Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
61 bài, trang 3 trên 4
Nhiều người chọn sữa tách béo vì sợ mỡ sữa gây tăng cân, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy sữa nguyên kem không làm tăng nguy cơ béo phì. Ngược lại, chất béo tự nhiên trong sữa tươi nguyên kem giúp duy trì cảm giác no lâu hơn sau bữa ăn và hạn chế việc ăn bù năng lượng từ thực phẩm khác.
Uống sữa tươi mới vắt chưa qua tiệt trùng (sữa thô) không giúp mẹ bầu nhận thêm dưỡng chất như lời đồn mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Listeria monocytogenes. Loại vi khuẩn này có thể gây sẩy thai, sinh non, thai lưu hoặc nhiễm trùng sơ sinh đe dọa tính mạng.
Đầy bụng, tiêu chảy sau khi uống sữa tươi khiến nhiều người kiêng tuyệt đối mọi chế phẩm từ sữa. Tuy nhiên, các nghiên cứu khẳng định người bất dung nạp lactose vẫn ăn được sữa chua và phô mai cứng nhờ lượng đường lactose đã giảm mạnh và có sẵn lợi khuẩn giúp tự tiêu hóa đường ngay trong ruột.
Sữa tươi không đường và có đường đều cung cấp lượng canxi tương đương cho sự phát triển xương của trẻ. Sữa không đường giúp hạn chế đường tự do tối ưu, nhưng với trẻ biếng uống sữa, sữa có đường và hương vị giúp trẻ uống được nhiều hơn, từ đó dễ đạt chuẩn canxi khuyến nghị mỗi ngày.
Phô mai rất giàu canxi nhưng lại ít vitamin D và chứa nhiều muối natri. Để trẻ phát triển chiều cao tối ưu mà không bị mất cân đối dưỡng chất, phụ huynh cần định lượng chính xác số gam phô mai theo từng độ tuổi và biết cách kết hợp cùng sữa tươi, rau xanh.
Thói quen pha trà xanh hoặc bột matcha với sữa tươi làm dấy lên lo ngại đạm sữa sẽ vô hiệu hóa chất chống oxy hóa EGCG. Các nghiên cứu cho thấy protein trong sữa, đặc biệt là casein, làm giảm khoảng một phần ba lượng EGCG hấp thu vào máu nhưng không làm mất hoàn toàn lợi ích của trà.
Tỷ lệ bất dung nạp lactose ở người châu Á cao hơn người châu Âu do yếu tố di truyền và lịch sử chăn nuôi bò sữa. Phần lớn nhân loại giảm sản xuất men lactase sau cai sữa, nhưng đột biến gen giúp duy trì enzyme này đã lan rộng tại châu Âu nhờ thói quen uống sữa tươi thời tiền sử.
Bơ động vật chứa hàm lượng đường lactose cực thấp do phần lớn đã bị loại bỏ trong quá trình tách béo. Nhờ nằm sâu dưới ngưỡng gây triệu chứng của ruột, đa số người không dung nạp sữa tươi vẫn có thể ăn bơ bình thường mà không bị đầy hơi hay rối loạn tiêu hóa.
Sữa đặc có đường chứa nồng độ lactose trên mỗi khẩu phần cao gấp 2 đến gần 3 lần so với sữa tươi do quá trình rút bớt nước. Nồng độ đường sữa đậm đặc này dễ gây áp lực thẩm thấu lớn và lên men nhanh ở ruột già, dẫn đến hiện tượng sôi bụng, đầy hơi và tiêu chảy cấp.
Nhiều người tin rằng đun sôi sữa tươi sẽ loại bỏ hoàn toàn đường lactose giúp bụng êm, không bị tiêu chảy. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy phân tử lactose rất bền nhiệt; việc đun nấu thông thường không làm mất loại đường này và không giải quyết được chứng bất dung nạp lactose.
