Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.837 bài, trang 71 trên 192
Uống trà lạc tiên có thể hỗ trợ giấc ngủ nhờ tác dụng an thần nhẹ và giảm căng thẳng thông qua điều biến thụ thể thần kinh, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy đây không phải phương thuốc chữa dứt điểm mất ngủ, đồng thời các nghiên cứu chất lượng cao chủ yếu mới được ghi nhận trên loài lạc tiên tây.
Lưỡi cọp đỏ chứa nguồn saponin triterpenoid phong phú, nhưng bằng chứng khoa học hiện nay chỉ mới dừng lại ở việc tách chiết hóa học và thử nghiệm tế bào invitro. Chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả kháng viêm hay độ an toàn trên người, do đó người dân tuyệt đối không tự ý dùng để trị bệnh.
Cây lưỡi rắn bộc lộ tiềm năng hạ men gan, chống viêm và quét gốc tự do trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật và tế bào. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người, do đó người dân tuyệt đối không nên xem đây là thần dược trị bệnh gan.
Bạch hoa xà thiệt thảo cho thấy khả năng ức chế tế bào ung thư và khối u trên động vật trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người để khẳng định hiệu quả phòng bệnh. Người dân không nên tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Quả lý chua đen giàu chất chống oxy hóa anthocyanin thường được quảng cáo giúp sáng mắt và giảm mỏi mắt máy tính. Tuy nhiên, các bằng chứng lâm sàng hiện hành chưa xác nhận công dụng này trên thị lực, mà chủ yếu chỉ ghi nhận tác động khiêm tốn trên phản ứng mạch máu và chuyển hóa đường huyết.
Dịch chiết cây lăn tăn (*Pilea microphylla*) ghi nhận hoạt tính kháng lại một số chủng vi khuẩn Gram âm và Gram dương trong ống nghiệm nhờ hợp chất polyphenol dồi dào, nhưng hoàn toàn không thể diệt nấm men hay nấm sợi. Hiện nay, tác dụng này chỉ có ý nghĩa nghiên cứu và chưa thể thay thế thuốc kháng sinh trên người.
Lão quan thảo và Ngũ gia bì đều là những vị thuốc trị tê thấp quen thuộc nhưng khác biệt hoàn toàn về nguồn gốc lẫn cơ chế. Trong khi Lão quan thảo giàu polyphenol thiên về thanh nhiệt, giải độc và kháng phù nề mô, Ngũ gia bì lại điều hòa miễn dịch qua ức chế chọn lọc con đường dẫn truyền gây viêm.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy lá lương xương rất giàu polyphenol và flavonoid, mang lại khả năng dọn gốc tự do và bảo vệ tế bào gan tương đương vitamin C. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới dừng lại ở mức in vitro và thử nghiệm trên chuột, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên cơ thể người.
Nhiều người rỉ tai nhau uống viên nang dầu hạt lưu ly để giảm ngứa và chữa viêm da cơ địa nhờ lượng axit béo dồi dào. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng chất lượng cao cho thấy dầu hạt lưu ly đường uống không đem lại hiệu quả vượt trội hơn so với giả dược trong việc giảm tổn thương hay giảm ngứa.
Cây lương xương từ lâu được dân gian dùng trị viêm, sốt và tiêu chảy. Nghiên cứu hiện đại xác nhận chiết xuất từ cây có khả năng ức chế oxit nitric (NO) và cytokin viêm, song các dữ liệu này mới dừng ở mức tế bào và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Cây lòng mang chứa các hoạt chất có tác dụng kháng viêm và giảm tổn thương khớp trên mô hình chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh hiệu quả và độ an toàn của loại cây này trong điều trị bệnh khớp.
Hiện chưa có nghiên cứu so sánh đối đầu nồng độ chất chống oxy hóa giữa biến thể lá đỏ và lá xanh của cây lương thảo dơi. Dù cây chứa các polyphenol tiềm năng, dữ liệu độc tính trên động vật cho thấy chiết xuất lá có thể gây tổn thương gan, người dùng cần hết sức cẩn trọng.
Nấu cơm rồi để lạnh 24 giờ ở 4 độ C trước khi hâm nóng giúp tăng hàm lượng tinh bột kháng loại 3 từ 0,64 g lên 1,65 g/100 g cơm. Thử nghiệm trên người khỏe mạnh cho thấy phương pháp này làm giảm đáng kể phản ứng đường huyết sau ăn, mở ra giải pháp hỗ trợ kiểm soát đường huyết từ thói quen bếp núc.
Quan niệm ăn lươn giúp vết mổ nhanh liền là kinh nghiệm dân gian phổ biến. Bằng chứng trực tiếp hiện chỉ ghi nhận trên động vật với dạng thuốc mỡ bôi ngoài da, chưa có thử nghiệm lâm sàng đối đầu chứng minh ăn thịt lươn vượt trội hơn các nguồn protein nạc khác.
Hiện chưa có dữ liệu khoa học thực nghiệm chuyên biệt về độc tính cấp và bán trường diễn của chiết xuất lưu kí nô trên gan thận trong các tài liệu kiểm chứng. Người dùng không nên tự ý dùng kéo dài; người có bệnh nền gan, thận hoặc phụ nữ mang thai cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Dầu mầm lúa mì giàu vitamin E, phytosterol và policosanol, được đồn đoán giúp hạ mỡ máu nhanh chóng. Dù nghiên cứu cho thấy tiềm năng cải thiện nhẹ cholesterol và triglyceride, dữ liệu lâm sàng trên người vẫn còn rất hạn chế. Sản phẩm này chỉ có tính chất hỗ trợ dinh dưỡng, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
Cây lăn tăn có hoạt tính hạ đường huyết và ức chế enzym DPP-IV trên chuột thực nghiệm, nhưng chưa có dữ liệu ức chế enzym alpha-glucosidase hay thử nghiệm lâm sàng trên người. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế phác đồ điều trị đái tháo đường của bác sĩ.
Cây lân tơ uyn (*Rhaphidophora decursiva*) được dân gian truyền miệng dùng chữa viêm khớp, nhưng nghiên cứu khoa học hiện chỉ mới dừng lại ở việc phân lập hóa thực vật và hoạt tính kháng ký sinh trùng. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh tác dụng trị viêm khớp của loài thảo dược này.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất limonoid và chukrasone từ cây lát hoa có khả năng ức chế enzyme đường huyết, kìm hãm tế bào khối u và tác động lên kênh ion. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu mới chỉ dừng ở mức in vitro và chưa có thử nghiệm trên người.
Chiết xuất từ cây lô biên (Lobelia chinensis) từng ghi nhận một số hoạt tính ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm và mô hình động vật. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới dừng ở mức tiền lâm sàng, chưa có bằng chứng thử nghiệm trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
