Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 983 trên 1.483
Cơm quả đào tiên từ lâu được dân gian dùng để giảm ho và các bệnh hô hấp. Tuy nhiên, các phân tích dược lý hiện đại mới chỉ ghi nhận tiềm năng kháng viêm, chống oxy hóa ở mức độ phòng thí nghiệm và máy tính, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh tác dụng làm giãn phế quản hay điều trị bệnh hen suyễn trên người.
Ăn dưa cải muối xổi khi chưa chín kỹ tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nitrit rất cao. Trong giai đoạn đầu lên men, tạp khuẩn phát triển mạnh khiến hàm lượng nitrit tăng vọt đạt đỉnh trước khi bị phân giải dần bởi vi khuẩn lactic. Tiêu thụ dưa ở thời điểm này dễ gây methemoglobin máu và tăng nguy cơ hình thành hợp chất gây ung thư.
Rửa thịt gà sống trực tiếp dưới vòi nước không giúp làm sạch mà còn làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm do các giọt nước bắn làm phát tán vi khuẩn Campylobacter ra khắp gian bếp, bám vào dụng cụ và thực phẩm ăn liền lân cận.
Bát đĩa gốm sứ có hoa văn tráng men sặc sỡ tiềm ẩn nguy cơ thôi nhiễm lượng lớn chì và cadmi vào thức ăn, vượt xa các ngưỡng an toàn quốc tế. Mối nguy này tăng vọt khi bát đĩa tiếp xúc với thực phẩm nóng hoặc có tính axit cao như dưa muối, nước cam, sốt chua.
Glucosamine và chondroitin không có khả năng tái tạo hay làm mọc lại sụn khớp đã mất do thoái hóa. Các bằng chứng khoa học cho thấy bộ đôi này chỉ mang lại tác dụng khiêm tốn trong việc hỗ trợ giảm đau và làm chậm nhẹ tốc độ hẹp khe khớp ở một số nhóm bệnh nhân nhất định.
Ăn hàu sống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn Vibrio vulnificus, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết nguyên phát với tỷ lệ tử vong lên tới trên 60% ở người bệnh gan hoặc suy giảm miễn dịch. Hiểu đúng đường lây truyền và cách chế biến chín là biện pháp bảo vệ tính mạng hữu hiệu nhất.
Nhiều người có thói quen thưởng thức món bít tết bò tái mềm mọng nhưng luôn được khuyến cáo phải nấu chín kỹ thịt heo. Sự khác biệt này bắt nguồn từ đặc tính sinh học: vi khuẩn trên thịt bò thường chỉ khu trú ở bề mặt lát cắt, trong khi thớ thịt heo tiềm ẩn ấu trùng giun sán đóng kén sâu bên trong.
Cả thớt gỗ và thớt nhựa đều có nguy cơ tích tụ vi khuẩn nếu dùng sai cách. Thớt nhựa cũ nhiều vết xước khó cọ sạch cặn mỡ, trong khi thớt gỗ hút ẩm dễ nuôi vi khuẩn trong vết nứt sâu. Dùng riêng thớt cho đồ sống - chín và vệ sinh đúng cách là yếu tố quyết định an toàn.
Uống nước sắc bột đàn hương trắng là thói quen truyền miệng tiềm ẩn nhiều mối nguy cho gan và thận. Khoa học xác nhận tinh dầu đàn hương chỉ an toàn ở mức phụ gia thực phẩm cực nhỏ, trong khi việc tự ý sắc bột uống liều cao làm thay đổi men gan và tăng tích tụ dược chất tại thận.
Bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 hoàn toàn có thể ăn đu đủ chín nếu kiểm soát tốt khẩu phần khoảng 100-150 gam mỗi bữa phụ. Đu đủ dạng miếng giữ nguyên xơ giúp hạn chế tăng đường huyết nhanh, mang lại nhiều vi chất chống oxy hóa quý giá cho sức khỏe chuyển hóa.
