực dưỡng ngoài quán thường có mật độ năng lượng thấp và lượng chất béo bị cắt giảm sâu, dễ khiến người lao động nhanh chóng đuối sức. Để không bị hụt calo, người ăn cần chủ động tăng mật độ năng lượng bữa ăn bằng chất béo lành mạnh, bổ sung đạm và chia nhỏ khẩu phần trong ngày.
Chế độ thực dưỡng chỉ ăn cải xoăn chắc chắn gây thiếu hụt vitamin B12 vì thực vật không chứa vi chất này ở dạng hoạt tính sinh học. Tình trạng thiếu B12 kéo dài có thể gây tổn thương hệ thần kinh không thể hồi phục nếu người ăn thuần chay không chủ động dùng viên uống bổ sung hoặc thực phẩm tăng cường.
Nhiều bằng chứng dịch tễ quy mô lớn ghi nhận chế độ ăn giàu chất xơ giúp giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng và u tuyến tiền ung thư. Quá trình lên men chất xơ tạo ra các axit béo chuỗi ngắn, hỗ trợ bảo vệ niêm mạc ruột. Dù vậy, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào vị trí tổn thương và yếu tố lối sống đi kèm.
