Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 886 trên 1.483
Muối hầm thực dưỡng không an toàn hơn muối tinh luyện cho tim mạch vì nhiệt độ nung thủ công không làm giảm hàm lượng natri. Bản chất gây tăng huyết áp nằm ở lượng natri dư thừa, do đó việc thay đổi loại muối không giúp bảo vệ mạch máu nếu không thực hiện cắt giảm tổng lượng nêm nếm hằng ngày.
Nhiều người tin muối biển thô chứa khoáng vi lượng giúp bảo vệ thận, nhưng thực tế lượng magiê và canxi trong đó quá nhỏ, không thể bù trừ gánh nặng của natri lên huyết áp và tim mạch.
Chế độ ăn chay thực dưỡng không thể cung cấp đủ vitamin B12 nếu chỉ dựa vào tương miso hay rong biển. Các bằng chứng y học khẳng định người ăn thuần thực vật đối mặt với nguy cơ thiếu hụt B12 sinh hóa rất cao, có thể gây tổn thương thần kinh, thiếu máu và làm tăng biến cố tim mạch.
Umeboshi có thể kích thích tiết nước bọt hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, nhưng lượng natri rất cao bên trong tiềm ẩn nguy cơ tăng huyết áp nghiêm trọng. Các bằng chứng y học hiện tại không ghi nhận tác dụng hạ áp bền vững từ hoạt chất của quả mơ, do đó không nên duy trì thói quen ăn món này hằng ngày.
Ăn thực dưỡng giàu đậu nành giúp giảm cơn bốc hỏa sau mãn kinh, nhưng chế độ ăn quá nhiều chất xơ, thiếu protein động vật, sữa và vitamin D làm tăng tốc độ mất khoáng xương, gây nguy cơ loãng xương và gãy xương cột sống khó phục hồi.
Ăn thực dưỡng hoặc kiêng khem quá khắt khe có thể khởi phát hội chứng ám ảnh ăn sạch (Orthorexia), làm tăng nguy cơ lo âu và trầm cảm. Tình trạng này bắt nguồn từ áp lực tâm lý cầu toàn cùng việc thiếu hụt axit amin thiết yếu tryptophan - tiền chất tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh serotonin điều hòa tâm trạng.
Bột sắn dây kết hợp tương tamari chỉ giúp bổ sung nước, năng lượng dễ tiêu và muối khoáng tạm thời, không thể thay thế thuốc hạ sốt chuyên dụng. Lạm dụng sắn dây liều cao còn tiềm ẩn nguy cơ viêm thận kẽ cấp tính và rối loạn chuyển hóa nguy hại.
Ăn thực dưỡng không đúng cách dễ khiến người cao tuổi sụt cân, teo cơ và suy giảm vận động do thiếu năng lượng và axit amin thiết yếu. Để bảo vệ khối cơ, khẩu phần hàng ngày cần đạt đủ 1,0 - 1,2 g protein/kg thể trọng, chia đều 20 - 40 g đạm chất lượng cao giàu leucine trong mỗi bữa ăn.
Chế độ ăn thực dưỡng hay thuần thực vật không đảm bảo loại bỏ hoàn toàn nguy cơ sỏi thận. Nếu lạm dụng các loại hạt như hạnh nhân, đậu nành hoặc rau củ chứa nhiều oxalat trong khi thiếu canxi và nước, lượng oxalat dư thừa đào thải qua thận sẽ kết hợp với canxi, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat.
Hiện tượng sụt cân nhanh ở người già khi ăn thực dưỡng không phải là tín hiệu "thanh lọc cơ thể" mà là lời cảnh báo nghiêm trọng về tình trạng teo cơ bắp, mất mật độ khoáng của xương và tăng nguy cơ suy kiệt thể chất dẫn đến té ngã, tàn tật.
Phụ nữ mang thai không nên ăn thực dưỡng nghiêm ngặt. Việc loại bỏ hoàn toàn đạm động vật gây thiếu hụt năng lượng và protein, làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân, chậm phát triển thể chất và đối mặt với rủi ro mắc bệnh chuyển hóa khi trưởng thành.