Uống sữa tươi giúp trẻ cải thiện chiều cao nhờ cung cấp canxi, vitamin D và nguồn đạm kích thích yếu tố tăng trưởng IGF-1. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra lợi ích này tích lũy từ từ khi trẻ uống sữa đều đặn suốt thời thơ ấu đến tuổi thiếu niên, chứ không thể giúp chiều cao tăng vọt tức thì chỉ sau vài tháng uống nhiều sữa ở tuổi dậy thì.
Sữa hạt đóng hộp đang trở thành thức uống quen thuộc của nhiều học sinh, nhưng việc dùng chúng thay thế hoàn toàn sữa tươi ở tuổi dậy thì tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt dưỡng chất. Đa số sữa thực vật có giá trị sinh học đạm và độ hấp thu canxi thấp hơn sữa bò, đòi hỏi người dùng phải biết chọn lọc kỹ.
Thấy con lười ăn cơm, nhiều cha mẹ liền bù ngay bằng sữa tươi vì sợ con đói và thiếu chất. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa khẳng định việc uống quá nhiều sữa mỗi ngày chính là thủ phạm gây no ngang, làm trẻ kén ăn, bỏ bữa chính và dẫn đến thiếu máu thiếu sắt nghiêm trọng.
Nhiều mẹ bầu chuyển sang uống sữa hạt hoàn toàn vì tin rằng đạm thực vật lành tính hơn sữa tươi. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy sữa hạt tự nhiên thiếu hụt nghiêm trọng canxi, đạm, vitamin B12 và i-ốt so với sữa bò. Thay thế tùy tiện không kèm bổ sung vi chất có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.
Uống sữa tươi cùng lúc với viên sắt không làm mất hoàn toàn tác dụng của thuốc, nhưng hàm lượng canxi và đạm casein dồi dào trong sữa sẽ cản trở đáng kể khả năng hấp thu sắt tại ruột. Tách rời thời điểm uống sữa và bổ sung sắt là nguyên tắc quan trọng để bảo toàn hiệu quả vi chất.
Nhiều người tin rằng uống sữa tươi trước bữa tiệc sẽ tạo lớp màng bảo vệ niêm mạc dạ dày và chống say. Thực tế, sữa không tạo màng chắn vật lý nào, mà chính bữa ăn giàu đạm mới giúp làm chậm quá trình rỗng dạ dày, từ đó giảm tốc độ hấp thu cồn vào máu.
Đầy bụng, tiêu chảy sau khi uống sữa tươi ở người lớn đa phần là do bất dung nạp đường lactose vì thiếu men tiêu hóa, không phải dị ứng đạm sữa. Phân biệt đúng hai tình trạng này giúp bạn điều chỉnh chế độ ăn hợp lý, tránh kiêng khem quá mức gây thiếu hụt canxi và loãng xương.
Nhờ quá trình lên men tự nhiên giúp chuyển hóa phần lớn đường lactose thành axit lactic và sản sinh enzyme tiêu hóa có lợi, sữa chua men sống thường an toàn, dễ dung nạp và êm dịu với đường ruột người bệnh IBS hơn nhiều so với sữa tươi thông thường.
Uống sữa tươi có thể làm dịu nhanh cơn đau dạ dày nhờ khả năng trung hòa axit tạm thời, nhưng lại tiềm ẩn tác hại về sau. Canxi và protein trong sữa kích thích dạ dày tăng tiết axit mạnh mẽ theo cơ chế hồi ứng, khiến vết loét dễ tổn thương và đau rát nhiều hơn.
Uống sữa tươi không đường mỗi ngày không làm tăng axit uric mà ngược lại còn hỗ trợ hạ nồng độ chất này trong máu. Nhờ hàm lượng purin thấp và khả năng kích thích thận bài tiết qua nước tiểu, sữa ít béo là lựa chọn dinh dưỡng phù hợp cho người có axit uric cao.
