Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.358 bài, trang 302 trên 368
Đắp lá phượng tím tươi trị mụn là mẹo truyền miệng thiếu cơ sở khoa học và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng da. Các nghiên cứu hiện nay chỉ ghi nhận chiết xuất tinh chế từ chi Phượng tím giúp giảm viêm, lành vết thương trên động vật, hoàn toàn không phải đắp lá sống lên mặt người.
Khi cơ thể mất dịch nhẹ đến vừa, đặc biệt khi sốt kèm tiêu chảy, uống oresol hiệu quả hơn chỉ dùng nước lọc nhờ cơ chế đồng vận chuyển đường và muối giúp giữ nước nhanh. Người bệnh có thể kết hợp uống oresol xen kẽ nước lọc và ăn thức ăn mềm sớm để mau hồi phục.
Máy lọc nước RO giúp loại bỏ tạp chất, vi khuẩn và hóa chất độc hại nhưng đồng thời cũng lấy đi từ 92% đến 99% khoáng chất có lợi. Việc uống nước khử khoáng hoàn toàn trong thời gian dài có thể làm hao hụt vi chất trong cơ thể, làm giảm mật độ xương và tăng nguy cơ sâu răng.
Uống nước khoáng có ga nguyên bản ít gây hại men răng, với mức độ ăn mòn thấp hơn khoảng 100 lần so với nước ngọt. Tuy nhiên, nếu dùng nước có ga pha hương vị trái cây hoặc nước tự bơm ga nồng độ cao thay nước lọc hàng ngày, tính axit sẽ làm mòn men răng không thể phục hồi.
Nước chanh ấm không thể trực tiếp "tẩy rửa" độc tố thay cho cơ chế tự làm sạch tự nhiên của gan. Tuy nhiên, các hợp chất chống oxy hóa dồi dào trong quả chanh được chứng minh có khả năng hỗ trợ giảm viêm, hạn chế tổn thương và thúc đẩy quá trình phục hồi tế bào gan khi sử dụng đúng cách.
Nước đun sôi để nguội tích trữ nhiều ngày không còn đảm bảo an toàn do rất dễ tái nhiễm vi khuẩn từ dụng cụ chứa, cách múc nước và sự hình thành màng nhầy vi sinh trong bình. Các nghiên cứu cho thấy nước lưu trữ quá 3 ngày hoặc bảo quản trong bình miệng rộng, không đậy kín có nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột cao.
Lựu giàu chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe nhưng chứa các hợp chất có thể ức chế enzyme chuyển hóa thuốc tại gan và ruột. Người đang dùng thuốc mỡ máu, huyết áp hoặc chống đông máu không nên uống nước ép lựu cùng lúc với thuốc để tránh nguy cơ làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu.
Nhiều người có thói quen nấu nước rễ qua lâu (thiên hoa phấn) uống thay trà mỗi ngày để thanh nhiệt. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy dược liệu rễ qua lâu trên thị trường rất dễ bị nhầm lẫn giống loài, việc tự ý uống dài ngày không rõ liều lượng có thể gây quá tải và tích tụ độc tính cho gan, thận.
Thiên hoa phấn và quả qua lâu chứa hàng trăm hợp chất sinh học, trong đó có các chất mang hoạt tính đối kháng canxi và chống kết tập tiểu cầu. Việc tự ý kết hợp dược liệu này với thuốc điều trị tăng huyết áp, tim mạch có thể dẫn đến tương tác thuốc khó lường.
Người đang uống thuốc chống đông máu warfarin không bắt buộc phải kiêng tuyệt đối trà xanh, nhưng cần tránh uống lượng quá lớn hoặc thay đổi thói quen uống trà đột ngột. Vitamin K tự nhiên trong lá trà có thể đối kháng với thuốc, làm giảm hiệu quả phòng ngừa cục máu đông nếu tiêu thụ mất kiểm soát.
