Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 985 trên 1.483
Hạt đu đủ chứa hợp chất benzyl isothiocyanate có tác dụng làm tê liệt ấu trùng, giảm lượng trứng và sạch ký sinh trùng đường ruột trong một số thử nghiệm. Dù vậy, đây chỉ là giải pháp dinh dưỡng hỗ trợ, chưa thể thay thế hoàn toàn thuốc tẩy giun y tế tiêu chuẩn.
Nấu canh chua hoặc các món có tính acid cao trong nồi nhôm làm tăng mạnh sự hòa tan ion nhôm và kim loại nặng nguy hại vào thức ăn. Cơ chế tạo phức của acid hữu cơ cùng độ pH thấp phá hủy bề mặt nhôm, giải phóng lượng kim loại vượt ngưỡng an toàn, đặc biệt nghiêm trọng ở các loại nồi nhôm thủ công tái chế.
Người dị ứng mủ cao su tự nhiên có nguy cơ cao bị dị ứng chéo khi ăn đu đủ do hệ miễn dịch nhận diện nhầm các cấu trúc protein tương đồng giữa hai nguồn dị nguyên. Tình trạng này có thể gây ra ngứa rát miệng, nổi mề đay, thậm chí dẫn đến sốc phản vệ nguy hiểm tính mạng.
Nước ép rau củ tự làm để tủ lạnh uống dần chắc chắn sẽ bị hao hụt dưỡng chất do phản ứng oxy hóa tự nhiên và hoạt động của enzyme nội sinh vẫn tiếp diễn ở nhiệt độ mát. Hàm lượng vitamin C, polyphenol và carotenoid đều giảm dần theo thời gian bảo quản, vì vậy người dùng nên uống càng sớm càng tốt.
Thắng dầu điều ở nhiệt độ quá cao không làm hạt điều tự sinh độc chất, nhưng sẽ khiến dầu ăn nền bị thoái hóa, sản sinh aldehyde và axit béo chuyển hóa có hại. Để an toàn, người nội trợ chỉ nên gia nhiệt ở mức lửa nhỏ vừa phải để chiết xuất trọn vẹn màu sắc cùng dưỡng chất chống oxy hóa tự nhiên.
Nhiều gia đình thường nấu nồi chè lớn hoặc tích trữ đồ ngọt trong tủ lạnh để ăn dần cả tuần mà không biết nguy cơ vi sinh vật tiềm ẩn. Môi trường giàu đường kết hợp nhiệt độ lạnh không hoàn toàn ngăn được nấm men chịu thẩm thấu và một số vi khuẩn phát triển, dễ biến đổi chất lượng và gây hại đường tiêu hóa.
Thức ăn chín để ngoài nhiệt độ phòng từ 5 đến 60 độ C bắt đầu sinh sôi vi khuẩn rất nhanh chỉ sau 20 phút. Nếu để quá 2 giờ, vi khuẩn gây ngộ độc có thể nhân lên gấp nhiều lần và tiết độc tố chịu nhiệt nguy hiểm.
Hộp xốp EPS khi tiếp xúc với canh nóng nhiều dầu mỡ sẽ thôi nhiễm styrene monomer, các hợp chất thơm và cặn phụ gia độc hại vào nước dùng. Nhiệt độ cao cùng chất béo hòa tan làm gia tăng đáng kể tốc độ khuếch tán hóa chất, gây rủi ro sức khỏe nếu tích lũy lâu dài.
Kim chi và dưa muối để trong tủ lạnh quá lâu sẽ bị giảm đáng kể mật độ vi khuẩn axit lactic có lợi do độ chua tăng cao vượt ngưỡng chịu đựng, đồng thời các hoạt chất chống oxy hóa cũng suy thoái dần theo thời gian.
Trái cây cắt sẵn để qua đêm trong tủ lạnh vẫn có nguy cơ nhiễm khuẩn nếu tủ không đủ lạnh hoặc sơ chế thiếu vệ sinh. Dù nhiệt độ 4 độ C ức chế được vi khuẩn Salmonella, mầm bệnh ưa lạnh như Listeria monocytogenes vẫn có thể sinh trưởng âm thầm trên một số loại quả.
