Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 96 trên 234
Tăng calo quá nhanh thông qua các chế độ ăn mất kiểm soát tiềm ẩn rủi ro lớn cho sức khỏe chuyển hóa. Thói quen này thúc đẩy quá trình tích tụ mỡ nội tạng, làm tăng các chất gây viêm và suy giảm nghiêm trọng độ nhạy insulin của cơ thể.
Uống nước lá tía tô, kinh giới đậm đặc khi mắc sốt xuất huyết tiềm ẩn rủi ro lớn. Bệnh gây hạ tiểu cầu và kích hoạt rối loạn đông máu sâu sắc; nạp hoạt chất thảo mộc tùy tiện có thể cản trở cầm máu, làm tăng nguy cơ xuất huyết khó lường.
Chế độ ăn kiêng BRAT (chuối, gạo, sốt táo, bánh mì nướng) hiện không còn được các tổ chức nhi khoa khuyến cáo áp dụng đơn độc khi bị tiêu chảy. Bằng chứng khoa học mới khẳng định việc bù nước sớm bằng oresol và cho trẻ ăn lại đa dạng dinh dưỡng ngay sau 4 giờ giúp phục hồi niêm mạc ruột và rút ngắn thời gian mắc bệnh.
Nhiều loại thuốc bắc kích thích ăn ngon giúp tăng cân thần tốc thực chất bị trộn lén corticoid và tân dược kháng histamin. Lượng cân nặng tăng lên chủ yếu do tích trữ muối nước và phù nề tạm thời, tiềm ẩn nguy cơ suy tuyến thượng thận, nhiễm độc gan và hàng loạt biến chứng nguy hiểm.
Người bệnh sốt xuất huyết cần tập trung bù nước, điện giải liên tục và bổ sung đạm nạc dễ tiêu hóa từ cháo, súp để duy trì thể tích tuần hoàn. Tiểu cầu sụt giảm là diễn tiến tự nhiên do virus và sẽ tự phục hồi sau ngày thứ 7 mà không phụ thuộc vào việc ăn uống món bổ tức thì.
Người suy giáp khi xây dựng thực đơn giảm cân không cần kiêng hoàn toàn rau họ cải mà nên nấu chín để giảm bớt hợp chất goitrogen gây cản trở tuyến giáp. Đồng thời, việc đảm bảo đủ lượng iod khuyến nghị 150 mcg mỗi ngày đóng vai trò then chốt giúp tuyến giáp hoạt động hiệu quả và hỗ trợ kiểm soát cân nặng tốt hơn.
Ăn nhiều đạm kết hợp tập tạ không gây hại chức năng lọc thận ở người khỏe mạnh. Các nghiên cứu can thiệp từ 8 tuần đến 1 năm với mức nạp tới 3,3 g/kg/ngày cho thấy các chỉ số creatinin, ure máu và chức năng bài tiết vẫn duy trì bình thường.
Thiếu ngủ làm xáo trộn các hormone điều hòa năng lượng như ghrelin, leptin và kích hoạt trục HPA tăng tiết cortisol. Sự mất cân bằng này kết hợp với phản ứng viêm tiềm ẩn gây cản trở hấp thu dinh dưỡng, khiến người gầy khó phục hồi thể trạng dù ăn nhiều.
Dù nạp đủ đạm, việc thiếu ngủ vẫn làm giảm tổng hợp cơ bắp do làm tăng hormone dị hóa cortisol và sụt giảm testosterone. Trạng thái mất ngủ kéo dài ức chế tín hiệu đồng hóa, phá vỡ nhịp sinh học và thúc đẩy quá trình phân giải mô sợi cơ.
Tăng cân quá nhanh do dư thừa calo cấp tính khiến mỡ thừa nhanh chóng tích tụ vào gan và nội tạng thay vì mô mỡ dưới da. Quá trình tích mỡ bất thường này kích hoạt phản ứng đề kháng insulin, gây áp lực chuyển hóa lớn lên tế bào gan, làm tăng men gan và tăng nguy cơ mắc đái tháo đường típ 2.
