Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 868 trên 1.483
Sắc tố đỏ betalain trong củ dền thể hiện hoạt tính chống oxy hóa mạnh và ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh tác dụng ngừa ung thư, người dân không nên lạm dụng.
Nước luộc rau củ ngọt từ bí đỏ, hành tây được nhiều người truyền tai như mẹo cắt cơn thèm đường hiệu quả. Khoa học cho thấy thức uống này giúp xoa dịu vị giác tạm thời và giảm tiêu thụ đường tinh chế, nhưng không thể thay thế bữa phụ giàu chất xơ và protein để tạo cảm giác no bền vững.
Ăn tối thực dưỡng muộn với nhiều ngũ cốc nguyên hạt và chất xơ thô dễ gây áp lực co bóp dạ dày, trào ngược và đầy hơi. Tiêu thụ tinh bột kháng và chất béo sát giờ ngủ làm tăng gánh nặng tiêu hóa, gây xáo trộn đường huyết và gián đoạn giấc ngủ sinh học tự nhiên của cơ thể.
Uống nhiều nước không làm suy yếu năng lượng thận như quan niệm dân gian, bởi thận có cơ chế điều hòa bài tiết rất linh hoạt qua trục vasopressin. Tuy nhiên, việc uống dồn dập lượng nước quá mức có thể gây quá tải bài tiết, làm rối loạn thẩm thấu và dẫn đến hạ natri máu nguy hiểm.
Quan niệm bữa ăn thực dưỡng giúp "kiềm hóa dòng máu" là sai lệch sinh lý học. Nghiên cứu cho thấy thức ăn kiềm chỉ làm tăng nhẹ pH nước tiểu mà không thể làm thay đổi pH máu, vốn luôn được phổi và thận giữ ổn định quanh mức 7,4.
Người sỏi thận canxi oxalate có thể dùng nước trà thực dưỡng pha loãng nhằm hỗ trợ bù dịch và tiếp nhận các chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, người bệnh không nên uống quá đậm đặc, cần duy trì lượng nước dồi dào hàng ngày và tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có bệnh lý đường ruột đi kèm.
Trà lá tre thường được quảng bá là nguồn silica tự nhiên giúp xương chắc khỏe. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy trà thảo mộc không có tác động nhân quả làm tăng mật độ xương; việc duy trì xương khớp đòi hỏi dinh dưỡng cân bằng và theo dõi y khoa thay vì phụ thuộc thảo dược.
Nhiều quán thực dưỡng quảng cáo củ cải nạo hay trà bồ công anh giúp "thanh lọc gan", nhưng y học chưa tìm thấy bằng chứng nào cho thấy các món ăn này giúp thải độc vượt trội hơn hoạt động sinh lý tự nhiên của gan và thận.
Cơm thực dưỡng ngoài tiệm vắng bóng sữa, hải sản và giàu axit phytic từ gạo lứt, đậu hạt, làm giảm lượng canxi hấp thu. Hiểu rõ cơ chế phytate gây cản trở vi chất giúp người ăn ngoài chủ động lên men, ngâm hạt và bổ sung canxi hợp lý để phòng ngừa loãng xương.
Nhiều người lựa chọn ăn thực dưỡng chế biến sẵn ngoài tiệm nhằm thanh lọc cơ thể nhưng lại đối mặt với nguy cơ thiếu máu nghiêm trọng. Nguyên nhân cốt lõi là các suất ăn này thường thiếu hụt nguồn sắt heme từ thịt và vắng bóng vitamin C tươi, khiến khả năng hấp thu vi chất suy giảm rõ rệt.
Củ dền giàu dinh dưỡng nhưng lạm dụng có thể gây dư thừa nitrate và oxalate. Ngưỡng tiêu thụ an toàn khuyến nghị cho người trưởng thành là 100-150g củ tươi hoặc 250ml nước ép mỗi ngày nhằm hỗ trợ huyết áp, khoang miệng mà không gây hại thận hay rối loạn chuyển hóa.
Người có tiền sử sỏi thận vẫn có thể ăn củ dền an toàn bằng cách luộc kỹ rồi đổ bỏ nước luộc để loại bớt oxalate hòa tan, đồng thời duy trì thói quen uống nhiều nước nhằm làm loãng nước tiểu và hạn chế nguy cơ tinh thể kết tụ tái phát.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy axit rosmarinic trong lá tía tô có khả năng ức chế giải phóng các chất gây viêm, hỗ trợ làm giảm rõ rệt triệu chứng ngứa mũi, chảy nước mắt do viêm mũi dị ứng theo mùa. Tuy nhiên, hàm lượng hoạt chất trong trà tự pha thường biến động lớn, chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ không thay thế thuốc điều trị.
Các hợp chất sinh học và vi chất tự nhiên trong thực vật giúp tăng tiết hormone GLP-1 đường ruột, giảm căng thẳng oxy hóa và cải thiện độ nhạy insulin. Nhờ đó, việc duy trì chế độ dinh dưỡng giàu thực vật xanh hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau bữa ăn hiệu quả.
Trà củ sen giàu hợp chất chống oxy hóa và polysaccharide có hoạt tính kháng viêm tế bào, nhưng chưa bằng chứng khoa học chứng minh khả năng tiêu đờm đường hô hấp. Thức uống này chỉ làm dịu cảm giác rát họng cơ học nhờ nhiệt ấm, không thay thế thuốc điều trị ho có đờm.
Ăn rau xanh thay bữa tối giúp giảm cân nhanh nhưng chủ yếu gây mất nước và suy giảm khối nạc cơ thể do thiếu hụt protein trầm trọng. Cắt calo đột ngột kích hoạt quá trình tự phân hủy cơ bắp và làm chậm trao đổi chất, khiến việc duy trì vóc dáng trở nên khó khăn.
Nhiều phụ huynh tin dùng các loại nước thực dưỡng hạn chế để thanh lọc cho con mà không lường trước nguy hiểm. Trẻ nhỏ có thể đối mặt với nguy cơ mất nước cấp tính, rối loạn điện giải nghiêm trọng và suy dinh dưỡng thể teo mòn nếu bị áp dụng chế độ dung nạp thiếu khoa học này.
Nhiều người áp dụng thực dưỡng kiêng hoàn toàn sữa bò và thay bằng sữa gạo lứt, nhưng nghiên cứu cho thấy thức uống từ gạo có chất lượng đạm thấp hơn một nửa và thiếu hụt canxi nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ suy dinh dưỡng protein và suy giảm sức khỏe xương nếu không bù đắp đúng cách.
Mơ muối umeboshi giúp kích thích tiết nước bọt và dịch vị hỗ trợ tiêu hóa, đồng thời cung cấp chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, hàm lượng muối bảo quản cực cao trong món ăn này làm tăng nguy cơ giữ nước, tăng huyết áp và tổn thương niêm mạc dạ dày nếu sử dụng thường xuyên.
Bữa ăn thực dưỡng ngoài hàng không mặc nhiên an toàn hơn đồ chay thông thường. Dù giàu chất xơ và kháng viêm tốt, thực dưỡng tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt vitamin D, B12 và canxi cao hơn các dạng ăn chay cân bằng khác nếu lạm dụng hoặc chế biến thiếu khoa học.