Hạt điều tươi chưa rang chín chứa độc chất hữu cơ urushiol và cardol tồn dư từ vỏ, có thể kích hoạt viêm da dị ứng nghiêm trọng, tổn thương ty thể tế bào và phát ban toàn thân. Người tiêu dùng tuyệt đối không tự bóc ăn hạt tươi thô mà cần sử dụng hạt đã qua xử lý nhiệt đạt chuẩn.
Thịt sống trữ đông 6 tháng vẫn ăn được nhưng đã suy giảm đáng kể giá trị dinh dưỡng do protein bị biến tính và lipid bị oxy hóa. Tinh thể đá lớn phá hủy cấu trúc tế bào, làm mất dịch mọng và giảm vị ngọt tự nhiên của thịt.
Bixin là sắc tố apocarotenoid chính tạo nên màu đỏ cam của hạt điều màu, sở hữu khả năng dập tắt gốc tự do mạnh mẽ và bảo vệ tế bào. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hợp chất này giúp giảm tổn thương DNA, hạn chế peroxy hóa lipid và bảo vệ gan trước các tác nhân gây độc tế bào.
Than hoạt tính và bã cà phê giúp giảm mùi hôi tủ lạnh nhờ cơ chế hấp phụ vật lý giữ các phân tử khí bay hơi, nhưng hoàn toàn không thể diệt khuẩn. Để ngăn ngừa mầm bệnh và bảo vệ sức khỏe, người dùng cần vệ sinh định kỳ và bọc kín thực phẩm thay vì ỷ lại vào mẹo khử mùi.
Thịt nguội và xúc xích sau khi đã mở bao bì hoặc cắt lát chỉ nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh tối đa 5 ngày. Việc để quá thời gian này làm tăng nguy cơ phát triển của vi khuẩn Listeria, loại mầm bệnh nguy hiểm có thể sinh trưởng ngay ở nhiệt độ lạnh.
Để chung thịt sống và rau củ trong cùng ngăn tủ lạnh tạo nguy cơ lây nhiễm chéo vi khuẩn đường ruột rất cao qua dịch rỉ của thịt. Mầm bệnh không bị tiêu diệt bởi độ lạnh ngăn mát mà sẽ bám dính vào rau ăn sống, gây ngộ độc tiêu hóa nghiêm trọng cho người dùng.
Cơm nguội để qua đêm ở nhiệt độ phòng có nguy cơ gây ngộ độc rất cao do độc tố cereulide từ vi khuẩn *Bacillus cereus*. Độc tố này có khả năng chịu nhiệt và axit cực cao, khiến việc hâm nóng hay rang sôi lại hoàn toàn không khử được độc tính, tiềm ẩn nguy cơ suy gan và viêm não cấp tính.
Phụ nữ mang thai ăn đồ để sẵn trong tủ lạnh có nguy cơ cao nhiễm khuẩn *Listeria monocytogenes*. Loại vi khuẩn ưa lạnh nguy hiểm này có thể phát triển ngay trong ngăn mát, vượt qua hàng rào nhau thai gây sảy thai hoặc sinh non nếu thực phẩm ăn liền không được đun sôi kỹ trước khi dùng.
Dầu hạt điều màu là gia vị tạo màu quen thuộc, được khoa học chứng minh không gây tổn thương cấu trúc hay ung thư tế bào gan ở mức sử dụng thực phẩm thông thường. Tuy nhiên, việc chế biến cần đúng nhiệt độ và điều độ về liều lượng để tránh sinh độc chất từ dầu cháy khét.
Người hút thuốc lá tuyệt đối không nên dùng viên uống bổ sung beta-carotene liều cao. Thay vì ngăn ngừa bệnh tật, chất chống oxy hóa này khi gặp khói thuốc sẽ bị biến đổi, kích thích tăng sinh tế bào bất thường và làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi lên tới 17-28%.