Ngâm túi lọc trà bằng nhựa trong nước nóng có thể giải phóng từ hàng백 đến hàng tỷ hạt vi nhựa và nhựa nano vào đồ uống. Tuy nhiên, người dùng có thể giảm tới 94% lượng vi nhựa thôi nhiễm chỉ bằng thao tác tráng túi lọc với nước nguội trước khi pha.
Nhiều người lo ngại việc vừa ăn vừa uống nước hoặc húp canh sẽ làm loãng axit dạ dày, gây khó tiêu. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học khẳng định dạ dày có cơ chế phân tách chất lỏng rất nhanh, giúp việc uống lượng nước vừa phải trong bữa ăn không làm ảnh hưởng đến dịch vị hay quá trình tiêu hóa.
Nước kiềm được quảng cáo rầm rộ với công dụng trung hòa axit dư thừa và ngừa bách bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cho thấy độ pH máu luôn được cơ thể giữ ổn định nghiêm ngặt và nước kiềm không mang lại lợi ích vượt trội so với nước khoáng thông thường ở người khỏe mạnh.
Trào lưu nhặt hoa phượng tím pha trà thanh nhiệt đang tiềm ẩn nhiều rủi ro do thiếu bằng chứng an toàn trên người. Dù giàu chất chống oxy hóa trong ống nghiệm, loài cây này chứa các hoạt chất có thể gây độc tế bào ở nồng độ cao, chưa rõ ngưỡng an toàn cho gan và thận.
Thay thế hoàn toàn nước lọc bằng trà xanh cả ngày có thể khiến cơ thể nạp quá mức caffeine và hoạt chất EGCG. Thói quen này không giúp thanh lọc cơ thể tốt hơn mà ngược lại còn gây kích ứng thần kinh, mất ngủ, lợi tiểu gây mất nước, làm giảm vi chất folate trong máu, tăng men gan và làm mất tác dụng của nhiều loại thuốc điều trị.
Trà xanh đóng chai tiện lợi nhưng không giữ được trọn vẹn lượng EGCG như trà mới pha. Ánh sáng đèn siêu thị, vật liệu vỏ chai và thời gian lưu trữ làm hao hụt phần lớn chất chống oxy hóa, trong khi lượng đường bổ sung có thể làm giảm lợi ích sức khỏe của thức uống này.
Tự ý kết hợp thảo dược như phượng tím hay thực phẩm lạ cùng thuốc điều trị tăng huyết áp tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các nghiên cứu cho thấy tương tác giữa thuốc hạ áp với hoạt chất khác rất phổ biến, không chỉ gây nguy cơ tụt huyết áp quá mức, rối loạn nhịp tim mà còn có thể làm mất tác dụng điều trị.
Vắt thêm chanh hoặc bổ sung vitamin C vào cốc trà xanh không chỉ giúp giải khát mà còn tạo lớp lá chắn bảo vệ chất chống oxy hóa catechin khỏi sự phân hủy trong đường tiêu hóa, nâng tỷ lệ dưỡng chất cơ thể giữ lại từ dưới 20% lên đến hơn 80-90%.
Thói quen nhâm nhi tách trà nóng ngay sau khi uống thuốc điều trị suy giáp vào buổi sáng có thể làm giảm đáng kể khả năng hấp thu thuốc tại ruột. Các dữ liệu khoa học cho thấy việc uống trà sát giờ dùng thuốc khiến nồng độ hormone khó đạt mục tiêu, đòi hỏi người bệnh phải tách biệt thời gian dùng hai thứ này.
Nhiều người lo ngại uống trà xanh hàng ngày làm thất thoát canxi và gây xốp xương khi về già. Thực tế, lượng caffeine trong trà thấp hơn nhiều so với cà phê, trong khi các hoạt chất chống oxy hóa catechin lại kích thích tế bào tạo xương, ức chế hủy xương và giúp giảm nguy cơ loãng xương khi uống điều độ.