Chế độ ăn DASH không chỉ giúp hạ huyết áp hiệu quả mà còn hỗ trợ giảm cân, giảm chỉ số BMI và thu nhỏ vòng eo rõ rệt. Nhờ thực đơn giàu chất xơ, khoáng chất và hạn chế chất béo bão hòa, mô hình này giúp cải thiện chuyển hóa và giảm mỡ thừa khi kết hợp kiểm soát năng lượng.
Ăn nhiều nhưng không thể tăng cân hoặc sụt cân đột ngột có thể không đơn thuần do "cơ địa", mà là dấu hiệu của bệnh cường giáp. Khi hormone tuyến giáp tăng cao, cơ thể tiêu hao calo nhanh chóng kèm theo đánh trống ngực, sợ nóng. Nhận biết sớm các triệu chứng giúp điều trị kịp thời và ngăn ngừa biến chứng tim mạch.
Giảm cân khi axit uric cao đòi hỏi người bệnh phải duy trì mức calo hợp lý thay vì nhịn ăn hay cắt giảm tinh bột cực đoan. Ưu tiên đạm thực vật ít purin kết hợp cách nấu luộc sẽ giúp loại bỏ mỡ thừa hiệu quả mà không làm bùng phát cơn đau khớp.
Giảm cân giúp cải thiện đường huyết ở người đái tháo đường tuýp 2, nhưng việc cắt giảm khẩu phần đột ngột khi đang dùng thuốc hạ đường huyết như insulin hay sulfonylurea dễ gây hạ đường huyết nghiêm trọng. Bệnh nhân cần theo dõi sát chỉ số máu và tham khảo bác sĩ để điều chỉnh liều thuốc phù hợp.
Khi ăn kiêng thiếu ngủ, cơ thể chuyển hướng sang đốt cháy cơ bắp thay vì mô mỡ, làm giảm tỷ lệ mỡ mất đi tới 55% và tăng mất khối nạc 60%. Thiếu ngủ còn làm hạ leptin, kích thích cơn đói và cản trở hoàn toàn nỗ lực giảm béo.
Nước ép lựu chứa dồi dào polyphenol chống oxy hóa, được chứng minh qua nhiều thử nghiệm lâm sàng giúp giảm huyết áp tâm thu và tâm trương ở mức vừa phải trong ngắn hạn. Tuy nhiên, thức uống này không thể thay thế thuốc điều trị và cần sử dụng đúng liều lượng để đạt lợi ích tốt nhất.
Fructose trong nước ép hoa quả dạng lỏng hấp thu nhanh và chuyển hóa chủ yếu tại gan, làm gia tăng tổng hợp mỡ mới và cản trở đốt cháy chất béo. Lạm dụng nước ép làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu ngay cả ở người có thể trạng gầy.
Nước ép cải xoăn đậm đặc chứa lượng lớn hợp chất goitrogen, có khả năng ức chế tuyến giáp hấp thu iod và làm trầm trọng thêm tình trạng suy giáp. Người có bệnh lý tuyến giáp hoặc thiếu iod cần cẩn trọng, ưu tiên làm chín rau trước khi ăn để bảo vệ sức khỏe chuyển hóa.
Nước ép dứa và gừng là thức uống giàu chất chống oxy hóa nhưng không thể thay thế thuốc chữa viêm khớp. Dù enzyme bromelain trong dứa có đặc tính kháng viêm, hàm lượng tự nhiên trong nước ép tươi thấp hơn nhiều so với liều điều trị tinh khiết đã qua kiểm chứng khoa học.
Nhiều người có thói quen uống nước ép trái cây mỗi ngày để bổ sung vitamin, nhưng hàm lượng axit citric và axit malic tự nhiên trong đồ uống này có thể âm thầm bào mòn men răng, làm mềm bề mặt và gây ê buốt kéo dài nếu không sử dụng đúng cách.