Tình trạng táo bón khi mới ăn gạo lứt bắt nguồn từ lượng cám thô giàu chất xơ không hòa tan hút nước mạnh, làm vón cục khối phân nếu thiếu nước và thiếu chất xơ hòa tan. Chế biến gạo quá khô, xay quá nhuyễn hoặc ăn thiếu canh rau là những nguyên nhân chính khiến hệ tiêu hóa bị quá tải.
Ăn chay trường hoàn toàn có thể cung cấp đủ và vượt mức protein cơ thể cần nếu nạp đủ năng lượng từ thực phẩm tự nhiên. Sự kết hợp linh hoạt giữa ngũ cốc nguyên hạt giàu lưu huỳnh và các loại đậu đỗ giàu lysine giúp bù trừ hoàn hảo cho nhau, tạo nên chuỗi axit amin thiết yếu toàn diện mà không cần phụ thuộc thịt cá.
Ăn chay thực dưỡng nghiêm ngặt dễ gây teo cơ ở người tập thể thao do thiếu hụt tổng lượng protein, nghèo leucine và thiếu các chuỗi axit amin thiết yếu từ đạm động vật hoàn chỉnh. Khi cơ thể không nhận đủ 1,2-2 g protein/kg thể trọng mỗi ngày, quá trình tổng hợp cơ suy giảm, dẫn đến mất khối nạc và sụt giảm thể lực.
Nấu cơm hấp thu cải tiến (PBA) bằng cách đun sôi gạo vài phút, chắt bỏ nước rồi nấu chín bằng nước sạch giúp loại bỏ tới 54-73% asen vô cơ gây ung thư. Phương pháp này giữ trọn vẹn kẽm cùng các vi chất quý, an toàn cho trẻ nhỏ và cả gia đình.
Nồi gang có khả năng giải phóng một lượng sắt đáng kể vào thức ăn, đặc biệt là các món nấu có tính axit, trong khi nồi đất nấu chậm ở nhiệt độ thấp giúp bảo toàn vi chất kém bền nhiệt. Tuy nhiên, việc sử dụng cần dựa trên bằng chứng khoa học, tránh lạm dụng thay thế điều trị y khoa.
Thực dưỡng Ohsawa cổ điển với việc gò ép ăn gạo lứt muối mè tiềm ẩn nguy cơ thiếu chất nghiêm trọng. Thực dưỡng hiện đại Kushi mở rộng khẩu phần với cá, rau và trái cây, giúp cân bằng dinh dưỡng, cải thiện chỉ số kháng viêm nhưng vẫn cần bổ sung vi chất để đảm bảo an toàn lâu dài.
Dầu mè ép lạnh giàu sesamin và polyphenol giúp hỗ trợ hạ huyết áp, bảo vệ mạch máu nhưng không thể dùng tùy tiện. Nạp quá nhiều chất béo này có thể làm tăng triglyceride máu và gia tăng peroxy hóa lipid, đòi hỏi người dùng thực dưỡng phải kiểm soát lượng dùng chặt chẽ để an toàn tim mạch.
Ăn thực dưỡng kiêng khem chất béo khiến cơ thể thiếu nguồn năng lượng tỏa nhiệt, đồng thời dễ dẫn đến thiếu máu thiếu sắt. Khi thiếu sắt và hồng cầu, quá trình sinh nhiệt tại mô mỡ bị ức chế, oxy tới mô giảm sút, buộc cơ thể co mạch ngoại vi để giữ ấm nội tạng, khiến bàn tay bàn chân buốt cóng.
Ngâm ủ gạo lứt nảy mầm thực sự kích hoạt hệ enzyme tự nhiên, làm gia tăng mạnh mẽ hàm lượng chất ức chế dẫn truyền thần kinh GABA và các chất chống oxy hóa. Bằng chứng khoa học khẳng định đây là giá trị sinh học có thật, giúp cơm mềm xốp hơn, không phải chiêu trò phóng đại thương mại.
