Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 191 trên 369
Bạch tật lê thường được phái mạnh sử dụng để tăng cường sinh lực, nhưng việc lạm dụng chiết xuất liều cao hoặc dùng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc tế bào gan và suy thận cấp nghiêm trọng. Dùng thảo dược sai cách có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Bạch tật lê thường được quảng bá rầm rộ với công dụng tăng testosterone và kích thích phát triển cơ bắp cho phái mạnh. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng khẳng định thảo dược này không làm tăng nồng độ hormone nam ở nam giới khỏe mạnh hay người vô sinh.
Nhiều người truyền tai nhau dùng củ bạch điệp (ngải hoa sen) để tẩy giun, chống lão hóa hay thay thế kháng sinh. Tuy nhiên, các tác dụng này mới chỉ ghi nhận trong ống nghiệm, hoàn toàn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nếu lạm dụng.
Bạch tiền bì và Bạch tiền là hai vị thuốc hoàn toàn khác nhau về nguồn gốc thực vật lẫn công dụng điều trị. Bạch tiền bì trị bệnh ngoài da nhưng tiềm ẩn nguy cơ gây độc cho gan, trong khi Bạch tiền dùng chủ yếu để giảm ho. Nhầm lẫn giữa hai dược liệu này có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng đến sức khỏe.
Quan niệm dân gian coi bạch truật là vị thuốc an thai hàng đầu, nhưng các thử nghiệm độc học hiện đại phát hiện dược liệu này chứa hoạt chất có thể gây độc phôi và dị tật chi ở liều cao. Thai phụ không nên tự ý sắc uống khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Bạch truật chứa các polysaccharide tự nhiên có hoạt tính chống đái tháo đường. Khi dùng chung với thuốc hạ đường huyết tây y, sự cộng hưởng dược lực có thể khiến nồng độ glucose trong máu giảm quá mức, đe dọa tính mạng người bệnh nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Bạch hoa xà thiệt thảo cho thấy tiềm năng ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm và trên mô hình chuột, nhưng chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người để coi là thuốc trị bệnh; thậm chí thảo dược này còn có thể làm giảm hiệu quả của một số thuốc hóa trị.
Nhiều người có thói quen giã lá bạc hà núi đắp ngoài da để trị ngứa, nhưng các hợp chất thơm và tinh dầu dễ bay hơi trong lá tươi có thể gây viêm da tiếp xúc kích ứng hoặc dị ứng nghiêm trọng, khiến tổn thương bùng phát dữ dội hơn.
Bạch hoa xà chứa hoạt chất plumbagin có khả năng ức chế mạnh các enzyme chuyển hóa thuốc tại gan, làm tăng độc tính của nhiều loại thuốc tây y. Người bệnh đang sử dụng thuốc chống đông máu hoặc thuốc điều trị đái tháo đường cần đặc biệt cảnh giác trước nguy cơ chảy máu ồ ạt và tụt đường huyết nguy hiểm.
Lời đồn uống trà hoa tường vi giúp thải độc gan là hiểu lầm về mặt y học. Thực nghiệm trên chuột cho thấy chiết xuất từ lá loài cây này hỗ trợ giảm tổn thương gan do thuốc và độc chất nhờ chất chống oxy hóa, nhưng không có tác dụng hút hay lọc sạch độc tố thay cho lá gan.
Bạch hoa xà chứa mủ nhựa có hoạt tính kích ứng da ở mức độ trung bình, dễ gây bỏng rát và nổi mụn nước khi tiếp xúc. Người dân cần trang bị găng tay cao su dày, mặc áo dài tay khi thu hái và phơi sấy khô hoàn toàn mủ cây trước khi sử dụng để triệt tiêu độc tính ngoài da.
Bạch hoa xà thiệt thảo không gây ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê lên 5 enzym chuyển hóa thuốc chính của gan (CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4), cho thấy nguy cơ tương tác thuốc kinh điển thấp. Tuy nhiên, hoạt chất axit ursolic trong cây lại có khả năng ức chế enzym CYP19A1, đòi hỏi người bệnh cần thận trọng.
Bạc hà là thảo mộc quen thuộc nhưng có thể ức chế enzyme gan CYP3A4, làm chậm chuyển hóa và tăng nồng độ thuốc huyết áp, thuốc hạ mỡ máu trong cơ thể. Người đang điều trị bệnh mạn tính cần thận trọng, không uống nước bạc hà đậm đặc sát giờ uống thuốc để phòng ngừa nguy cơ quá liều và tác dụng phụ.
Bạch mộc hương chứa một số hợp chất có hoạt tính gây độc tế bào ung thư trong ống nghiệm nhân tạo. Tuy nhiên, thảo dược này hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không dùng nước sắc hay bột thảo mộc để thay thế phác đồ điều trị ung thư.
Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng trên người khẳng định bún thiêu an toàn hơn mã đề cho đường tiết niệu. Bún thiêu mới dừng ở thử nghiệm bảo vệ thận trên chuột, còn mã đề chỉ có dữ liệu kháng khuẩn hạn chế trong ống nghiệm. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo mộc thay thế điều trị y khoa.
Nghiên cứu cho thấy hoạt chất tinh chế từ nấm tằm vôi có thể ức chế tyrosinase trong ống nghiệm. Tuy nhiên, việc tự đắp bột cương tằm thô lên mặt không giúp trị nám mà còn tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc dị ứng.
Phối hợp thảo dược như bạch cổ đinh cùng thuốc tây tiềm ẩn nguy cơ ức chế hoặc cảm ứng hệ enzyme Cytochrome P450 và protein vận chuyển tại gan. Sự tương tác này có thể làm giảm hiệu quả điều trị hoặc tăng tích tụ độc tính của thuốc trong cơ thể.
Nhiều mẹ bầu tin dùng bơ hạt mỡ để phòng ngừa rạn da thai kỳ, nhưng y học hiện đại khẳng định sản phẩm này chỉ có tác dụng cấp ẩm và hỗ trợ tăng sinh collagen bề mặt. Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng xác thực chứng minh bơ hạt mỡ có thể ngăn chặn hoàn toàn các vết rạn vốn chịu ảnh hưởng lớn từ di truyền và cơ địa.
Bù ốc leo là loại rau dại quen thuộc nhưng thân và lá chứa nhiều nhựa mủ gây kích ứng tiêu hóa nghiêm trọng nếu sơ chế sai. Luộc sơ bỏ nước đầu và nấu chín kỹ là nguyên tắc bắt buộc để khử sạch độc tố trước khi ăn.
Bạch cương tằm chứa các hoạt chất có đặc tính chống đông máu tự nhiên. Khi dùng chung với thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu, dược liệu này có thể gây tương tác cộng dồn, làm tăng đáng kể nguy cơ xuất huyết nguy hiểm như chảy máu tiêu hóa hay xuất huyết não.