Dầu vỏ hạt điều chứa nồng độ cao axit anacardic và cardol có khả năng ăn mòn biểu bì, gây bỏng rát và viêm da tiếp xúc dị ứng nghiêm trọng. Khi bị dính vào da, bạn cần rửa ngay dưới vòi nước chảy với xà phòng kiềm tính liên tục 10-15 phút để loại bỏ dầu, tuyệt đối không gãi làm vỡ bọng nước và đến cơ sở y tế nếu tổn thương lan rộng.
Đặt dầu ăn cạnh bếp nấu khiến chất béo bị thúc đẩy oxy hóa nhanh chóng do tác động kết hợp giữa nhiệt độ cao và ánh sáng, làm gia tăng chỉ số peroxide sơ cấp, sinh gốc tự do và làm hao hụt dưỡng chất tự nhiên.
Ngâm rau củ quả trong dung dịch baking soda giúp phân hủy và rửa trôi một số loại hóa chất trừ sâu bám trên vỏ hiệu quả hơn nước thường. Tuy nhiên, baking soda không thể làm sạch lượng hóa chất đã ngấm sâu vào mô thịt quả và có thể làm mềm một số loại quả vỏ mỏng.
Đắp bột đàn hương trắng trực tiếp lên mặt có thể gây viêm da tiếp xúc dị ứng, đặc biệt ở nhóm da nhạy cảm hoặc từng dị ứng hương liệu. Tinh dầu và chiết xuất đàn hương ghi nhận tỷ lệ phản ứng dương tính trên 2% qua kiểm tra áp da, đòi hỏi người dùng phải thử phản ứng cẩn trọng.
Cá hồi tự nhiên có tỷ lệ nhiễm ấu trùng giun Anisakis cao vượt trội, thường ghi nhận tới 100% ở các khảo sát ngoài khơi, trong khi cá hồi nuôi trang trại có nguy cơ gần như bằng không nhờ chế độ thức ăn viên kiểm soát chặt chẽ, an toàn hơn hẳn khi ăn sống.
Nem chua sống tiềm ẩn nguy cơ cao lây nhiễm ký sinh trùng *Toxoplasma gondii*, tác nhân có thể gây sảy thai và dị tật bẩm sinh cho thai nhi. Quá trình lên men chua tự nhiên không tiêu diệt được mầm bệnh, do đó phụ nữ mang thai cần kiêng tuyệt đối món ăn này nếu chưa nấu chín kỹ.
Quay màng bọc thực phẩm trong lò vi sóng làm tăng nguy cơ thôi nhiễm các chất hóa dẻo như phthalate, DEHA và ATBC vào bữa ăn. Mức độ giải phóng hóa chất nguy hại này sẽ tăng vọt khi màng nhựa tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhiều dầu mỡ ở nhiệt độ cao.
Dầu ăn chiên đi chiên lại sinh ra lượng lớn hợp chất phân cực, peroxide độc hại, polymer và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Các chất này gây stress oxy hóa làm tổn thương mô gan, tăng nồng độ cholesterol huyết thanh ảnh hưởng tim mạch, đồng thời có nguy cơ phá hủy DNA và gây đột biến tế bào.
Đu đủ chín có độ pH kiềm nhẹ và kết cấu mềm giúp làm dịu đường tiêu hóa, nhưng không thể chữa khỏi dứt điểm chứng trào ngược dạ dày thực quản. Người bệnh có thể dùng đu đủ chín như món tráng miệng hỗ trợ tiêu hóa an toàn nếu ăn đúng lượng, đúng thời điểm và kết hợp phác đồ điều trị y khoa.
Để ngăn chặn vi khuẩn *Listeria monocytogenes* phát triển, ngăn mát tủ lạnh gia đình nên được cài đặt ở mức nhiệt dưới 4°C, lý tưởng nhất là từ 0°C đến 2°C. Mức nhiệt này giúp kìm hãm tối đa sự nhân lên của vi khuẩn gây tử vong hàng đầu trong thực phẩm ăn liền để lạnh.
