Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 176 trên 242
Củ riềng nếp chứa các hoạt chất có khả năng làm chậm tiêu hóa tinh bột và kích thích tiết insulin trên thực nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện mới dừng ở ống nghiệm và động vật, người bệnh chỉ nên dùng lượng nhỏ hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Rau sao nhái hồng chứa các hoạt chất có khả năng ức chế men chuyển angiotensin (ACE) và hỗ trợ lợi tiểu trên mô hình thử nghiệm. Tuy nhiên, người bệnh tăng huyết áp không được tự ý bỏ thuốc điều trị, chỉ nên dùng sao nhái như rau ăn kèm với lượng vừa phải và cần theo dõi huyết áp định kỳ.
Củ riềng nếp chứa hoạt chất 1'-acetoxychavicol acetate (ACA) được chứng minh có khả năng ức chế sự nhân lên và thúc đẩy quá trình tự chết của tế bào ung thư vú, đại trực tràng. Tuy nhiên, các kết quả này mới dừng ở mức độ phòng thí nghiệm và mô hình động vật, chưa thể thay thế thuốc điều trị trên người.
Nhiều người truyền tai nhau uống trà cây xô thơm để trị đổ mồ hôi đêm và mồ hôi tay chân nhờ hoạt chất tự nhiên. Tuy nhiên, các tổng quan y khoa cho thấy thảo dược này không nằm trong phác đồ điều trị được kiểm chứng, mà hiệu quả ức chế mồ hôi thực sự thuộc về nhóm thuốc kháng cholinergic chuyên biệt.
Cây xô thơm chứa nhiều hoạt chất tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, bao gồm điều hòa thụ thể GABA, serotonin và kích thích sự tỉnh táo. Khi kết hợp tùy tiện với thuốc an thần hoặc thuốc chống co giật, thảo dược này có thể gây tương tác dược lý, làm giảm hiệu lực kiểm soát bệnh hoặc bùng phát cơn co giật nguy hiểm.
Riềng nếp và gừng tươi đều là những gia vị kháng khuẩn, chống viêm quen thuộc trong gian bếp Việt. Tuy nhiên, các phân tích khoa học cho thấy gừng tươi vượt trội về khả năng chống oxy hóa và điều hòa miễn dịch, trong khi riềng nếp lại có phổ kháng khuẩn rộng và hỗ trợ nhu động tiêu hóa mạnh mẽ.
Lớp vỏ vàng giòn hấp dẫn của cơm cháy được tạo nên từ phản ứng hóa học ở nhiệt độ cao, đồng thời sản sinh ra acrylamide – hợp chất được xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư. Tuy nhiên, hiểu đúng cơ chế hình thành và điều chỉnh cách chế biến sẽ giúp bạn kiểm soát tốt rủi ro sức khỏe này.
Chiết xuất cô đặc từ củ riềng nếp kết hợp với gừng được chứng minh giúp giảm đau khớp gối khi đứng và đi bộ ở mức độ trung bình nhờ khả năng kháng viêm, bảo vệ sụn. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế được việc tập luyện, giảm cân và điều trị y khoa.
Nước lá sa kê có khả năng hạ đường huyết và hạ huyết áp trên mô hình thực nghiệm, nhưng nếu lạm dụng hoặc tự ý kết hợp với thuốc điều trị, người bệnh đái tháo đường rất dễ đối mặt với nguy cơ tụt đường huyết quá mức và hạ huyết áp đột ngột.
Người đang uống thuốc tim mạch không nên tự ý dùng kèm nước lá sa kê. Chiết xuất lá sa kê chứa hoạt chất làm giảm nhịp tim và sức co bóp cơ tim tương tự thuốc chẹn beta, dễ gây tương tác bất lợi hoặc làm sai lệch nồng độ thuốc điều trị trong máu.
Thói quen bỏ lòng đỏ, chỉ ăn lòng trắng trứng giúp cắt giảm hoàn toàn chất béo và cholesterol, nhưng lại làm mất đi nguồn vitamin, khoáng chất, phospholipid tốt cho não bộ cùng lượng đạm đậm đặc. Hiểu đúng giá trị dinh dưỡng của từng phần giúp bạn điều chỉnh cách ăn phù hợp với thể trạng.
Thói quen uống nước củ riềng ấm khi đầy bụng, đau rát thượng vị hoàn toàn có cơ sở khoa học. Các nghiên cứu cho thấy hoạt chất flavonoid, diphenylheptane và tinh dầu trong củ riềng giúp giảm viêm, bảo vệ niêm mạc và ức chế thụ thể gây đau dạ dày, nhưng chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ không thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất chiết xuất từ củ riềng có tiềm năng ức chế tế bào ác tính nhờ cơ chế kích hoạt chu trình tự hủy apoptosis. Dù vậy, riềng chỉ đóng vai trò gia vị hỗ trợ lối sống lành mạnh, không thể thay thế phác đồ điều trị ung thư.
Nghiên cứu khoa học xác nhận chiết xuất từ riềng nếp có hoạt tính ức chế vi nấm gây hắc lào và nấm da. Tuy nhiên, việc tự ý ngâm rượu riềng tại nhà để bôi trực tiếp tiềm ẩn nguy cơ bỏng rát, viêm da tiếp xúc và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa chuẩn.
Ăn trứng vào bữa tối không phải là nguyên nhân gây mất ngủ như nhiều người lầm tưởng. Trứng giàu tryptophan và vitamin nhóm B giúp cơ thể tổng hợp hormone điều hòa giấc ngủ, nhưng ăn quá no, nhiều dầu mỡ hoặc sát giờ lên giường sẽ làm cản trở tiêu hóa và gây trằn trọc.
Các nghiên cứu dược lý hiện đại ghi nhận củ riềng chứa nhiều hoạt chất sinh học có khả năng ức chế mạnh mẽ enzyme phân giải tinh bột, từ đó làm chậm hấp thu carbohydrate và hỗ trợ ngăn ngừa tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn. Dù vậy, riềng chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không thay thế được thuốc điều trị.
Củ riềng và hoạt chất galangin có tiềm năng hỗ trợ giảm viêm, bảo vệ sụn khớp theo các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật. Tuy nhiên, riềng qua đường ăn uống thông thường không thể thay thế phác đồ điều trị thoái hóa khớp y khoa và cần thận trọng nguy cơ chảy máu.
Người bị gan nhiễm mỡ không cần kiêng sữa tuyệt đối. Nghiên cứu cho thấy một số axit béo tự nhiên trong sữa có mối liên hệ ngược chiều với lượng mỡ tích tụ ở gan. Điều quan trọng là ưu tiên sữa không đường, kiểm soát tổng năng lượng nạp vào và hạn chế đường tinh luyện để bảo vệ gan.
Rau càng cua chứa nhiều hợp chất tự nhiên có hoạt tính ức chế men chuyển ACE và lợi tiểu, do đó có thể gây tương tác hiệp đồng làm tụt huyết áp quá mức hoặc rối loạn điện giải khi dùng chung với các thuốc điều trị mạn tính.
Để trứng ở nhiệt độ phòng chỉ một tuần có thể làm chất lượng sụt giảm tương đương 15 tuần cất tủ lạnh, đồng thời tạo điều kiện cho vi khuẩn Salmonella nhân lên hàng tỷ lần và tăng sức chịu nhiệt. Đưa trứng vào ngăn mát ngay khi về nhà là cách tốt nhất để giữ độ tươi và bảo vệ sức khỏe.
